Soru

Zorluk: Çok zorMenkul Kıymetler

İşletme, 15 Kasım 2025 tarihinde geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 2.0002.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 800800 TL komisyon ödemiştir. 31 Aralık 2025 tarihinde hisse senetlerinin borsa değeri tanesi 3636 TL olarak belirlenmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değerleme işlemi yapılmıştır. 20 Şubat 2026 tarihinde ise söz konusu hisse senetlerinin 1.2001.200 adedi tanesi 4545 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır. Satış işlemi sırasında banka tarafından 500500 TL komisyon kesilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı satış kaydında "645 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı kaç TL alacaklandırılmalıdır?

  1. 10.30010.300Cevap
  2. B
    9.8209.820
  3. C
    5.5005.500
  4. D
    10.80010.800
  5. E
    5.0205.020

Cevap

10.30010.300 TL (Satış karı tutarı)
Satış işlemi sonucunda elde edilen kar, bankaya giren net tutar (53.50053.500 TL) ile satılan hisselerin net defter değeri olan 43.20043.200 TL (48.00048.000 maliyet - 4.8004.800 karşılık) arasındaki farktır. Bu fark olan 10.30010.300 TL, 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetinin ve komisyonun muhasebeleştirilmesi.
Hisse senetleri maliyeti 2.000×40=80.0002.000 \times 40 = 80.000 TL (110 hesabı). Komisyon 800800 TL (653 hesabı).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alış komisyonları doğrudan maliyete eklenmez, gider yazılır.
2
31.12.2025 tarihindeki değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması.
Birim düşüş: 4036=440 - 36 = 4 TL. Toplam karşılık: 2.000×4=8.0002.000 \times 4 = 8.000 TL (119 hesabı).
İhtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda piyasa değeri maliyetin altına düşen menkul kıymetler için karşılık ayrılır.
3
Satılan kısma ait maliyet ve karşılık paylarının belirlenmesi.
Satılan payın maliyeti: 1.200×40=48.0001.200 \times 40 = 48.000 TL. Satılan payın karşılığı: 1.200×4=4.8001.200 \times 4 = 4.800 TL.
Kısmi satışlarda, satılan adetle orantılı maliyet ve karşılık tutarları hesaplardan çıkarılmalıdır.
4
Net satış bedelinin ve karın hesaplanması.
Net satış bedeli: (1.200×45)500=53.500(1.200 \times 45) - 500 = 53.500 TL. Kar: 53.500(48.0004.800)=10.30053.500 - (48.000 - 4.800) = 10.300 TL.
Menkul kıymet satış karı, net satış hasılatı ile hisselerin net defter değeri (maliyet - karşılık) arasındaki olumlu farktır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında karşılık hesabının (119) kapatılması ve satış karının (645) tespiti.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmış menkul kıymetlerin zararına satılması durumunda 655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabının nasıl kullanılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla