Soru

Zorluk: ZorTekdüzen Hesap Planı (THP) ve İşleyiş Kuralları

Tekdüzen Hesap Planı (THPTHP) sistematatiğinde hesaplar; bilanço hesapları, gelir tablosu hesapları, maliyet hesapları ve nazım hesaplar olarak sınıflara ayrılmıştır. Bu sınıfların işleyiş mantığı, hesapların finansal karakterine (aktif/pasif) ve dönemsellik esasına göre belirlenir.

Buna göre, THPTHP kapsamında yer alan hesapların işleyiş kuralları ve dönem sonu işlemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Aktifi düzenleyici hesaplar (103,129,257103, 129, 257 vb.) bilançonun aktifinde yer almalarına rağmen, işleyiş bakımından pasif karakterli hesaplar gibi alacak kalanı vererek çalışırlar.
  2. B
    Öz kaynakları düzenleyici hesaplar (501,580,591501, 580, 591 vb.), bilançonun pasifinde (kaynaklar kısmında) yer almalarına rağmen işleyiş bakımından aktif karakterli hesaplar gibi ilk kayıtlarını borç tarafına alarak başlarlar.
  3. Gelir tablosu hesaplarından olan 'Gelir' ve 'Kâr' hesapları (600,642,679600, 642, 679 vb.), dönem boyunca alacak tarafında biriken tutarların dönem sonunda 690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabının borç tarafına aktarılmasıyla kapatılırlar.Cevap
  4. D
    Nazım hesaplar (99 grubu), işletmenin varlık ve kaynaklarında doğrudan bir değişim yaratmayan ancak izlenmesi gereken hukuki ve teknik bilgileri içeren, karşılıklı çalışan ve bilanço toplamını etkilemeyen hesaplardır.
  5. E
    Bilanço hesapları (11-55 sınıfları) 'Asli Hesaplar' niteliğindedir ve dönem sonunda 'Kapanış Kaydı' ile sıfırlanmalarına rağmen, bakiyeleri izleyen dönemin başında 'Açılış Kaydı' ile tekrar ilgili hesaplara devredilir.

Cevap

Gelir ve kâr hesaplarının dönem sonunda 690690 hesabının borç tarafına değil, alacak tarafına aktarılarak kapatılması gerektiği ifadesi yanlıştır.
Gelir ve kâr hesapları (66 sınıfı) dönem içinde alacak bakiyesi verirler. Dönem sonunda bu hesapların bakiyeleri 690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabına devredilirken; ilgili gelir hesabı borçlandırılır, 690690 hesabı ise alacaklandırılır. Dolayısıyla gelirler 690690 hesabının alacağına aktarılır. Giderler ise 690690 hesabının borcuna aktarılır. Bu nedenle gelirlerin borç tarafına aktarılacağını belirten ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir ve kâr hesaplarının (600,642600, 642 vb.) dönem içindeki çalışma karakterini belirle.
Bu hesaplar alacak taraflı çalışır ve alacak bakiyesi verirler.
Muhasebe mantığına göre gelirler öz kaynaklarda artış yarattığı için alacak tarafına kaydedilir.
2
Dönem sonunda bu hesapların nasıl kapatılacağını analiz et.
Alacak bakiyesi veren bir hesabı kapatmak için o hesabın borçlandırılması gerekir.
Kapanış işleminin amacı ilgili geçici hesabın bakiyesini sıfırlamaktır.
3
Kapanış kaydındaki karşı hesabı (690690) ve yönünü belirle.
Gelir hesabı borçlandırılırken, 690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabı alacaklandırılır.
Gelirler, kârın tespit edilmesi için özet hesabın (690690) alacak (pozitif) tarafına aktarılır.
4
Seçenekteki ifade ile karşılaştır.
Seçenekte '690 hesabının borç tarafına aktarılır' denilmiştir, ancak doğru olan 'alacak tarafına aktarılır' olmalıdır.
690 hesabının borç tarafına giderler aktarılır; gelirlerin borç tarafına aktarılması muhasebe mantığına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Gelir Tablosu Hesaplarının Kapanış ve Devir Mantığı

İpuçları

1
Gelir ve gider hesaplarının dönem sonunda hangi özet hesaba devredildiğini ve bu hesabın hangi tarafının 'pozitif' (gelir) etkisi yarattığını düşünün.
2
690690 Dönem Kârı veya Zararı hesabı bir havuz gibidir; bu havuzun alacak tarafı kârı (gelirleri), borç tarafı ise zararı (giderleri) temsil eder.
3
Bir hesabı kapatmak için o hesabın verdiği bakiyenin tam tersi yönünde kayıt yapılır. Gelir hesabı alacak bakiyesi veriyorsa, kapatmak için borçlandırılır. Bu durumda karşı hesap olan 690690 alacaklanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Düzenleyici hesapların (103,371103, 371 vb.) kapanış sırasında ilgili asli hesaplarla (102,370102, 370 vb.) olan ilişkisini ve mizan üzerindeki etkilerini inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

T cetveli çizerek 690690 hesabını oluşturun. Sol (borç) tarafına giderleri, sağ (alacak) tarafına gelirleri yerleştirin. Bu görselleştirme, aktarım yönünü hatasız bulmanızı sağlar.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla