Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla 20252025 yılı Ekim ayında tanesi 5050 TL’den 2.0002.000 adet (A) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında banka hesabından 2.0002.000 TL komisyon ödenmiştir. 20252025 yıl sonunda hisse senetlerinin borsa rayici 4242 TL olarak tespit edilmiş ve gerekli değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. 2020 Mart 20262026 tarihinde bu hisse senetlerinin yarısı, tanesi 4848 TL’den banka aracılığıyla satılmış ve satış işlemi için 500500 TL komisyon ödenmiştir.

Bu bilgilere göre, hisse senedi satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

  1. 645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı 5.5005.500 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı 4.5004.500 TL alacaklandırılır.
  3. C
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 2.5002.500 TL borçlandırılır.
  4. D
    119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 16.00016.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı 5.500 TL alacaklandırılır.
Doğru cevap olan kâr tutarına ulaşmak için önce satılan kısmın maliyeti (50.00050.000 TL) ve bu kısma ait değer düşüklüğü karşılığı (8.0008.000 TL) belirlenmelidir. Bankaya giren net tutar olan 47.50047.500 TL ile kapatılan karşılık tutarının toplamı (55.50055.500 TL), satılan kısmın maliyetinden (50.00050.000 TL) fazla olduğu için 5.5005.500 TL tutarında 'Menkul Kıymet Satış Kârı' oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve satın alma komisyonunu belirle.
Maliyet: 2.000×50=100.0002.000 \times 50 = 100.000 TL. Komisyon: 2.0002.000 TL (653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedilir, maliyete eklenmez).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alış komisyonları gider yazılır.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
Değer Düşüklüğü: 100.000(2.000×42)=16.000100.000 - (2.000 \times 42) = 16.000 TL.
Hisse senetleri borsa rayici ile değerlenir ve maliyetin altına düşerse karşılık ayrılır.
3
Satılan yarım lot (1.0001.000 adet) için maliyet ve karşılık tutarlarını ayır.
Satılan Kısmın Maliyeti: 50.00050.000 TL. Satılan Kısmın Karşılığı: 8.0008.000 TL.
Varlığın bir kısmı satıldığında, ona isabet eden maliyet ve karşılık payı orantılı olarak kapatılır.
4
Net satış tutarını ve kâr/zarar durumunu hesapla.
Net Satış Geliri: (1.000×48)500=47.500(1.000 \times 48) - 500 = 47.500 TL. Kar/Zarar: (47.500+8.000)50.000=5.500(47.500 + 8.000) - 50.000 = 5.500 TL Kâr.
Net satış tutarı ve kapatılan karşılık toplamının maliyetten fazla olan kısmı satış kârıdır.

Anahtar Kavram

Hisse senedi satışında maliyet, birikmiş karşılık ve satış komisyonunun kâr/zarar üzerindeki etkisi.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin değerleme günündeki borsa rayicinin maliyet değerinin üzerine çıkması durumunda ihtiyatlılık kavramı gereği herhangi bir işlem yapılmayacağını unutmayınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla