Soru

Zorluk: ZorMenkul Değerler İşlemleri

XX Bankası, 11 Kasım 20252025 tarihinde ticari amaçla elde tutulan (Gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılan) menkul değerler portföyünde izlemek üzere, nominal değeri 200.000200.000 TL olan ve vadesine 9090 gün kalmış bir hazine bonosunu 182.000182.000 TL bedelle satın almıştır. Banka, dönem sonu işlemlerinde kıstelyevm esasına göre etkin faiz yöntemini kullanmaktadır. 3131 Aralık 20252025 tarihinde söz konusu bononun borsa rayici (piyasa değeri) 196.500196.500 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre bankanın 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapacağı değerleme kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. "Menkul Değerlerden Alınan Faizler" hesabına 12.00012.000 TL alacak kaydedilir.Cevap
  2. B
    "Menkul Değerler Değerleme Kârları" hesabına 14.50014.500 TL alacak kaydedilir.
  3. C
    "Menkul Değerler Değerleme Kârları" hesabına 12.00012.000 TL alacak kaydedilir.
  4. D
    "Menkul Değerlerden Alınan Faizler" hesabına 18.00018.000 TL alacak kaydedilir.
  5. E
    "Menkul Değerler Değerleme Kârları" hesabına 2.5002.500 TL borç kaydedilir.

Cevap

"Menkul Değerlerden Alınan Faizler" hesabına 12.00012.000 TL alacak kaydedilmelidir.
Yapılan hesaplamalarda, 90 günlük vadenin 60 günü cari dönemde geçmiştir. Toplam 18.000 TL olan iskontonun 60 güne isabet eden 12.000 TL'lik kısmı, banka için gerçekleşmiş bir faiz geliridir ve 'Menkul Değerlerden Alınan Faizler' hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam iskonto tutarının hesaplanması
200.000182.000=18.000200.000 - 182.000 = 18.000 TL
Nominal değer ile alış bedeli arasındaki fark toplam getiriyi gösterir.
2
Kıstelyevm esasına göre geçen sürenin ve faiz gelirinin belirlenmesi
Gün: 3030 (Kasım) + 3030 (Aralık) = 6060 gün. Faiz: (18.000/90)×60=12.000(18.000 / 90) \times 60 = 12.000 TL
Vadeye kadar olan toplam sürenin ne kadarının cari döneme ait olduğu belirlenir.
3
Değerleme öncesi defter değerinin bulunması
182.000+12.000=194.000182.000 + 12.000 = 194.000 TL
Alış maliyetine işleyen faiz eklenerek değerleme öncesi taşıma değeri bulunur.
4
Piyasa değeri ile karşılaştırma yapılarak değerleme kârının bulunması
196.500194.000=2.500196.500 - 194.000 = 2.500 TL
Piyasa rayici ile taşıma değeri arasındaki fark borsa değerleme kârını verir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde ticari amaçlı iskontolu menkul değerlerin değerlemesi yapılırken, toplam artışın bir kısmı 'Faiz Geliri' (zamanın geçmesiyle oluşan), diğer kısmı ise 'Değerleme Kârı' (fiyat değişiminden oluşan) olarak ayrıştırılır.

İpuçları

1
İskontolu bonolarda nominal değer ile alış değeri arasındaki fark toplam getiridir.
2
Banka muhasebesinde bu getiri, zamanın geçişine (faiz) ve piyasa fiyatı değişimine (değerleme) göre ayrıştırılır.
3
Önce 60 günlük faiz tahakkukunu hesaplayıp alış değerine ekleyin, ardından piyasa değeriyle farkını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi 'İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen' portföyü için piyasa değerlemesi yapmadan sadece faiz geliri üzerinden hesaplamayı deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla