Examkin

Soru

Zorluk: ZorBanka Muhasebesinin Temel Kavramları ve Tek Düzen Hesap Planı

Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHPBTDHP) sistematiğinde, bankaların yabancı para birimi üzerinden gerçekleştirdikleri işlemlerin hem yabancı para (YPYP) mizanında hem de Türk Lirası (TLTL) mizanında çift taraflı kayıt esasına göre denkleştirilmesini sağlayan "Yabancı Para Pozisyon Hesapları"nın işleyiş mantığı ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu hesaplar, yabancı para işlemlerinden kaynaklanan aktif ve pasif mizan dengesizliğini mizanlar arası bir köprü kurarak dengeleyen ve bilanço içi hesaplar grubunda yer alan gerçek hesaplardır.Cevap
  2. B
    Yabancı Para Pozisyon Hesapları, bankanın bilanço dışı yükümlülüklerini temsil ettiği için sadece 99 numaralı "Nazım Hesaplar" grubunda takip edilir ve finansal raporlarda aktif-pasif dengesini etkilemez.
  3. C
    Bu hesaplar, bankaların müşterilerinden nakit olarak satın aldığı dövizler (efektif) ile kaydi paralar (döviz) arasındaki kur farklarını doğrudan dönem kâr/zararına aktaran birer gelir/gider hesabı niteliğindedir.
  4. D
    Yabancı Para Pozisyon Hesapları, bankaların mevduat sahiplerine ödeyeceği faiz tahakkuklarının yabancı para cinsinden karşılıklarını izlemek amacıyla kullanılan geçici bir pasif düzenleyici hesaptır.
  5. E
    Bu hesaplar, bankaların Merkez Bankası nezdinde tutmakla yükümlü olduğu zorunlu karşılıkların (munzam karşılık) yabancı para cinsinden takibini sağlayan birer yasal ihtiyat hesabıdır.

Cevap

Yabancı para pozisyon hesapları, yabancı para işlemlerinden kaynaklanan aktif ve pasif mizan dengesizliğini mizanlar arası bir köprü kurarak dengeleyen ve bilanço içi hesaplar grubunda yer alan gerçek hesaplardır.
Doğru seçenek, banka muhasebesinin en temel ayrımı olan mizan denkleştirme işlevini doğru tanımlamaktadır. Bankalar, her bir yabancı para birimi için ayrı bir mizan tuttuğu için, bir döviz alımında YP mizanında alacak tarafına, TL mizanında ise borç tarafına yazılacak bir 'köprü' hesaba ihtiyaç duyarlar. Bu hesaplar bilanço içi (gerçek) hesaplardır ve bankanın net döviz pozisyonunu gösterirler.

Adım Adım Çözüm

1
Banka muhasebesindeki çok paralı mizan mantığının kavranması.
Bankalar her yabancı para birimi için ayrı bir mizan (YP mizanı) ve bunların TL karşılıkları için genel bir mizan (TL mizanı) tutar.
Yabancı para işlemlerinin hem orijinal birim hem de raporlama birimi bazında takibi zorunludur.
2
Yabancı para işleminin mizanlar üzerindeki etkisinin analiz edilmesi.
Bir döviz alış işleminde, YP mizanında aktif artarken (borç), TL mizanında aktif azalır (alacak). Bu durum her iki mizanın da dengesini bozar.
Tek taraflı kayıtlar mizan dengesini bozduğu için dengeleyici bir hesaba ihtiyaç duyulur.
3
Yabancı Para Pozisyon Hesabı'nın devreye sokulması.
YP mizanındaki aktif artışına karşılık Pozisyon Hesabı 'Alacak' kaydedilir; TL mizanındaki aktif azalışına karşılık Pozisyon Hesabı 'Borç' kaydedilir.
Bu hesap, iki mizan arasında 'köprü' kurarak her iki mizanın da kendi içinde toplam borç-alacak eşitliğini sağlar.
4
Hesabın bilanço içindeki niteliğinin belirlenmesi.
Bu hesaplar BTDHPBTDHP içerisinde bilanço içi hesaplar arasında (genellikle 1818 ve 3838 numaralı gruplarda) yer alır.
Bankanın anlık döviz pozisyonunu ve mizan denkliğini gösteren gerçek bir finansal durumu temsil ederler.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Çok Paralı Kayıt ve Pozisyon Mantığı

İpuçları

1
Bankaların TL ve döviz mizanlarının neden ayrı ayrı dengelenmesi gerektiğini düşünün.
2
Bir mizan tarafında borç, diğerinde alacak bakiyesi veren 'köprü' (bridge) hesap kavramına odaklanın.
3
Nazım hesaplar (9. grup) ile Bilanço içi hesaplar (0-8. gruplar) arasındaki farkı ve mizan dengesine etkisini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bankaların dönem sonu kur değerleme işlemlerinde kambiyo kâr/zararlarının bu pozisyon hesapları üzerinden nasıl muhasebeleştirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Banka Muhasebesinin Temel Kavramları ve Tek Düzen Hesap Planı

Bu konudan daha fazla soru