Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 1515 TL'den 3.0003.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 300300 TL komisyon ödemiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayicinin 1212 TL olduğu tespit edilmiş ve Tekdüzen Muhasebe Sistemi'ne göre gerekli karşılık ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin yarısı (1.5001.500 adet) tanesi 1414 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

  1. 3.0003.000Cevap
  2. B
    1.5001.500
  3. C
    2.8502.850
  4. D
    4.5004.500
  5. E
    21.00021.000

Cevap

Hisse senetlerinin satışından elde edilen kar 3.0003.000 TL'dir.
Hisse senetleri 1515 TL maliyetle alınmış ve dönem sonunda 1212 TL'ye düştüğü için hisse başına 33 TL karşılık ayrılmıştır. Satış anında 1.5001.500 adet hissenin toplam maliyeti 22.50022.500 TL ve bu kısma ait karşılık 4.5004.500 TL'dir. Hisse senetleri tanesi 1414 TL'den toplam 21.00021.000 TL'ye satılmıştır. Muhasebe kaydında; bankaya giren 21.00021.000 TL ve kapatılan karşılık 4.5004.500 TL borçlandırılırken, çıkan hisse senetleri 22.50022.500 TL alacaklandırılır. Aradaki 3.0003.000 TL'lik olumlu fark (21.000+4.50022.50021.000 + 4.500 - 22.500) satış karı olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyonu belirle
Maliyet: 3.000×15=45.0003.000 \times 15 = 45.000 TL; Komisyon: 300300 TL (653 nolu hesapta izlenir, maliyete eklenmez).
Menkul kıymet alışlarında ödenen komisyonlar maliyete eklenmeyip doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla
Birim düşüş: 1512=315 - 12 = 3 TL. Toplam Karşılık (119): 3.000×3=9.0003.000 \times 3 = 9.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği piyasa değeri maliyetin altına düşen menkul kıymetler için karşılık ayrılır.
3
Satılan kısmın maliyet ve karşılık payını bul
Satılan Pay: 1.500/3.000=%501.500 / 3.000 = \%50. Satılanın Maliyeti: 22.50022.500 TL. Satılanın Karşılığı: 4.5004.500 TL.
Satış işlemi sırasında sadece satılan kısma isabet eden maliyet ve karşılık tutarları kapatılır.
4
Satış karını hesapla
Satış Bedeli: 1.500×14=21.0001.500 \times 14 = 21.000 TL. Net Defter Değeri: 22.5004.500=18.00022.500 - 4.500 = 18.000 TL. Kar: 21.00018.000=3.00021.000 - 18.000 = 3.000 TL.
Satış karı = Satış Bedeli - (Maliyet - Karşılık) formülü ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında kar veya zarar, satış bedeli ile menkul kıymetin net defter değeri (maliyet eksi birikmiş değer düşüklüğü karşılığı) karşılaştırılarak bulunur.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmamış bir satış senaryosu ile aradaki farkı karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla