Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 2.0002.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Bu işlem için bankaya %2\%2 oranında komisyon ödenmiştir. Dönem sonunda yapılan değerlemede, söz konusu hisse senetlerinin borsa değerinin tanesinin 3636 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, dönem sonunda yapılması gereken değer düşüklüğü kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 654 Karşılık Giderleri Hesabı: 8.0008.000 TLCevap
  2. B
    654 Karşılık Giderleri Hesabı: 9.6009.600 TL
  3. C
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları Hesabı: 8.0008.000 TL
  4. D
    110 Hisse Senetleri Hesabı: 8.0008.000 TL
  5. E
    653 Komisyon Giderleri Hesabı: 1.6001.600 TL

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken değer düşüklüğü kaydında 654 Karşılık Giderleri Hesabı 8.000 TL borçlandırılmalıdır.
İşletmenin elindeki hisse senetlerinin maliyet bedeli 80.00080.000 TL'dir. Alış sırasında ödenen %2\%2 komisyon (1.6001.600 TL) maliyete eklenmeyip 653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedildiği için maliyet bedeli değişmez. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa değeri 72.00072.000 TL'ye düştüğü için 8.0008.000 TL tutarında değer düşüklüğü oluşmuştur. Bu düşüş için 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılırken, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin toplam alış bedelini hesaplayın.
2.000×40=80.0002.000 \times 40 = 80.000 TL
Hisse senetleri muhasebe kayıtlarına alış bedeli üzerinden 110 Hisse Senetleri hesabına borç yazılarak kaydedilir.
2
Alış komisyonunu hesaplayın ve muhasebe mantığını belirleyin.
80.000×%2=1.60080.000 \times \%2 = 1.600 TL
Menkul kıymet alımında ödenen komisyonlar maliyete eklenmez, 653 Komisyon Giderleri hesabında izlenir.
3
Hisse senetlerinin dönem sonu toplam borsa değerini hesaplayın.
2.000×36=72.0002.000 \times 36 = 72.000 TL
Değerleme günündeki borsa rayici, karşılık ayrılacak tutarın tespitinde esas alınır.
4
Gerekli karşılık tutarını hesaplayın.
80.00072.000=8.00080.000 - 72.000 = 8.000 TL
Alış bedeli ile borsa değeri arasındaki olumsuz fark, ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmasını gerektirir.
5
Yevmiye kaydını oluşturun.
654 Karşılık Giderleri (Borç): 8.0008.000, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak): 8.0008.000
Karşılık giderleri gelir tablosu hesabı olarak borçlandırılırken, düzenleyici hesap olan karşılık hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde değerleme ve komisyonların muhasebeleştirilmesi
Bu soruyu puanla