Soru

Zorluk: OrtaMaddi Duran Varlıkların Satışı ve Elden Çıkarılması

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde kullandığı bir makineyi yenisiyle değiştirmek amacıyla satmaya karar vermiştir. Makineye ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

KalemTutar
Maliyet Bedeli250.000250.000 TL
Birikmiş Amortismanlar150.000150.000 TL

İşletme bu makineyi 130.000130.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmış ve satıştan doğan kârın, Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde yeni bir makine alımında kullanılmak üzere yenileme fonuna aktarılmasına karar vermiştir.

Buna göre, satış işleminin kaydedileceği yevmiye maddesinde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

  1. 549 Özel Fonlar Hesabı 30.00030.000 TL alacaklıCevap
  2. B
    679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı 30.00030.000 TL alacaklı
  3. C
    257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı 150.000150.000 TL alacaklı
  4. D
    391 Hesaplanan KDV Hesabı 26.00026.000 TL borçlu
  5. E
    689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabı 120.000120.000 TL borçlu

Cevap

Satıştan elde edilen 30.00030.000 TL kârın, yönetim kararı doğrultusunda '549 Özel Fonlar' hesabının alacak tarafına kaydedilmesi gerekir.
İşletme maddi duran varlığını sattığında oluşan kâr normal şartlarda '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına kaydedilir. Ancak, işletme yönetimi bu varlığın yerine yenisini alacağını beyan eder ve kârı yenileme fonuna aktarma kararı alırsa, bu kâr özkaynaklar grubundaki '549 Özel Fonlar' hesabının alacak tarafına kaydedilerek bilançoda izlenir. Soruda verilen verilerle net değer 100.000100.000 TL (250.000150.000250.000 - 150.000), kâr ise 30.00030.000 TL (130.000100.000130.000 - 100.000) olarak hesaplandığından, bu tutarın 549 nolu hesaba alacak kaydedilmesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın net defter değerini hesapla
250.000250.000 (Maliyet) - 150.000150.000 (Birikmiş Amortisman) = 100.000100.000 TL
Satış kârı veya zararını bulmak için varlığın güncel kayıtlı değeri bilinmelidir.
2
Satış kârını veya zararını tespit et
130.000130.000 (Satış Bedeli) - 100.000100.000 (Net Defter Değeri) = 30.00030.000 TL Kâr
Satış bedeli net defter değerinden yüksek olduğu için kâr oluşmuştur.
3
KDV tutarını hesapla
130.000×0,20=26.000130.000 \times 0,20 = 26.000 TL
Varlık satış bedeli üzerinden hesaplanan KDV işletmenin borcudur.
4
Kârın aktarılacağı hesabı belirle
549 Özel Fonlar Hesabı
Yenileme kararı verildiği için kâr geçici olarak özkaynaklarda fon hesabına alınır.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu Uygulaması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla