Examkin

Soru

Zorluk: ZorSeyahat Acenteleri ve Tur Operatörleri ile İlgili İşlemler

Gökkuşağı Turizm İşletmesi (Seyahat Acentesi), 2026 yılı Mart ayında gerçekleştirdiği faaliyetlerle ilgili aşağıdaki bilgilere sahiptir:

İşlem TürüAçıklamaTutar
Paket Tur SatışıMüşterilerden tahsil edilen toplam bedel (KDV dahil)540.000540.000 TL
Tur MaliyetiKonaklama ve ulaşım için ödenen bedel (KDV dahil)420.000420.000 TL
İptal GeliriBir müşteriden tahsil edilen 'cayma tazminatı' (KDV hariç)15.00015.000 TL

İşletme, paket tur satışlarında Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca "Özel Matrah Şekli"ni uygulamaktadır. Cayma tazminatı ise işletme tarafından ana faaliyet geliri olarak değerlendirilmektedir.

Verilen bilgilere ve KDV mevzuatına göre, acente işletmesinin bu işlemler sonucunda kaydetmesi gereken "600 Yurtiçi Satışlar" ve "391 Hesaplanan KDV" tutarları aşağıdakilerden hangisidir? (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

  1. 600 Yurtiçi Satışlar: 535.000535.000 TL; 391 Hesaplanan KDV: 20.00020.000 TLCevap
  2. B
    600 Yurtiçi Satışlar: 462.500462.500 TL; 391 Hesaplanan KDV: 92.50092.500 TL
  3. C
    600 Yurtiçi Satışlar: 115.000115.000 TL; 391 Hesaplanan KDV: 20.00020.000 TL
  4. D
    600 Yurtiçi Satışlar: 532.500532.500 TL; 391 Hesaplanan KDV: 22.50022.500 TL
  5. E
    600 Yurtiçi Satışlar: 540.000540.000 TL; 391 Hesaplanan KDV: 15.00015.000 TL

Cevap

600 Yurtiçi Satışlar hesabı 535.000535.000 TL, 391 Hesaplanan KDV hesabı ise 20.00020.000 TL olarak kaydedilmelidir.
Doğru yanıt, özel matrah kurallarına göre turun alış bedeli (420.000420.000) ile satış bedeli (540.000540.000) arasındaki 120.000120.000 TL'lik farkın %20\%20 KDV içerecek şekilde brüt hasılata eklenmesini (100.000100.000 TL net marj + 20.00020.000 TL KDV) ve KDV'ye tabi olmayan 15.00015.000 TL'lik tazminatın hasılata doğrudan dahil edilmesini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Paket tur için özel matraha esas teşkil eden brüt kâr marjının hesaplanması
540.000−420.000=120.000540.000 - 420.000 = 120.000 TL (KDV Dahil Marj)
Özel matrah uygulamasında KDV, sadece satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanır.
2
Özel matrah üzerinden Hesaplanan KDV'nin ayrıştırılması
120.000/1,20=100.000120.000 / 1,20 = 100.000 TL (Vergisiz Marj); 100.000×0,20=20.000100.000 \times 0,20 = 20.000 TL (KDV)
Marjın içindeki KDV, iç yüzde yöntemiyle hesaplanarak 391 hesaba kaydedilir.
3
Paket turdan elde edilen toplam hasılatın (600) hesaplanması
420.000420.000 (Maliyet) + 100.000100.000 (Net Marj) = 520.000520.000 TL
Brüt hasılat, maliyet unsurları ile vergisiz kâr marjının toplamından oluşur.
4
Cayma tazminatının vergi ve hasılat açısından değerlendirilmesi
Tazminat için KDV hesaplanmaz (0 TL). Hasılat tutarı 15.00015.000 TL olarak eklenir.
KDV Kanunu'na göre tazminatlar bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV'nin konusuna girmez.
5
Toplam tutarların birleştirilmesi
Toplam 600: 520.000+15.000=535.000520.000 + 15.000 = 535.000 TL; Toplam 391: 20.00020.000 TL
İki farklı işlemden gelen hasılat ve KDV tutarları toplanarak nihai kayıt tutarları bulunur.

Anahtar Kavram

Seyahat acentelerinde 'Özel Matrah Şekli' uygulanırken, KDV sadece acente marjı üzerinden hesaplanır; ancak muhasebe kayıtlarında brüt satış ilkesi gereği toplam hizmet bedeli (KDV hariç) hasılat olarak gösterilir.

İpuçları

1
Özel matrah uygulamasında, acentenin başkalarından satın aldığı konaklama/ulaşım hizmetlerinin KDV'sini indirim konusu yapamadığını, ancak satışta sadece marj üzerinden KDV hesapladığını unutmayın.
2
Cezai şart ve cayma tazminatı gibi ödemeler, karşılığında bir hizmet sunulmadığı sürece KDV'ye tabi değildir; ancak işletme için bir gelir (hasılat) unsurudur.
3
Önce 540.000540.000 ile 420.000420.000 arasındaki farktan KDV'yi çekin, sonra kalan net marjı turun maliyetine ekleyerek tur hasılatını bulun; en son tazminatı ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Tur operatörlerinin yurt dışı turlarında, yurt dışındaki hizmetler için KDV hesaplanıp hesaplanmayacağını (tam istisna) araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Seyahat Acenteleri ve Tur Operatörleri ile İlgili İşlemler