Examkin

Soru

Zorluk: ZorPoliçe Üretim ve İptal (Prim) İşlemleri Muhasebesi

Safir Sigorta A.Ş., 1 Nisan 2026 tarihinde bir acentesi aracılığıyla 1 yıl (360360 gün) süreli, 160.000160.000 TL net primli ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir nakliyat poliçesi düzenlemiştir. Acente komisyon oranı %15\%15 olarak belirlenmiştir. Söz konusu poliçe, vadesinin dolmasına 315315 gün kala sigortalı tarafından iptal edilmiştir. Buna göre, şirketin pro-rata (gün) esasına göre yapacağı iptal kaydında "122 Acenteler" hesabına ilişkin yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borç tarafına 21.00021.000 TL, alacak tarafına 147.000147.000 TL kaydedilir.Cevap
  2. B
    Borç tarafına 147.000147.000 TL, alacak tarafına 21.00021.000 TL kaydedilir.
  3. C
    Borç tarafına 24.00024.000 TL, alacak tarafına 168.000168.000 TL kaydedilir.
  4. D
    Sadece alacak tarafına 126.000126.000 TL net tutar kaydedilir.
  5. E
    Borç tarafına 21.00021.000 TL, alacak tarafına 140.000140.000 TL kaydedilir.

Cevap

Poliçe iptal kaydında 122 Acenteler hesabının borç tarafına 21.00021.000 TL, alacak tarafına ise 147.000147.000 TL kaydedilir.
Poliçenin vadesine kalan süre 315315 gün olduğu için pro-rata esasına göre iade edilecek net prim 140.000140.000 TL (160.000×315/360160.000 \times 315 / 360) olarak hesaplanır. Bu tutar üzerinden %5\%5 BSMV (7.0007.000 TL) de iade edileceği için acenteye olan toplam iade yükümlülüğü 147.000147.000 TL'dir ve bu tutar '122 Acenteler' hesabının alacağına yazılır. Diğer yandan, iade edilen prim üzerinden acenteden geri alınacak %15\%15 oranındaki komisyon 21.00021.000 TL (140.000×0,15140.000 \times 0,15) olup bu tutar '122 Acenteler' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İade edilecek net prim tutarının hesaplanması
160.000×(315/360)=140.000160.000 \times (315 / 360) = 140.000 TL
Pro-rata esasına göre poliçenin kalan süresine (315 gün) isabet eden prim iade edilmelidir.
2
İade edilecek BSMV tutarının hesaplanması
140.000×0,05=7.000140.000 \times 0,05 = 7.000 TL
İade edilen prim üzerinden hesaplanan vergi de (BSMV) iptal kaydında dikkate alınmalıdır.
3
Acenteden geri alınacak komisyon tutarının hesaplanması
140.000×0,15=21.000140.000 \times 0,15 = 21.000 TL
Acenteye daha önce ödenen veya tahakkuk ettirilen komisyonun, iade edilen prime isabet eden kısmı geri alınır.
4
Muhasebe kaydının yapılması ve 122 Acenteler hesabının tespiti
122 Acenteler hesabına Alacak: 147.000147.000 TL (140.000+7.000140.000 + 7.000); Borç: 21.00021.000 TL
Sigorta şirketinin acenteye olan iade borcu hesabın alacağına, acenteden olan komisyon alacağı ise hesabın borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde (iptal/iade prim), hem prim/vergi iadesi hem de komisyon iadesi brüt tutarlar üzerinden ilgili hesaplarda (711, 360, 122, 721) ters kayıtla muhasebeleştirilir.

Alternatif Yöntem

Önce net ödenecek tutar (147.000−21.000=126.000147.000 - 21.000 = 126.000 TL) bulunup, bu tutarın acenteden olan komisyon alacağı ile acenteye olan prim borcu arasındaki fark olduğu teyit edilerek kayıt doğruluğu kontrol edilebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Poliçe Üretim ve İptal (Prim) İşlemleri Muhasebesi

Bu konudan daha fazla soru