Bir işletme, 2025 yılı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi 40 TL’den 2.500 adet hiss… — KPSS Muhasebe

Bir işletme, 2025 yılı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi $40$ TL’den $2.500$ adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında banka tarafından ayrıca $\%1$ oranında komisyon kesilmiştir. 2025 yıl sonu envanterinde söz konusu hisse senetlerinin borsa değerinin $36$ TL olduğu saptanmış ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. 2026 yılı Şubat ayında, portföyde bulunan bu hisse senetlerinin $1.000$ adedi tanesi $38$ TL’den banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, 2026 yılında yapılan bu satış işlemine ilişkin yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı $2.000$ TL alacaklandırılır.Cevap
B
645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı $2.000$ TL alacaklandırılır.
C
110 Hisse Senetleri hesabı $40.400$ TL alacaklandırılır.
D
655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı $2.000$ TL borçlandırılır.
E
119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı $10.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılması gereken yevmiye kaydında 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

2.000

TL alacaklandırılmalıdır.

Satılan

1.000

adet hisse senedinin birim maliyeti

40

TL, dönem sonunda ayrılan birim karşılığı ise

4

TL'dir (Net değer

36

TL). Bu senetler tanesi

38

TL'den satıldığında, net değerin üzerindeki her

1

TL'lik artış (toplamda

2.000

TL), daha önce gider yazılan tutarın geri kazanılması anlamına gelir ve '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

Satın alma ve komisyon kaydını analiz etme

Maliyet:

2.500 \times 40 = 100.000

TL. Komisyon:

100.000 \times %1 = 1.000

TL. (Komisyon maliyete eklenmez, 653 hesaba borç yazılır.)

Tekdüzen Hesap Planı gereği menkul kıymet alım giderleri maliyete dahil edilmez.

Dönem sonu karşılık tutarını hesaplama

Borsa Değeri:

2.500 \times 36 = 90.000

TL. Ayrılan Karşılık:

100.000 - 90.000 = 10.000

TL (Birim başına

4

TL).

İhtiyatlılık kavramı gereği piyasa değeri maliyetin altına düşen menkul kıymetler için karşılık ayrılır.

Satış işlemini ve karşılık iptalini hesaplama

Satış Bedeli:

1.000 \times 38 = 38.000

TL. Satılan Kısmın Maliyeti:

1.000 \times 40 = 40.000

TL. Kapatılan Karşılık:

1.000 \times 4 = 4.000

TL.

Satılan varlığa ait maliyet ve karşılık tutarları muhasebe kayıtlarından çıkarılmalıdır.

Satış sonucunu belirleme

38.000

(Tahsilat) +

4.000

(İptal Edilen Karşılık) -

40.000

(Maliyet) =

2.000

TL (Karşılık İptali Geliri).

Satış bedeli maliyetin altında ancak karşılık ayrılmış değerin üzerinde olduğu için 644 hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin maliyet bedeli ile borsa değeri arasındaki farkın muhasebeleştirilmesi ve satış anında karşılığın iptali.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru