Soru

Zorluk: OrtaYıllara Yaygın İnşaat İşlerinin Kapsamı ve Özellikleri

Bir inşaat işletmesi, mülkiyeti kendisine ait olan bir arsa üzerinde 1515 Kasım 20252025 tarihinde bir konut inşaatına başlamış ve söz konusu inşaatı 2020 Mart 20262026 tarihinde tamamlayarak dairelerin satışını gerçekleştirmiştir.

Gelir Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde, bu işin kapsamı ve vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşletmenin kendi nam ve hesabına yaptığı özel inşaat işi olduğundan, iş birden fazla takvim yılına sarksalar dahi GVK’nın 4242. maddesi kapsamında yıllara yaygın inşaat ve onarma işi olarak değerlendirilmez.Cevap
  2. B
    İnşaatın 20252025 yılında başlayıp 20262026 yılında tamamlanması nedeniyle yıllara yaygın inşaat ve onarma işi sayılır ve elde edilen kazanç işin bittiği yılın beyannamesine dahil edilir.
  3. C
    İnşaat işinin takvim yılını aşması nedeniyle, satış bedelleri üzerinden yıllara yaygın inşaat işlerine özgü vergi kesintisi (stopaj) hesaplanmalıdır.
  4. D
    Bu tür işlerde işin bitimi geçici kabul tutanağının onaylandığı tarihtir ve maliyetler ile hasılat bu tarihte karşılaştırılır.
  5. E
    Yıllara yaygın inşaat işi özelliklerini taşıdığı için maliyetler 170170 numaralı hesapta, alınan avanslar ise 350350 numaralı hesapta takip edilmelidir.

Cevap

İşletmenin kendi nam ve hesabına yaptığı özel inşaat işi olduğundan, iş birden fazla takvim yılına sarksalar dahi GVK’nın 42. maddesi kapsamında yıllara yaygın inşaat ve onarma işi olarak değerlendirilmez.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 4242. maddesine göre bir işin yıllara yaygın inşaat ve onarma işi sayılabilmesi için üç temel şartın bir arada bulunması gerekir: İşin inşaat ve onarma işi olması, işin bir taahhüde (başkasının nam ve hesabına yapılmasına) dayanması ve işin birden fazla takvim yılına sirayet etmesi. Sorudaki senaryoda inşaat işletmesi işi kendi arsası üzerinde (kendi nam ve hesabına) yapmaktadır. Bu durum, işin 'taahhüt' niteliğini ortadan kaldırır. Dolayısıyla, iş 20252025 ve 20262026 yıllarına yayılmış olsa bile özel inşaat (yap-sat) kapsamında değerlendirilir ve GVK 4242 hükümleri uygulanmaz.

ÖzellikÖzel İnşaat (Yap-Sat)Taahhüt İnşaatı
Mülkiyetİşletmeye aitBaşkasına ait
GVK 42 UygulamasıUygulanmazUygulanır (Yıllara yaygınsa)
Kâr/Zarar TespitiSatış/Teslim tarihindeİşin bittiği yıl sonu

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini belirleyin.
Özel İnşaat (Yap-Sat)
İşletmenin kendi mülkiyetindeki arsa üzerinde yaptığı inşaat, başkasına karşı bir taahhüt değil, kendi nam ve hesabına üretimdir.
2
GVK Madde 4242 şartlarını kontrol edin.
Şartlar sağlanmıyor.
GVK 4242 kapsamı için 'İnşaat ve onarma işi olması', 'Taahhüde bağlı olması' ve 'Birden fazla takvim yılına sirayet etmesi' şartlarının tamamı birlikte gerçekleşmelidir. Burada 'Taahhüt' unsuru eksiktir.
3
Vergilendirme rejimini tespit edin.
Genel Ticari Kazanç Hükümleri
Özel inşaatlarda kâr veya zarar, inşaatın bitip satışın gerçekleştiği anda (teslim tarihinde) genel ticari kazanç esaslarına göre belirlenir.

Anahtar Kavram

Özel İnşaat ile Taahhüt İnşaatı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

GVK 42 kapsamındaki bir taahhüt işinde 'işin başlangıç tarihi'nin sözleşme, yer teslimi ve fiili başlama kriterlerine göre nasıl belirlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla