Soru

Zorluk: ZorMuhasebenin Temel Kavramları: Dönemsellik ve Tahakkuk Esası

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde toplam süresi 66 ay olan bir sistem bakım ve danışmanlık hizmeti sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme şartlarına göre, toplam 36.00036.000 TL tutarındaki hizmet bedeli, hizmetin sona ereceği 3030 Nisan 20262026 tarihinde tek seferde ödenecektir. İşletme, 20252025 yılı sonu envanter ve kapanış işlemlerinde bu sözleşme kapsamında 20252025 yılında faydalanılan hizmete ilişkin herhangi bir muhasebe kaydı gerçekleştirmemiştir.

Buna göre, Dönemsellik ve Tahakkuk Esası kavramları dikkate alındığında, söz konusu ihmalin işletmenin 20252025 yılı mali tabloları üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dönem kârı 12.00012.000 TL fazla, pasif toplamı 12.00012.000 TL noksan görünmektedir.Cevap
  2. B
    Dönem kârı 12.00012.000 TL noksan, aktif toplamı 12.00012.000 TL fazla görünmektedir.
  3. C
    Dönem kârı 36.00036.000 TL fazla, pasif toplamı 36.00036.000 TL noksan görünmektedir.
  4. D
    Dönem kârı 6.0006.000 TL fazla, pasif toplamı 6.0006.000 TL noksan görünmektedir.
  5. E
    Aktif toplamı 12.00012.000 TL noksan, öz kaynak toplamı 12.00012.000 TL noksan görünmektedir.

Cevap

Dönem kârının 12.00012.000 TL fazla, pasif toplamının ise 12.00012.000 TL noksan görünmesi durumu doğrudur.
Dönemsellik kavramı uyarınca, gelirin elde edildiği veya giderin yapıldığı dönemde finansal tablolara yansıtılması gerekir. Sözleşme bedeli olan 36.00036.000 TL'nin 66 aya bölünmesiyle bulunan aylık 6.0006.000 TL'lik tutar, 20252025 yılında geçilen 22 ay (Kasım-Aralık) için toplam 12.00012.000 TL gider oluşturur. Bu giderin kaydedilmemesi, giderlerin olduğundan az, dönem kârının ise olması gerekenden 12.00012.000 TL fazla çıkmasına neden olur. Ayrıca ödeme henüz yapılmadığı için '381 Gider Tahakkukları' hesabına yapılması gereken alacak kaydının ihmali, bilançonun pasif toplamını da 12.00012.000 TL noksan gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
36.000/6=6.00036.000 / 6 = 6.000 TL
Toplam sözleşme bedeli toplam süreye bölünerek bir aya düşen maliyet bulunur.
2
2025 yılına ait hizmet süresinin belirlenmesi
22 Ay (Kasım ve Aralık)
Dönemsellik kavramı gereği, giderler ilgili oldukları döneme kaydedilmelidir.
3
2025 yılına ait tahakkuk etmesi gereken toplam giderin hesaplanması
6.000×2=12.0006.000 \times 2 = 12.000 TL
2025 yılı faaliyet sonuçlarını etkilemesi gereken gerçek gider tutarı budur.
4
Kayıt yapılmamasının etkilerinin analizi
Gider \downarrow Kâr \uparrow / Gider Tahakkuku \downarrow Pasif \downarrow
12.00012.000 TL tutarındaki '770 Genel Yönetim Giderleri' borç kaydı yapılmadığı için giderler eksik, dolayısıyla kâr fazla çıkmıştır. Aynı zamanda '381 Gider Tahakkukları' alacak kaydı yapılmadığı için işletmenin borçları (pasifi) noksan görünmektedir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ve Tahakkuk Esası

İpuçları

1
Giderin hangi dönemlere ait olduğunu belirlemek için sözleşme başlangıç tarihinden yıl sonuna kadar geçen ayları sayın.
2
Giderlerin kaydedilmemesi durumunda işletmenin kârı nasıl etkilenir? Azalır mı yoksa artar mı?
3
Hizmet alınmış ancak faturası gelmemiş veya ödemesi yapılmamış giderler için dönem sonunda '381 Gider Tahakkukları' hesabı kullanılır; bu hesabın bilançoda nerede yer aldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu gider peşin ödenmiş olsaydı (1 Kasım'da), yıl sonunda hangi hesaplar arasında nasıl bir virman kaydı yapılması gerekirdi? (180 Gelecek Aylara Ait Giderler kullanımı).

Alternatif Yöntem

Öncelikle 36.000/6=6.00036.000 / 6 = 6.000 TL aylık birim maliyeti bulun. Ardından bir zaman çizgisi çizerek 20252025 (22 ay) ve 20262026 (44 ay) ayrımını yapın. 20252025 yılına düşen payın bir 'gider' ve 'borç' doğurduğunu ancak kaydedilmediğini görerek seçeneklerdeki yönleri eşleştirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla