Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMaddi Olmayan Duran Varlıklar ve İtfası

İşletme, büyüme stratejisi kapsamında 01.01.202401.01 .2024 tarihinde bir rakibini tüm varlık ve yükümlülükleriyle birlikte devralmıştır. Devralınan işletmenin devir tarihindeki kayıtlı değerleri ve bağımsız değerleme raporundaki rayiç değerleri şu şekildedir:

KalemKayıtlı Değer (TL)Rayiç Değer (TL)
Varlıklar (Brüt)3.800.0003.800.0004.400.0004.400.000
Birikmiş Amortismanlar (-)600.000600.000-
Borçlar2.000.0002.000.0002.600.0002.600.000

İşletme bu devralma karşılığında banka aracılığıyla 2.700.0002.700.000 TL ödeme yapmış, ayrıca devirle ilgili 100.000100.000 TL tutarında hukukî danışmanlık ücreti ödemiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca, bu işlem sonucunda ortaya çıkan maddi olmayan duran varlığın 31.12.202631.12 .2026 tarihindeki net defter değeri kaç TL'dir?

  1. 360.000360.000Cevap
  2. B
    400.000400.000
  3. C
    540.000540.000
  4. D
    600.000600.000
  5. E
    630.000630.000

Cevap

İşlem sonucunda oluşan şerefiyenin 3. yıl sonundaki net defter değeri 360.000360.000 TL'dir.
Doğru cevap, şerefiye tutarının devralınan işletmenin net rayiç değeri (1.800.0001.800.000 TL) ile ödenen bedel (2.700.0002.700.000 TL) arasındaki fark olan 900.000900.000 TL üzerinden hesaplanması gerektiğini belirtir. VUK uyarınca şerefiye 5 yıllık sürede itfa edildiğinden, yıllık 180.000180.000 TL amortisman ayrılır. 2024, 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan 3 tam yıl sonunda toplam 540.000540.000 TL birikmiş amortisman oluşur. Maliyetten bu tutar düşüldüğünde ulaşılan 360.000360.000 TL, varlığın net defter değerini verir.

Adım Adım Çözüm

1
Devralınan işletmenin rayiç değerler üzerinden net varlık tutarını hesapla
4.400.000(Varlık)−2.600.000(Borc\c)=1.800.0004.400.000 (Varlık) - 2.600.000 (Borç) = 1.800.000 TL
Şerefiye hesaplamasında satıcının kayıtlı değerleri değil, devir tarihindeki gerçek (rayiç) değerler esas alınır.
2
Ödenen tutar ile net varlık arasındaki farkı 'Şerefiye' maliyeti olarak belirle
2.700.000(O¨denen)−1.800.000(NetVarlık)=900.0002.700.000 (Ödenen) - 1.800.000 (Net Varlık) = 900.000 TL
Ödenen bedelin net varlık değerini aşan kısmı 261 Şerefiye hesabında izlenir. Danışmanlık giderleri (100.000100.000) maliyete eklenmez, dönem gideri yazılır.
3
Yıllık itfa (amortisman) tutarını hesapla
900.000/5900.000 / 5 yıl =180.000= 180.000 TL/yıl
VUK 313. madde uyarınca şerefiye 5 yılda ve eşit miktarlarda yok edilir (itfa edilir).
4
3 yıllık birikmiş amortismanı ve net defter değerini hesapla
Birikmiş Amortisman: 180.000×3=540.000180.000 \times 3 = 540.000 TL; Net Değer: 900.000−540.000=360.000900.000 - 540.000 = 360.000 TL
01.01.2024'ten 31.12.2026'ya kadar 2024, 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan 3 tam yıl itfa payı ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Şerefiye (Goodwill) Hesaplaması ve İtfası

İpuçları

1
Şerefiye, bir işletme devralınırken ödenen bedel ile o işletmenin net rayiç değeri arasındaki farktır.
2
Devralınan işletmenin eski kayıtlarındaki birikmiş amortismanlar, yeni sahibi için geçersizdir; alıcı varlıkları rayiç bedelle yeni bir maliyetle kaydeder.
3
VUK'a göre şerefiye itfa süresinin sabit olduğunu (5 yıl) ve danışmanlık gibi işlem maliyetlerinin 770 nolu hesapta izlenmesi gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kuruluş ve örgütlenme giderlerinin (262) itfası ile şerefiyenin (261) itfası arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve İtfası

Bu konudan daha fazla soru