Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKonsorsiyum ve İş Ortaklıkları Muhasebesi

Bir otoyol projesini yürütmek üzere bir araya gelen (X) İnşaat A.Ş. ve (Y) Mühendislik Ltd. Şti., bir 'Konsorsiyum' sözleşmesi imzalamıştır. Konsorsiyum kapsamında (X) firması sadece tünel yapımını, (Y) firması ise sadece sinyalizasyon ve elektronik sistem işlerini üstlenmiştir. Sözleşmeye göre işin yıllara yaygın olduğu ve her ortağın kendi uzmanlık alanındaki kısımdan münhasıran sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, (X) İnşaat A.Ş.'nin üstlendiği tünel yapımı işi için elde ettiği hakediş bedelleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi muhasebe ve vergi mevzuatı açısından doğrudur?

  1. Hakediş bedeli brüt tutar üzerinden '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabına kaydedilmeli ve bu bedel üzerinden vergi kesintisi (stopaj) uygulanmalıdır.Cevap
  2. B
    Konsorsiyum yapısı gereği elde edilen hakediş bedeli, işin bitimi beklenmeksizin doğrudan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına gelir olarak kaydedilmelidir.
  3. C
    (X) firması işin sadece bir bölümünü yaptığı için bu faaliyet 'özel inşaat' kapsamında değerlendirilmeli ve maliyetler 152 Mamuller hesabında izlenmelidir.
  4. D
    Geçici kabul yapıldığında, 170 ve 350 nolu hesaplar kapatılmadan doğrudan sonraki projenin açılış kayıtlarına aktarılmalıdır.
  5. E
    Konsorsiyum ortakları arasında kâr paylaşımı yapılmadığı için ödenen hakediş bedellerinden stopaj kesintisi yapılmasına gerek yoktur.

Cevap

Hakediş bedelinin brüt tutar üzerinden 350 nolu hesapta takip edilmesi ve stopaj kesintisine tabi tutulması gerekmektedir.
Konsorsiyumlarda ortaklar işin tamamını değil, sadece kendi üstlendikleri kısmı muhasebeleştirirler. İş yıllara yaygın olduğu için Gelir Vergisi Kanunu'nun 42. maddesi gereği hakedişler 350 nolu bilançoda yer alan pasif karakterli hesapta izlenmeli ve hakediş ödemesi sırasında yasal oran üzerinden stopaj kesintisi yapılmalıdır. Bu işlem, konsorsiyum üyesinin kendi defterlerinde gerçekleştireceği bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
İş birliği modelinin (Konsorsiyum) hukuki ve mali niteliğini tespit edin.
Konsorsiyumda her ortak kendi uzmanlık alanından sorumludur ve bağımsız bir muhasebe birimi gibi hareket eder.
İş ortaklığının (Joint Venture) aksine, konsorsiyumda ortakların işin tamamı için müteselsil sorumluluğu yoktur ve her biri kendi kısmını beyan eder.
2
İşin niteliğine göre (Yıllara Yaygın İnşaat) kullanılacak hesapları belirleyin.
Maliyetler için '170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri', hakedişler için '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesapları seçilir.
GVK 42. Madde uyarınca, işin bitimine kadar kâr/zarar tespiti yapılmaz, bu hesaplarda bekletilir.
3
Hakediş ödemesi sırasındaki vergi kesintisi (Stopaj) yükümlülüğünü kontrol edin.
Hakediş brüt bedeli üzerinden (yürürlükteki oranda, örneğin %5) vergi kesintisi yapılır ve kalan tutar tahsil edilir.
Yıllara yaygın inşaat işlerinde stopaj, ileride doğacak vergilerin peşinen ödenmesi mahiyetindedir.

Anahtar Kavram

Konsorsiyumlarda Bağımsız Muhasebe ve Yıllara Yaygın İnşaat İlkeleri

İpuçları

1
Konsorsiyum ile İş Ortaklığı (JV) arasındaki en temel fark, ortakların sorumluluklarının ve muhasebe kayıtlarının ayrık olup olmamasıdır.
2
Yıllara yaygın bir inşaat işinde, işin bittiği yıla kadar maliyetler ve gelirler bilanço hesaplarında bekletilir. 170 ve 350 nolu hesapları hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İş Ortaklığı (Joint Venture) durumunda Kurumlar Vergisi mükellefiyeti seçiminin sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Konsorsiyum ve İş Ortaklıkları Muhasebesi