Soru

Zorluk: OrtaHazır Değerler Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan hazır değerler envanter ve değerleme işlemleri sırasında şu hususlar tespit edilmiştir:

- 100100 Kasa hesabının mizan borç kalanı 30.00030.000 TL iken fiili sayımda 29.40029.400 TL nakit mevcudu saptanmıştır (farkın nedeni araştırılmaktadır).
- Kasada bulunan 500500 USD (11 USD = 3030 TL kuruyla kaydedilmiştir), dönem sonu değerlemesinde 11 USD = 3535 TL kuru üzerinden işleme tabi tutulacaktır.
- Bankadan gelen hesap özetinde, işletme lehine 1.2001.200 TL faiz tahakkuk ettiği ancak işletme kayıtlarında bu gelirin yer almadığı görülmüştür.
- İşletme tarafından satıcıya düzenlenen 4.0004.000 TL'lik çekin henüz bankadan tahsil edilmediği (ödenmediği) belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı dönem sonu muhasebe kayıtları ve hesapların işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kasa noksanı için 600600 TL tutarında '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılırken, yabancı para değerlemesinden doğan 2.5002.500 TL '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir ve banka faizi için '102 Bankalar' hesabı 1.2001.200 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    Kasa sayım noksanı nedeni henüz belirlenemediği için doğrudan '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına borç kaydı yapılarak noksanlık kapatılmalıdır.
  3. C
    Bankadan henüz tahsil edilmeyen (yoldaki) çekler için '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabı borçlandırılarak '102 Bankalar' hesabı ile mutabakat sağlanmalıdır.
  4. D
    '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabı pasif karakterli (alacak kalanlı) bir hesap olduğu için bilançoda 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' grubunda raporlanır.
  5. E
    Türk Lirası cinsinden kasa mevcudu ve banka mevduatları Vergi Usul Kanunu uyarınca 'maliyet bedeli' ile değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.

Cevap

Kasa noksanı için 600600 TL tutarında '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılırken, yabancı para değerlemesinden doğan 2.5002.500 TL '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir ve banka faizi için '102 Bankalar' hesabı 1.2001.200 TL borçlandırılır.
Doğru ifade, işletmenin dönem sonu envanterinde ortaya çıkan tüm farkların usulüne uygun kaydedilmesini içerir. Kasa noksanı (600600 TL) nedeni bilinmediği için '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına, yabancı para değerleme farkı (2.5002.500 TL kar) '646 Kambiyo Karları' hesabına ve bankada tahakkuk eden faiz (1.2001.200 TL) '102 Bankalar' hesabına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa sayım farkının hesaplanması
30.00029.400=60030.000 - 29.400 = 600 TL Noksan
Mizan bakiyesi ile fiili durum arasındaki fark, sayım noksanlığını gösterir.
2
Kasa noksanının muhasebeleştirilmesi
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (B) 600600 / 100 Kasa (A) 600600
Nedeni araştırılan noksanlıklar geçici olarak 197 nolu hesapta izlenir.
3
Yabancı para (USD) değerlemesi
500×(3530)=2.500500 \times (35 - 30) = 2.500 TL Kambiyo Karı
Yabancı paralar dönem sonunda borsa rayici veya ilgili kurlar üzerinden değerlenerek kur farkı karı veya zararı kaydedilir.
4
Banka faiz gelirinin kaydı
102 Bankalar (B) 1.2001.200 / 642 Faiz Gelirleri (A) 1.2001.200
Banka ekstresinde görülen ancak kaydedilmemiş gelirlerin tahakkuk esası gereği ilgili döneme kaydedilmesi gerekir.
5
Düzenlenen çeklerin (103) analizi
Yevmiye kaydı yapılmaz.
Verilen çekler düzenlendiği anda 103 hesabına alacak kaydedildiği için, bankadan henüz ödenmemiş olması yeni bir kayıt gerektirmez.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Değerleme Esasları

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanının nedeninin dönem kapandıktan sonra (örneğin sonraki yılın başında) bulunması durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla