Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 8080 TL'den satın aldığı 2.0002.000 adet hisse senedi için dönem sonunda tanesi 1515 TL değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin yarısını (1.0001.000 adet) tanesi 7070 TL'den banka aracılığıyla satmış ve satış işlemi sırasında banka tarafından 400400 TL komisyon kesilmiştir.

Buna göre, söz konusu hisse senedi satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

  1. 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 10.40010.400 TL borçlandırılır.
  5. E
    110 Hisse Senetleri hesabı 69.60069.600 TL alacaklandırılır.

Cevap

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
Hisse senetleri satıldığında, bu senetler için önceden ayrılmış olan değer düşüklüğü karşılığının iptal edilmesi gerekir. Bu iptal işlemi, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının borçlandırılması ve 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabının alacaklandırılması yoluyla gerçekleştirilir. Soru verilerine göre satılan 1.000 adet hissenin her biri için 15 TL karşılık ayrıldığından, toplam 15.00015.000 TL tutarında 644 nolu hesaba alacak kaydı yapılması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan kısmın maliyetini hesapla
1.000 adet×80 TL=80.000 TL1.000 \text{ adet} \times 80 \text{ TL} = 80.000 \text{ TL}
Varlık çıkışları maliyet bedeli üzerinden yapılır.
2
Satılan kısma ait karşılığı hesapla
1.000 adet×15 TL=15.000 TL1.000 \text{ adet} \times 15 \text{ TL} = 15.000 \text{ TL}
Satılan varlığa ait değer düşüklüğü karşılığı (119) kapatılmalıdır.
3
Satış kârı veya zararını belirle
70.000 TL (Satıs¸)80.000 TL (Maliyet)=10.000 TL Zarar70.000 \text{ TL (Satış)} - 80.000 \text{ TL (Maliyet)} = 10.000 \text{ TL Zarar}
Menkul kıymet satış kâr/zararı, satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farktır.
4
Banka net tahsilatını ve komisyonu belirle
Banka: 69.600 TL69.600 \text{ TL}, Komisyon: 400 TL400 \text{ TL}
Banka kesilen komisyondan sonraki net tutarı hesaba aktarır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında, daha önce ayrılmış bir karşılık varsa maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki fark kâr/zarar hesaplarına aktarılırken, eski karşılık 644 nolu hesaba devredilerek kapatılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir hisse senedinin maliyetinin altında satışını içeren benzer bir soru çözerek komisyonun etkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemin net sonucunu kontrol ederek sağlamasını yapabilirsiniz: İşletme 80'e aldığı malı 70'e satarak 10 zarar etmiş (655: 10.00010.000), 0,40 komisyon ödemiş (653: 400400) ve önceden gider yazdığı 15'lik karşılığı geri kazanmıştır (644: 15.00015.000). Net finansal etki: 10.000400+15.000=+4.600-10.000 - 400 + 15.000 = +4.600 TL artış.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla