Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, aktifinde 120.000120.000 TL maliyet bedeli ile kayıtlı olan ve önceki dönem sonunda 20.00020.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bulunan (A) A.Ş. hisse senetlerinin yarısını 54.00054.000 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır. Satış işlemi sırasında bankaya satış bedeli üzerinden %1\%1 oranında komisyon ödenmiştir.

Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı yanlıştır?

  1. A
    119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 10.00010.000 TL borçlandırılır.
  2. B
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    653 Komisyon Giderleri hesabı 540540 TL borçlandırılır.
  5. 645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.Cevap

Cevap

Menkul kıymet satışlarında kâr veya zarar, satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farka göre belirlendiğinden ve bu işlemde satış bedeli maliyetin altında kaldığından, '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabının kullanılması yanlıştır.
Hisse senetlerinin maliyet bedeli (60.00060.000 TL), satış bedelinden (54.00054.000 TL) yüksek olduğu için bu işlemden 6.0006.000 TL tutarında bir satış zararı doğmuştur. Bu zarar '655 Menkul Kıymet Satış Zararları' hesabında izlenir. Daha önce ayrılmış olan 10.00010.000 TL'lik karşılık ise '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı aracılığıyla kapatılır. Dolayısıyla, satış fiyatı ile net defter değerini (50.00050.000 TL) karşılaştırıp aradaki farkı '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına yazmak hatalı bir uygulamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan kısmın maliyetini ve ayrılan karşılığı hesapla.
Maliyet: 120.000120.000 TL / 22 = 60.00060.000 TL; Karşılık: 20.00020.000 TL / 22 = 10.00010.000 TL.
Hisse senetlerinin sadece yarısı satıldığı için ilgili tutarların yarısı dikkate alınmalıdır.
2
Satış bedeli ile maliyet bedelini karşılaştırarak satış sonucunu belirle.
54.00054.000 TL (Satış) - 60.00060.000 TL (Maliyet) = 6.0006.000 TL Zarar.
Satış kârı veya zararı, maliyet bedeli üzerinden hesaplanır. Satış bedeli maliyetten düşük olduğu için '655 Menkul Kıymet Satış Zararları' hesabı kullanılır.
3
Karşılık iptal işlemini belirle.
119 hesabı borçlandırılır, 644 hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
Varlık işletmeden çıktığı için ona bağlı olan karşılık hesabı da kapatılmalı ve tutar '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına aktarılmalıdır.
4
Ödenen komisyonu hesapla.
54.00054.000 TL ×\times %1\%1 = 540540 TL.
Menkul kıymet satışında ödenen komisyonlar doğrudan gider kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satış Kaydı ve Karşılık İptali

İpuçları

1
Menkul kıymet satışlarında kâr veya zarar hesaplanırken temel kriter 'maliyet bedeli'dir.
2
Satılan varlığa ait karşılık hesabı (119) kapatılırken, bu tutar doğrudan satış kârı/zararı hesabına değil, 644 nolu hesaba aktarılır.
3
Net defter değeri (maliyet eksi karşılık) ile satış fiyatını karşılaştırıp tek bir net kâr/zarar rakamına ulaşmak günlük defter kaydı mantığına uygun değildir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmış bir menkul kıymetin, maliyet bedelinin üzerinde bir fiyatla satılması durumunda oluşacak kâr ve karşılık iptal kaydı farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Menkul Kıymetler

Bu konudan daha fazla soru