Bir mevduat bankası, bir ticari müşterisine ait olan 500.000 TL tutarındaki nakdi kredinin… — KPSS Muhasebe

Bir mevduat bankası, bir ticari müşterisine ait olan $500.000$ TL tutarındaki nakdi kredinin ve daha önce tazmin edilerek $130$ nolu hesaba alınmış olan $200.000$ TL tutarındaki teminat mektubu borcunun, vadesinden itibaren $91$ gün geçmesine rağmen tahsil edilememesi üzerine bu alacakların tamamını $17.03.2026$ tarihinde takibe alarak ilgili donuk alacak hesabına aktarmıştır. Banka, söz konusu nakdi kredi için dönem sonunda $30.000$ TL tutarında faiz tahakkuku ( $122$ Reeskont ve Tahakkuklar) gerçekleştirmiştir. İlgili yönetmelik gereği banka, bu kredi grubu için $\%20$ oranında özel karşılık ayırmaktadır.

Buna göre, bankanın alacakları takibe alması, faiz tahakkukunu iptal etmesi ve karşılık ayırmasına ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 150 Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler $700.000$ / Alacak: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler $500.000$ , 130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler $200.000$ ; Borç: 500 Faiz Gelirleri $30.000$ / Alacak: 122 Reeskont ve Tahakkuklar $30.000$ ; Borç: 651 Özel Karşılık Giderleri $140.000$ / Alacak: 159 Özel Karşılıklar (-) $140.000$ Cevap
B
Borç: 151 Tahsilatı Şüpheli Krediler $700.000$ / Alacak: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler $500.000$ , 130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler $200.000$ ; Borç: 651 Özel Karşılık Giderleri $350.000$ / Alacak: 159 Özel Karşılıklar (-) $350.000$
C
Borç: 150 Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler $500.000$ / Alacak: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler $500.000$ ; Borç: 651 Özel Karşılık Giderleri $100.000$ / Alacak: 159 Özel Karşılıklar (-) $100.000$
D
Borç: 150 Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler $730.000$ / Alacak: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler $530.000$ , 130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler $200.000$ ; Borç: 651 Özel Karşılık Giderleri $146.000$ / Alacak: 159 Özel Karşılıklar (-) $146.000$
E
Borç: 150 Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler $700.000$ / Alacak: 120 Standart Nitelikli Nakdi Krediler $500.000$ , 130 Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler $200.000$ ; Borç: 651 Özel Karşılık Giderleri $140.000$ / Alacak: 129 Krediler Karşılığı (-) $140.000$

Cevap

Doğru cevap, alacakların 150 nolu hesaba aktarıldığı, faiz tahakkukunun iptal edildiği ve 159 nolu hesapta %20 özel karşılık ayrıldığı seçenektir.

Alacakların vadesinden itibaren 91 gün geçmesi, onların III. grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) hesabına aktarılmasını gerektirir. Bu işlem yapılırken hem nakdi krediler (120) hem de tazmin edilmiş teminat mektupları (130) ilgili takip hesabına (150) devredilir. Aynı zamanda dönemsellik gereği yapılmış faiz tahakkukları iptal edilir ve ana para üzerinden %20 oranında (140.000 TL) özel karşılık ayrılarak giderleştirilir.

Adım Adım Çözüm

Kredi grubunun ve karşılık oranının belirlenmesi

Gecikme süresi 91 gün olduğu için kredi III. Grup (Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler) olarak sınıflandırılır. Bu grup için asgari karşılık oranı %20'dir.

Bankacılık mevzuatına göre 91-180 gün arası gecikmeler III. grup donuk alacak sayılır.

Takibe alınacak toplam tutarın hesaplanması

Nakdi Kredi (

500.000

TL) + Tazmin Edilen Teminat Mektubu (

200.000

TL) =

700.000

TL.

Donuk alacak hesaplarına hem nakdi krediler hem de tazmin edilen gayrinakdi krediler aktarılır.

Özel karşılık tutarının hesaplanması

700.000

\times %20 = 140.000

TL.

Özel karşılık, teminatlar dikkate alınmadan önce toplam risk üzerinden hesaplanır (soruda teminat belirtilmemiştir).

Muhasebe kayıtlarının oluşturulması

Alacaklar 150 nolu hesaba borç, 120 ve 130 nolu hesaplara alacak kaydedilir. 122 nolu faiz tahakkuku 500 nolu hesapla ters kaydedilerek kapatılır. Karşılık ise 651 (Borç) ve 159 (Alacak) hesapları kullanılarak kaydedilir.

BTHP (Bankaların Tek Düzen Hesap Planı) işleyiş kuralları gereği.

Anahtar Kavram

Donuk Alacakların Sınıflandırılması ve Özel Karşılık Ayrılması

Daha Fazla Pratik

Donuk alacaklara teminat (nakit blokajı veya gayrimenkul rehni) eklendiğinde karşılık matrahının nasıl değiştiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru