Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler

İşletmenin menkul kıymet portföyüne ilişkin bilgiler aşağıdadır:

İşlem / DurumVeri
Alış Adedi ve Birim Maliyeti2.0002.000 Adet / 2020 TL
Dönem Sonu Borsa Rayici1616 TL
Satılan Adet ve Birim Fiyatı1.5001.500 Adet / 1818 TL
Banka Komisyon Oranı (Satış Bedeli Üzerinden)%2\%2

İşletme, dönem sonunda ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değer düşüklüğü karşılığını ayırmıştır. Buna göre, izleyen dönemde gerçekleşen hisse senedi satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 6.0006.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    110 Hisse Senetleri hesabı 30.54030.540 TL alacaklandırılır.

Cevap

Hisse senedi satış karı hesaplanırken satış bedeline (27.00027.000 TL) ilgili karşılık tutarı (6.0006.000 TL) eklenir ve maliyet bedeli (30.00030.000 TL) düşülerek 3.0003.000 TL tutarındaki kar '644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına alacak kaydedilir.
Yapılan hesaplamalarda, satılan 1.5001.500 adet hisse senedinin maliyeti 30.00030.000 TL, bu hisseler için ayrılan karşılık ise 6.0006.000 TL'dir. Hisse senetleri 27.00027.000 TL'ye satıldığında, (Satış Fiyatı + Karşılık) toplamı olan 33.00033.000 TL, maliyet bedeli olan 30.00030.000 TL'yi aşmaktadır. Bu durum, işletmenin daha önce öngördüğü 6.0006.000 TL'lik muhtemel zararın sadece 3.0003.000 TL'lik kısmının gerçekleştiğini, kalan 3.0003.000 TL'lik kısmın ise 'kâr' olarak realize olduğunu gösterir. Bu nedenle 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan hisse senetlerinin toplam maliyetini hesaplayınız.
1.500 adet×20 TL=30.000 TL1.500 \text{ adet} \times 20 \text{ TL} = 30.000 \text{ TL}
Varlık hesabı olan 110 Hisse Senetleri hesabından çıkış maliyet bedeli üzerinden yapılır.
2
Satılan kısma isabet eden değer düşüklüğü karşılığını hesaplayınız.
1.500 adet×(2016) TL=6.000 TL1.500 \text{ adet} \times (20 - 16) \text{ TL} = 6.000 \text{ TL}
Satış anında sadece satılan hisselere ait olan karşılık hesabı kapatılmalıdır.
3
Satış bedelini ve ödenen banka komisyonunu hesaplayınız.
Satış Bedeli: 1.500×18=27.000 TL1.500 \times 18 = 27.000 \text{ TL}, Komisyon: 27.000×%2=540 TL27.000 \times \%2 = 540 \text{ TL}
Banka komisyonu satış bedeli üzerinden hesaplanır ve gider kaydedilir.
4
Satış karını veya zararını tespit ediniz.
(27.000+6.000)30.000=3.000 TL Kar(27.000 + 6.000) - 30.000 = 3.000 \text{ TL Kar}
(Satış Fiyatı + Karşılık) > Maliyet olduğu için kar oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin satışında, daha önce ayrılmış olan değer düşüklüğü karşılığı mutlaka dikkate alınmalı ve satış sonucu oluşan fark '644 Menkul Kıymet Satış Karları' veya '655 Menkul Kıymet Satış Zararları' hesabına kaydedilmelidir.

İpuçları

1
Karşılık ayrılmış bir menkul kıymet satıldığında, 119 nolu hesap mutlaka borçlandırılarak kapatılmalıdır.
2
Satış karını bulmak için: (Satış Bedeli + İlgili Karşılık) - Maliyet formülünü kullanabilirsiniz.
3
Bankaya net giren tutar 26.46026.460 TL olsa da, bu rakamın içindeki komisyon ayrıca 653 nolu hesapta izlenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarının satış karından fazla olduğu (yani gerçek zararın oluştuğu) senaryoları çalışınız.

Alternatif Yöntem

Satılan birim başına durumu analiz ediniz: Birim maliyet 2020 TL, birim karşılık 44 TL, net defter değeri 1616 TL'dir. Hisse 1818 TL'ye satıldığına göre birim başına 22 TL (181618-16) kar elde edilmiştir. Toplam kar: 1.500×2=3.0001.500 \times 2 = 3.000 TL.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla