Soru

Zorluk: OrtaMuhasebenin Temel Kavramları: Dönemsellik ve Tahakkuk Esası

İşletme, 20252025 yılının Aralık ayının son haftasında gerçekleştirdiği bir satış sevkiyatı için dışarıdan bir nakliye firmasından hizmet almış; ancak 6.0006.000 TL tutarındaki nakliye faturası Ocak 20262026 tarihinde düzenlenerek işletmeye ulaşmıştır. İşletme yönetimi, faturanın henüz gelmediği ve ödemenin yapılmadığı gerekçesiyle 31.12.202531.12.2025 tarihinde bu giderle ilgili herhangi bir muhasebe kaydı gerçekleştirmemiştir.

Muhasebenin temel kavramlarından "Dönemsellik" ve "Tahakkuk Esası" dikkate alındığında, bu durumun 20252025 yılı sonu finansal tabloları üzerindeki etkisi ve yapılması gereken işlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. "381 Gider Tahakkukları" hesabı alacaklandırılmalıdır; bu kaydın yapılmaması durumunda 20252025 yılı dönem kârı 6.0006.000 TL fazla görünür.Cevap
  2. B
    "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabı borçlandırılmalıdır; bu kaydın yapılmaması durumunda dönen varlıklar 6.0006.000 TL noksan görünür.
  3. C
    "320 Satıcılar" hesabı alacaklandırılmalıdır; fatura henüz gelmediği için bu hesabın kullanılması finansal tabloların tam açıklama ilkesine uygundur.
  4. D
    Nakit ödeme ve fatura Ocak 20262026 tarihli olduğu için kayıt o tarihte yapılmalıdır; bu durum mali tabloları etkilemez.
  5. E
    "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı borçlandırılmalıdır; bu kaydın yapılmaması durumunda faaliyet kârı 6.0006.000 TL noksan görünür.

Cevap

İşletmenin Aralık ayında aldığı nakliye hizmeti için "381 Gider Tahakkukları" hesabı alacaklandırılarak gider kaydı yapılmalıdır; aksi halde dönem kârı noksan gider kaydı nedeniyle fazla görünür.
Doğru yanıt, nakliye hizmetinin Aralık 20252025 döneminde alınmış olması nedeniyle dönemsellik kavramı gereği bu giderin o yılın sonuçlarına yansıtılması gerektiğini açıklar. Ödeme ve fatura bir sonraki döneme sarktığı için "381 Gider Tahakkukları" hesabı kullanılarak borç kaydı (pasif artışı) oluşturulmalıdır. Bu kaydın yapılmaması, giderlerin eksik gösterilmesine ve dolayısıyla dönem kârının gerçekte olduğundan daha yüksek çıkmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin ait olduğu dönemi belirle
Hizmet Aralık 20252025 tarihinde alındığı için gider 20252025 yılına aittir.
Dönemsellik kavramı gereği gelir ve giderler gerçekleştikleri dönemde raporlanmalıdır.
2
Tahakkuk durumunu analiz et
Gider gerçekleşmiş ancak fatura gelmemiş/ödeme yapılmamıştır.
Tahakkuk esası, nakit akışından bağımsız olarak hak veya borcun doğmasını esas alır.
3
Uygun hesabı seç ve etkisini değerlendir
760 Pazarlama Satış Dağıtım Giderleri (Borç) / 381 Gider Tahakkukları (Alacak) kaydı yapılmalıdır. Kayıt yapılmazsa giderler eksik, kâr ise fazla görünür.
381 hesabı, içinde bulunulan döneme ait olup ödemesi sonraki dönemlerde yapılacak giderlerin izlenmesi için kullanılır.

Anahtar Kavram

Muhasebenin Dönemsellik ve Tahakkuk Esası kavramları, giderlerin nakit ödemeye bakılmaksızın ait oldukları dönemin kâr/zarar sonucuna yansıtılmasını gerektirir.

İpuçları

1
Giderin hangi yılda gerçekleştiğine odaklanın; ödeme yapılıp yapılmaması önemli midir?
2
Gider gerçekleşmiş ancak faturası gelmemişse hangi tahakkuk hesabını kullanırız?
3
Giderlerin eksik kaydedilmesi dönem kârını ve işletmenin borçlarını (pasifini) nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, Aralık ayında hak edilen ancak Ocak ayında ödenecek olan banka mevduat faiz gelirlerinin kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla