Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla 20252025 yılı içerisinde tanesi 5050 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 500500 TL komisyon ödemiştir. 20252025 yılı sonunda hisse senetlerinin borsa rayici 4545 TL olarak belirlenmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydı yapılmıştır. 20262026 yılında bu hisse senetlerinin tamamı tanesi 5252 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, 20262026 yılındaki satış işlemi sonucunda yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    "645 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı 7.0007.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    "110 Hisse Senetleri" hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    "645 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı 1.5001.500 TL alacaklandırılır.
  5. E
    "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Satış kaydında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 5.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Satış kaydı sırasında, 20252025 yılı sonunda ayrılmış olan 5.0005.000 TL tutarındaki değer düşüklüğü karşılığı artık ihtiyaç kalmadığı için kapatılmalıdır. Bu amaçla "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabı borçlandırılarak kapatılırken, bu tutarın gelir kaydedilmesi için "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı alacaklandırılır. Satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki 2.0002.000 TL'lik olumlu fark ise kâr olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyon kaydını belirle.
Hisse Maliyeti: 1.000×50=50.0001.000 \times 50 = 50.000 TL. Komisyon (500500 TL) doğrudan "653 Komisyon Giderleri" hesabına borç kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
Değer Düşüşü: (5045)×1.000=5.000(50 - 45) \times 1.000 = 5.000 TL. Kayıt: "654 Karşılık Giderleri" (B), "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" (A).
İhtiyatlılık kavramı gereği dönem sonu borsa rayici maliyetin altındaysa karşılık ayrılır.
3
Satış kârını ve karşılık iptalini hesapla.
Satış Bedeli: 52.00052.000 TL. Satış Kârı: 52.00050.000=2.00052.000 - 50.000 = 2.000 TL (645 nolu hesaba). İptal Edilecek Karşılık: 5.0005.000 TL (644 nolu hesaba).
Menkul kıymet satıldığında maliyet bedeli ile çıkış yapılır, aradaki fark kâr/zarar hesabına alınır ve ilgili karşılık hesabı kapatılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin maliyet bedeli ile muhasebeleştirilmesi ve satış anında karşılıkların iptali.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla