Soru

Zorluk: ZorPoliçe Üretim ve İptal (Prim) İşlemleri Muhasebesi

Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bir sigorta şirketi %12\%12 komisyon oranı ile çalışan bir acentesi kanalıyla daha önce düzenlemiş olduğu yıllık kaza sigortası poliçesini, sigortalının talebi üzerine poliçe süresi dolmadan iptal etmiştir. İptal edilen döneme isabet eden net prim tutarı 80.00080.000 TL ve bu prim üzerinden hesaplanan BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) oranı %5\%5'tir. Şirket, iptal edilen prim tutarına isabet eden acente komisyonunu da geri almıştır.

Buna göre, sigorta şirketinin poliçe iptali ve komisyon iadesine ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 711 YAZILAN PRİMLER 80.00080.000 (B), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 4.0004.000 (B), 122 ACENTELER 74.40074.400 (A), 713 KOMİSYON GİDERLERİ 9.6009.600 (A)Cevap
  2. B
    610 SATIŞTAN İADELER 80.00080.000 (B), 391 HESAPLANAN KDV 14.40014.400 (B), 120 ALICILAR 94.40094.400 (A)
  3. C
    122 ACENTELER 84.00084.000 (B), 711 YAZILAN PRİMLER 80.00080.000 (A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 4.0004.000 (A)
  4. D
    711 YAZILAN PRİMLER 80.00080.000 (B), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 4.2004.200 (B), 122 ACENTELER 74.12074.120 (A), 713 KOMİSYON GİDERLERİ 10.08010.080 (A)
  5. E
    713 KOMİSYON GİDERLERİ 9.6009.600 (B), 711 YAZILAN PRİMLER 80.00080.000 (A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 4.0004.000 (A), 122 ACENTELER 74.40074.400 (A)

Cevap

711 Yazılan Primler ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarının borçlandırıldığı, 122 Acenteler ve 713 Komisyon Giderleri hesaplarının alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Poliçe iptal edildiğinde, daha önce gelir olarak kaydedilen tutarların tersi yapılır. Bu doğrultuda, iptal edilen net prim tutarı '711 Yazılan Primler' hesabının borcuna, tahakkuk eden ancak iptal edilen vergi tutarı ise '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının borcuna kaydedilir. Acenteden geri alınan komisyon tutarı ise '713 Komisyon Giderleri' hesabının alacağına kaydedilerek gider tutarı düzeltilir. Acenteye olan brüt borçtan komisyonun mahsup edilmesiyle kalan net tutar '122 Acenteler' hesabının alacağına kaydedilerek işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İptal edilen net prim üzerinden BSMV tutarını hesaplayınız.
80.000×0,05=4.00080.000 \times 0,05 = 4.000 TL
BSMV, poliçe iptalinde vergi dairesine ödenecek tutardan düşülmek üzere ters kaydedilir.
2
İptal edilen net prim üzerinden acenteden geri alınacak komisyon tutarını hesaplayınız.
80.000×0,12=9.60080.000 \times 0,12 = 9.600 TL
Poliçe iptal edildiğinde acenteye ödenen komisyonun iptal edilen kısma isabet eden tutarı geri alınır.
3
Acente cari hesabındaki (122) net alacak azalışını belirleyiniz.
(80.000+4.000)9.600=74.400(80.000 + 4.000) - 9.600 = 74.400 TL
Acenteye iade edilecek brüt tutardan, acentenin şirkete iade edeceği komisyon düşülür.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
Borç tarafına 711 (80.00080.000) ve 360 (4.0004.000); alacak tarafına 122 (74.40074.400) ve 713 (9.6009.600) yazılır.
Sigorta TDHP kuralları gereği gelir iptali borçta, gider iptali alacakta takip edilir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde poliçe iptali durumunda prim gelirlerinin (711) ve vergilerin (360) borçlandırılarak, komisyon giderlerinin (713) ise alacaklandırılarak kapatılması.

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde poliçe iptali yapıldığında, prim geliri sağlayan hesabın borçlandırılması gerektiğini hatırlayın.
2
Acente komisyonu gider olarak kaydedildiği için, bu komisyonun iadesi ilgili gider hesabının (713) alacağına yazılmalıdır.
3
Acenteye iade edilecek net tutar; (İptal Net Prim + BSMV) - İade Alınan Komisyon şeklinde hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış primler karşılığı (KPK) hesaplaması içeren dönem sonu işlemlerine göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Komisyon iadesi ve prim iptali kayıtlarını iki ayrı yevmiye maddesi olarak düşünüp sonra birleştirebilirsiniz. Birinci maddede 711 ve 360 borçlu, 122 alacaklı (84.00084.000 TL); ikinci maddede 122 borçlu (9.6009.600 TL), 713 alacaklı şeklinde kaydedip netleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla