Soru

Zorluk: ZorDiğer Alacaklar

İşletme, 15.11.202515.11.2025 tarihinde nakit ihtiyacı bulunan bir personeline ana faaliyet konusu dışındaki bir işlem nedeniyle 80.00080.000 TL borç vermiş ve bu tutarı ilgili hesaba kaydetmiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan envanter çalışmaları sırasında, personelin işten ayrıldığı ve alacağın tahsilinin şüpheli hale geldiği tespit edilerek tutarın tamamı için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. Buna göre, söz konusu alacağın şüpheli hale gelmesi ve karşılık ayrılması sürecinde yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Alacak şüpheli hale geldiğinde "138 Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabı borçlandırılırken, "135 Personelden Alacaklar" hesabı alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    Karşılık ayrılması işleminde "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılırken, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)" hesabı alacaklandırılır.
  3. C
    Söz konusu alacak ticari bir işlemden kaynaklanmadığı için şüpheli hale gelse dahi "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabında izlenmelidir.
  4. D
    Karşılık ayrılması aşamasında "139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-)" hesabı, aktif karakterli bir hesap olması nedeniyle borç tarafına kaydedilir.
  5. E
    Personelden olan alacaklar için ayrılan karşılıklar, işletmenin ana faaliyet gideri sayılmadığından "689 Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabına kaydedilmelidir.

Cevap

Şüpheli hale gelen personel alacağı için "138 Şüpheli Diğer Alacaklar" hesabı borçlandırılmalı ve karşılık ayrılırken "139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-)" hesabı kullanılmalıdır.
Personelden olan alacaklar (135), işletmenin ticari faaliyetinden bağımsız olduğu için 'Diğer Alacaklar' grubunda yer alır. Bu alacaklar şüpheli hale geldiğinde 138 numaralı hesaba aktarılmalı ve bunlar için 139 numaralı karşılık hesabı kullanılmalıdır. Doğru ifade, alacağın 138 numaralı hesabın borcuna kaydedilerek şüpheli hale getirilmesini açıklayan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın türünün belirlenmesi
Alacak personelden kaynaklandığı için ticari olmayan (13 Diğer Alacaklar) grubundadır.
Hesap planında ticari alacaklar 12, ticari olmayanlar 13 grubunda izlenir.
2
Alacağın şüpheli hesaba aktarılması
138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR (Borç) / 135 PERSONELDEN ALACAKLAR (Alacak)
Alacağın şüpheli hale gelmesi, onun niteliğini değiştirir ve takip hesabına aktarılmasını gerektirir.
3
Karşılık kaydının yapılması
654 KARŞILIK GİDERLERİ (Borç) / 139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) (Alacak)
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zararlar için gider yazılıp karşılık ayrılmalıdır.

Anahtar Kavram

Ticari Alacaklar (12) ile Diğer Alacaklar (13) arasındaki temel fark, alacağın işletmenin ana faaliyet konusu olan mal ve hizmet satışından kaynaklanıp kaynaklanmadığıdır.
Bu soruyu puanla