Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, önceki dönemde 20.00020.000 TL maliyet bedeli ile satın aldığı ve dönem sonunda 3.0003.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayırdığı hisse senetlerinin tamamını, 20262026 yılı Mart ayında 18.50018.500 TL bedelle banka aracılığıyla satmıştır. Satış işlemi sırasında ayrıca 200200 TL komisyon bankadan ödenmiştir.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 1.5001.500 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    "655 Menkul Kıymet Satış Zararları" hesabı 1.5001.500 TL borçlandırılır.
  3. C
    "110 Hisse Senetleri" hesabı 17.00017.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    "110 Hisse Senetleri" hesabı 20.20020.200 TL alacaklandırılır.
  5. E
    "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 1.3001.300 TL alacaklandırılır.

Cevap

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının 1.5001.500 TL alacaklandırılması doğrudur.
Satış işlemi sonucunda elde edilen tutar (18.50018.500 TL), hisse senetlerinin net defter değerinden (17.00017.000 TL) fazla olduğu için 1.5001.500 TL'lik bir kâr oluşmuştur. Menkul kıymetler için önceden karşılık ayrılmışsa, oluşan kâr bu karşılık tutarını aşmadığı sürece '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir. Bu nedenle doğru ifade, söz konusu hesabın 1.5001.500 TL alacaklandırılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Net defter değerini hesapla
20.00020.000 TL (Maliyet) - 3.0003.000 TL (Karşılık) = 17.00017.000 TL
Satış kârı veya zararını belirlemek için varlığın bilançodaki net değeri esas alınır.
2
Satış sonucunu belirle
18.50018.500 TL (Satış Fiyatı) - 17.00017.000 TL (Net Değer) = 1.5001.500 TL Kâr
Varlık, kayıtlı net değerinden daha yüksek bir bedelle satılmıştır.
3
Karşılık iptali ve komisyon kaydını yap
119 hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır; 1.5001.500 TL'si kâr (644), 1.5001.500 TL'si ise maliyeti dengelemek için kullanılır. Komisyon (200200 TL) ise 653 hesabına borç yazılır.
Tekdüzen hesap planına göre menkul kıymet satışındaki komisyonlar doğrudan gider, ayrılan karşılığın fazlası ise gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışında, satış bedeli ile net defter değeri (Maliyet - Karşılık) arasındaki fark; eğer kâr ise öncelikle ayrılan karşılık tutarı kadar '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına, aşan kısım varsa '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına alacak kaydedilir. Satış sırasında ödenen komisyonlar ise maliyete eklenmez, '653 Komisyon Giderleri' hesabında borç olarak izlenir.

İpuçları

1
Önce hisse senetlerinin net defter değerini (Maliyet - Karşılık) bulun.
2
Satış fiyatı net değerden yüksekse kâr, düşükse zarar vardır; karşılık varsa kâr öncelikle karşılık iptali olarak kaydedilir.
3
Ödenen komisyon tutarı 110 hesabına değil, 653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarının satış kârından daha küçük olduğu (örneğin kârın 5.000 TL olduğu) bir senaryoda 645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabının nasıl kullanılacağını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla