Soru

Zorluk: ZorBilanço Mantığı ve Çift Taraflı Kayıt Sistemi

İşletme, daha önce kredili olarak satın aldığı ticari mallar nedeniyle satıcılara olan 60.00060.000 TL tutarındaki borcunu ödemek amacıyla; 25.00025.000 TL tutarında bir çek keşide ederek vermiş, kalan tutarı ise bankadaki mevduat hesabından havale yoluyla göndermiştir. Bu işlemin muhasebe kayıt mantığı ve bilanço temel denklemi üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşlem sonucunda bilançonun aktif toplamı 60.00060.000 TL azalırken, pasif toplamı da 60.00060.000 TL azalır.Cevap
  2. B
    İşlem sonucunda sadece aktif hesaplar arasında bir yer değişimi meydana gelmiş, bilanço toplamı değişmemiştir.
  3. C
    Çek keşide edilmesi aktif toplamını 25.00025.000 TL artırırken, banka havalesi pasif toplamını 35.00035.000 TL azaltmıştır.
  4. D
    İşlem sonucunda aktif toplamı 35.00035.000 TL azalırken, pasif toplamı 60.00060.000 TL azalmıştır.
  5. E
    Satıcılar hesabındaki azalış, sermaye hesabındaki bir artışla dengelendiği için bilanço toplamı aynı kalmıştır.

Cevap

İşlem sonucunda bilançonun hem aktif hem de pasif (yabancı kaynak) toplamı 60.00060.000 TL tutarında azalarak bilanço denkliği korunur.
İşletme bir borcunu ödediğinde pasif taraf (Yabancı Kaynaklar) 60.00060.000 TL azalır. Bu ödemenin karşılığında bankadan çıkan para (35.00035.000 TL) varlıkları doğrudan azaltır. Keşide edilen çek ise (25.00025.000 TL) aktif düzenleyici bir hesap olan Verilen Çekler hesabına alacak kaydedilir. Düzenleyici hesaplardaki artış, ilgili tarafın toplamını azalttığı için toplam aktif azalışı da 60.00060.000 TL (35.000+25.00035.000 + 25.000) olur. Böylece bilanço eşitliği her iki tarafta da aynı miktarda azalarak sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemde yer alan hesapların ve karakterlerinin belirlenmesi.
320 Satıcılar (Pasif/Kaynak), 102 Bankalar (Aktif/Varlık), 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (Aktif Düzenleyici/Eksi Varlık).
Çift taraflı kayıt sisteminde işlemin her iki taraf üzerindeki etkisini görebilmek için hesap türlerini doğru belirlemek gerekir.
2
Hesaplardaki değişim yönlerinin analizi.
Satıcılar (-) 60.00060.000 TL (Borç), Bankalar (-) 35.00035.000 TL (Alacak), Verilen Çekler (+) 25.00025.000 TL (Alacak).
Borç ödendiği için kaynak azalır; bankadan para çıktığı için varlık azalır; çek verildiği için borç senedi hükmündeki eksi varlık hesabı artar.
3
Bilanço temel denklemi (Varlıklar=KaynaklarVarlıklar = Kaynaklar) üzerindeki net etkinin hesaplanması.
Varlık Değişimi: 35.000-35.000 (Banka) 25.000- 25.000 (Çek) = 60.000-60.000 TL. Kaynak Değişimi: 60.000-60.000 (Satıcılar) = 60.000-60.000 TL.
Verilen Çekler hesabı aktifte eksi işaretle yer aldığı için bu hesaptaki 'artış' aslında aktif toplamını 'azaltan' bir unsurdur.

Anahtar Kavram

Bilanço Denkliği ve Düzenleyici Hesapların İşleyişi

İpuçları

1
İşlemde hem varlık (Bankalar) hem de kaynak (Satıcılar) hesaplarının değiştiğine dikkat edin.
2
Verilen Çekler hesabı bilançoda nerede yer alır ve yanındaki (-) işareti ne anlama gelir?

Daha Fazla Pratik

Düzenleyici hesapların (birikmiş amortismanlar, şüpheli alacak karşılıkları vb.) bilanço toplamı üzerindeki etkilerini inceleyen diğer sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bilanço denklemini bir terazi gibi düşünün: Sol kefeden 3535 birim (Banka) ve 2525 birim (Çek etkisi) ağırlık alınırken, sağ kefeden de 6060 birim (Satıcılar) ağırlık alınmaktadır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla