Soru

Zorluk: ZorYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Bir anonim şirketin 2025 yılı dönem sonu itibarıyla öz kaynaklarına ilişkin bazı hesap bakiyeleri şu şekildedir:

Hesap / Kalem AdıTutarı (TL)
Ödenmiş Sermaye500.000500.000
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedekler95.00095.000
Dönem Net Kârı150.000150.000
Geçmiş Yıllar Zararları30.00030.000

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine göre, şirketin kâr dağıtımı öncesinde ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

  1. 5.0005.000Cevap
  2. B
    6.0006.000
  3. C
    7.5007.500
  4. D
    10.00010.000
  5. E
    12.00012.000

Cevap

Şirketin bu dönem ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 5.0005.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 5.0005.000 TL tutarı, hem geçmiş yıl zararlarının mahsup edildiği hem de Türk Ticaret Kanunu'nun öngördüğü %20'lik sermaye sınırının aşılmadığı tutardır. Şirketin ödenmiş sermayesi 500.000500.000 TL olduğu için yasal yedeklerin toplamda 100.000100.000 TL'ye ulaşması gerekir. Mevcutta 95.00095.000 TL biriktiği için, bu dönem en fazla 5.0005.000 TL daha yedek ayrılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal yedek akçe hesaplamasına esas olacak matrahın belirlenmesi
150.00030.000=120.000150.000 - 30.000 = 120.000 TL
TTK uyarınca I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplanırken dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları indirilir.
2
Matrah üzerinden %5 oranında yedek akçe tutarının hesaplanması
120.000×0,05=6.000120.000 \times 0,05 = 6.000 TL
I. Tertip Yasal Yedek Akçe, yıllık kârın %5'i oranında ayrılır.
3
Yasal yedek akçe üst sınırının (tavan) hesaplanması
500.000×0,20=100.000500.000 \times 0,20 = 100.000 TL
I. Tertip Yasal Yedek Akçe, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılmaya devam edilir.
4
Mevcut yedekler ile tavan arasındaki farkın (kalan kapasite) belirlenmesi
100.00095.000=5.000100.000 - 95.000 = 5.000 TL
Birikmiş yedekler sınıra çok yakın olduğunda, hesaplanan tutar değil, sınıra tamamlayacak olan eksik tutar baz alınır.
5
Hesaplanan tutar ile kalan kapasitenin karşılaştırılması
min(6.000,5.000)=5.000\min(6.000, 5.000) = 5.000 TL
Hesaplanan 6.0006.000 TL, yasal sınırı aştığı için sadece sınırı tamamlamaya yetecek olan 5.0005.000 TL ayrılır.

Anahtar Kavram

I. Tertip Yasal Yedek Akçe Hesaplama Sınırları

İpuçları

1
Yasal yedek akçe hesaplamasına başlamadan önce geçmiş yıl zararlarını mahsup etmeyi unutmayın.
2
Birikmiş yedek akçelerin ödenmiş sermayeye oranına dikkat edin; TTK'da bir üst sınır bulunmaktadır.
3
Ödenmiş sermayenin %20'si olan 100.000100.000 TL'lik sınıra ulaşmak için ne kadar daha yedek ayrılması gerektiğini hesaplayın ve bunu normal hesapladığınız %5'lik tutar ile karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Bu yedek akçe ayrıldıktan sonra yapılacak yevmiye kaydında hangi hesapların borçlandırılacağını ve alacaklandırılacağını çalışın.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla