Soru

Zorluk: Çok zorMaddi Duran Varlıkların Satışı ve Elden Çıkarılması

İşletme, üretim hattında kullandığı ve ekonomik ömrü 1010 yıl olan bir sanayi makinesini 01.01.202301.01.2023 tarihinde 1.000.0001.000.000 TL maliyet bedeli ile satın almıştır. Amortisman hesaplamalarında "Azalan Bakiyeler" yöntemi tercih edilmiştir. İşletme, bu makineyi 31.12.202531.12 .2025 tarihinde teknolojik olarak yetersiz kaldığı gerekçesiyle yenisiyle değiştirmek amacıyla 600.000600.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır.

Buna göre, işletmenin bu satış işlemini "Yenileme Fonu" ayırma kararı doğrultusunda yapacağı muhasebe kaydında yer alacak hesap ve tutarlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 549 Özel Fonlar hesabı 88.00088.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı 88.00088.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    549 Özel Fonlar hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    257 Birikmiş Amortismanlar hesabı 128.000128.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    100 Kasa hesabı 600.000600.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin yapacağı muhasebe kaydında 549 Özel Fonlar hesabı 88.00088.000 TL alacaklandırılır.
Doğru cevap olan ifade, azalan bakiyeler yöntemiyle 3 yıl boyunca ayrılan toplam amortismanın (488.000488.000 TL) maliyet bedelinden düşülmesiyle bulunan net değer (512.000512.000 TL) ile satış bedeli (600.000600.000 TL) arasındaki farkın, işletme yönetiminin yenileme kararı doğrultusunda Özel Fonlar hesabına alacak kaydedilmesini doğru yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Amortisman Oranı = %20\%20
Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının (1/10=%101/10 = \%10) iki katı uygulanır.
2
3 yıllık birikmiş amortismanın hesaplanması
Toplam Amortisman = 488.000488.000 TL
1. Yıl: 1.000.000×0,20=200.0001.000.000 \times 0,20 = 200.000; 2. Yıl: 800.000×0,20=160.000800.000 \times 0,20 = 160.000; 3. Yıl: 640.000×0,20=128.000640.000 \times 0,20 = 128.000 TL.
3
Makinenin net değerinin bulunması
Net Değer = 512.000512.000 TL
1.000.0001.000.000 TL maliyet bedelinden 488.000488.000 TL birikmiş amortisman düşülür.
4
Satış karının ve Yenileme Fonu tutarının tespiti
Kâr = 88.00088.000 TL
600.000600.000 TL satış bedeli ile 512.000512.000 TL net değer arasındaki fark kardır; yenileme kararı nedeniyle 549 hesaba kaydedilir.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yöntemiyle amortisman ayrılan iktisadi kıymetlerin satışında, yenileme fonu (549 Özel Fonlar) uygulaması.

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal orana göre nasıl değiştiğini ve hangi tutar üzerinden hesaplandığını hatırlayın.
2
Makinenin 3 yıllık birikmiş amortismanını bulmak için her yılın sonunda kalan net değer üzerinden %20\%20 oranını uygulayın.
3
Varlık satışında kar oluşuyorsa ve bu varlığın yenileneceğine dair bir karar varsa, bu kar '679' yerine hangi pasif hesabında izlenir?

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunda bekletilen bu tutarın, 3 yıl içinde yeni varlık alınmaması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Hesaplamayı kolaylaştırmak için yıllık net değerleri takip edin: 1.000.000'dan %20 düşün (800.000), 800.000'den %20 düşün (640.000), 640.000'den %20 düşün (512.000). Son kalan tutar doğrudan net değerdir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla