İşletmenin geçici yatırım amacıyla aktifinde kayıtlı bulunan bir anonim şirkete ait hisse senetleri için, ilgili şirket iç kaynaklarını (yedeklerini veya geçmiş yıl kârlarını) sermaye artırımında kullanmış ve bu kapsamda işletmeye payı oranında TL nominal değerli bedelsiz (bonus) hisse senedi teslim etmiştir. Bu işlemle ilgili olarak yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?
- Herhangi bir yevmiye kaydı yapılmaz; sadece hisse senedi sayısı yardımcı defterlerde güncellenir.Cevap
- B110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabı alacaklı kaydedilir.
- C110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri hesabı alacaklı kaydedilir.
- D110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 542 Olağanüstü Yedekler hesabı alacaklı kaydedilir.
- E110 Hisse Senetleri hesabı borçlu, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabı alacaklı kaydedilir.
Cevap
İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımı sonucu alınan bedelsiz hisse senetleri için herhangi bir yevmiye kaydı yapılmaz, yalnızca hisse sayısı takibi yapılır.
İşletmelerin yatırım yaptığı anonim şirketlerin, yedek akçeler veya geçmiş yıl kârları gibi iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek dağıttıkları bedelsiz hisse senetleri, yatırımcı işletme için bir gelir veya varlık artışı teşkil etmez. Bu işlem sonucunda işletmenin elindeki toplam hisse senedi maliyeti sabit kalırken, hisse senedi sayısı artar ve dolayısıyla hisse başına düşen birim maliyet azalır. Bu nedenle, yevmiye defterinde herhangi bir borç-alacak kaydı yapılmaz; işlem sadece yardımcı defterlerde (nazım hesaplarda veya stok kartlarında) hisse adedinin güncellenmesi şeklinde izlenir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bedelsiz Hisse Senedi Edinimi
İpuçları
1
Sermaye artırımının kaynağının 'iç kaynaklar' mı yoksa 'nakit (dış kaynak)' mı olduğuna dikkat edin.
2
İç kaynaklardan yapılan artışta işletmenin cebinden para çıkmadığı gibi, ortaklık payının toplam değeri de değişmez; sadece pasta daha fazla dilime bölünür.
3
Maliyet esası gereği, bedelsiz alınan bu varlıkların maliyeti sıfır kabul edilir ve toplam tutar değişmediği için yevmiye kaydına gerek duyulmaz.
Daha Fazla Pratik
Eğer sermaye artırımı 'nakit' karşılığı (bedelli) yapılsaydı, rüçhan haklarının kullanımı nedeniyle yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Sayısal bir örnekle kontrol: 100 adet hisseyi 10 TL'den aldınız (Toplam 1.000 TL). Şirket %100 bedelsiz verdi. Artık 200 hisseniz var ama cebinizden para çıkmadı. Toplam maliyet hala 1.000 TL, sadece birim maliyet 5 TL'ye düştü. Kayıt yapacak bir değer değişimi yoktur.
Tahmini Süre:45s