Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHakediş Gelirlerinin Tahakkuku (350-358 Nolu Hesaplar)

Doruk İnşaat A.Ş., 20252025 yılının Haziran ayında bir köprü inşaatı ihalesini üstlenmiş ve projeye aynı yıl başlamıştır. Projenin 20272027 yılında tamamlanması öngörülmektedir. 20262026 yılının Mart ayında, şirket tarafından düzenlenen ve idarece onaylanan birinci hakediş raporuna göre; brüt hakediş bedeli 400.000400.000 TL, hesaplanan KDV (%20)(\%20) 80.00080.000 TL ve hakedişten yapılan gelir vergisi kesintisi (%5)(\%5) 20.00020.000 TL’dir. Hakediş bedeli vergi kesintisi yapıldıktan sonra banka aracılığıyla tahsil edilmiştir.

Buna göre, Doruk İnşaat A.Ş.’nin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 102 BANKALAR 460.000460.000 / 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 20.00020.000 // 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ 400.000400.000 / 391 HESAPLANAN KDV 80.00080.000Cevap
  2. B
    102 BANKALAR 460.000460.000 / 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 20.00020.000 // 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 400.000400.000 / 391 HESAPLANAN KDV 80.00080.000
  3. C
    102 BANKALAR 480.000480.000 // 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ 400.000400.000 / 391 HESAPLANAN KDV 80.00080.000
  4. D
    102 BANKALAR 460.000460.000 / 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 20.00020.000 // 170 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 400.000400.000 / 391 HESAPLANAN KDV 80.00080.000
  5. E
    102 BANKALAR 460.000460.000 // 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ 380.000380.000 / 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 20.00020.000 / 391 HESAPLANAN KDV 80.00080.000

Cevap

Hakediş bedelinin brüt tutarı olan 400.000400.000 TL'nin 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabına alacak, %5 stopaj tutarı olan 20.00020.000 TL'nin 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabına borç, %20 KDV tutarı olan 80.00080.000 TL'nin 391 Hesaplanan KDV hesabına alacak ve net tahsilat tutarı olan 460.000460.000 TL'nin 102 Bankalar hesabına borç kaydedildiği seçenek doğrudur.
Doğru kayıt, hakedişin brüt tutarını pasif karakterli 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabında alacaklandırırken, işletmenin adına kesilen vergiyi 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabında borçlandırır. KDV tutarı ise 391 Hesaplanan KDV hesabında takip edilir. Bu yapı, yıllara yaygın inşaat işlerinin özel vergilendirme rejimine ve Tek Düzen Hesap Planı'na tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hakediş bedelinin niteliğini belirle.
İş yıllara yaygın olduğu için hakediş bir bilanço pasif hesabı olan 350 nolu hesapta takip edilmelidir.
Dönemsellik kavramı gereği, yıllara yaygın inşaat işlerinde kar/zarar işin bittiği yıl tespit edilir, hakedişler o ana kadar avans niteliğinde taşınır.
2
Yasal kesintileri ve KDV'yi hesapla.
Stopaj: 400.000×0,05=20.000400.000 \times 0,05 = 20.000 TL. KDV: 400.000×0,20=80.000400.000 \times 0,20 = 80.000 TL.
GVK 94. maddeye göre yıllara yaygın inşaat hakedişlerinden stopaj kesilir; teslimler KDV'ye tabidir.
3
Net tahsilat tutarını hesapla.
Net Tahsilat = Brüt + KDV - Stopaj = 400.000+80.000−20.000=460.000400.000 + 80.000 - 20.000 = 460.000 TL.
Banka hesabına giren tutar, brüt bedel ve KDV toplamından yapılan yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan tutardır.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
102 (B) 460.000460.000, 193 (B) 20.00020.000 / 350 (A) 400.000400.000, 391 (A) 80.00080.000
Varlık artışları borca, yükümlülük artışları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakedişlerin gelir tablosu yerine bilanço hesaplarında (350-358) izlenmesi zorunluluğu.
Bu soruyu puanla

Konular

Hakediş Gelirlerinin Tahakkuku (350-358 Nolu Hesaplar)