Soru

Zorluk: ZorPoliçe Üretim ve İptal (Prim) İşlemleri Muhasebesi

Ardıç Sigorta A.Ş., %12\%12 komisyon oranı ile çalışan bir acentesi aracılığıyla düzenlediği 150.000150.000 TL net prim ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tutarındaki 11 yıllık yangın sigortası poliçesini, sigortalının talebi üzerine 44 ay sonra iptal etmiştir. İptal işlemi gün esasına (pro-rata) göre yapıldığına göre, bu poliçe iptal işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında '711 Yazılan Primler' ve '122 Acenteler' hesaplarının kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılırken, 122 Acenteler hesabı 93.00093.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılırken, 122 Acenteler hesabı 88.00088.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılırken, 122 Acenteler hesabı 105.000105.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    711 Yazılan Primler hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılırken, 122 Acenteler hesabı 139.500139.500 TL alacaklandırılır.
  5. E
    711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL alacaklandırılırken, 122 Acenteler hesabı 93.00093.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Doğru uygulamada 711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılmalı, 122 Acenteler hesabı ise komisyon mahsubu sonrası 93.00093.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Poliçe iptalinde pro-rata esası uygulandığında, 12 aylık sürenin kalan 8 ayı için prim iadesi hesaplanır. 150.000150.000 TL net primin 8/128/12'si olan 100.000100.000 TL, '711 Yazılan Primler' hesabına borç yazılarak gelir azaltılır. Bu primin vergisi (5.0005.000 TL) de borç kaydedilir. Acenteden geri alınacak %12\%12 komisyon (12.00012.000 TL) '521 Aracılık Komisyonları' hesabına alacak kaydedilir. Acentenin hesabına ise prim ve vergi iadesinden komisyonun düşülmesiyle kalan 93.00093.000 TL alacak kaydedilerek işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İade edilecek net prim tutarının hesaplanması
150.000×(8/12)=100.000150.000 \times (8/12) = 100.000 TL
Poliçe 1 yıllık (12 ay) olup 4 ayı kullanılmıştır. Kalan 8 aylık süre için gün esasına göre iade yapılır.
2
İade edilecek BSMV tutarının hesaplanması
100.000×0,05=5.000100.000 \times 0,05 = 5.000 TL
İade edilen net prim üzerinden hesaplanan verginin de ters kayıtla iptal edilmesi gerekir.
3
Acenteden geri alınacak komisyonun hesaplanması
100.000×0,12=12.000100.000 \times 0,12 = 12.000 TL
Acente, prim iadesi nedeniyle hak etmediği kısımdaki komisyonu sigorta şirketine geri verir.
4
Acente cari hesabına kaydedilecek net tutarın bulunması
100.000+5.00012.000=93.000100.000 + 5.000 - 12.000 = 93.000 TL
Acenteye iade edilecek brüt tutardan (Prim+Vergi) komisyonun mahsup edilmesiyle acente hesabına alacak kaydedilecek rakam bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde, prim gelirleri borçlandırılarak azaltılırken, acenteye olan borç/alacak ilişkisi komisyon giderlerinin iadesiyle birlikte mahsup edilerek kaydedilir.

İpuçları

1
İade edilecek prim tutarını bulmak için poliçenin kalan gün/ay sayısını baz alın.
2
Acenteye iade edilecek brüt tutar (Net Prim + BSMV), acenteden geri alınacak komisyon ile netleştirilir.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretim aşamasındaki BSMV ve komisyon tahakkuk kayıtlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla