Soru

Zorluk: ZorTransit Ticaret İşlemleri

Transit ticaret faaliyetinde bulunan (XYZ) İşletmesi'nin 2025 yılı Aralık ayı içerisindeki işlemleri şu şekildedir:

Tarihİşlem DetayıTutarı (Döviz)TCMB Döviz Alış Kuru
05.12.202505.12.2025Yurt dışından mal alımı (Kredili)100.000100.000 USD1USD=34,00TL1 USD = 34,00 TL
05.12.202505.12.2025Nakliye borcu tahakkuku (Yurt dışı firma)5.0005.000 USD1USD=34,20TL1 USD = 34,20 TL
25.12.202525.12.2025Malların tamamının satışı (Kredili)120.000120.000 USD1USD=35,00TL1 USD = 35,00 TL
31.12.202531.12.2025Dönem sonu değerleme kuru-1USD=36,00TL1 USD = 36,00 TL

Malların yurt dışındaki bir antrepodan gümrük hattına sokulmadan doğrudan yurt dışındaki müşteriye sevk edildiği ve işlemlerin KDV'den müstesna olduğu bilinmektedir.

Buna göre, söz konusu işlemlerin işletmenin 2025 yılı dönem sonu kârı üzerindeki net etkisi kaç TLTL'dir?

  1. 540.000TL540.000 TLCevap
  2. B
    629.000TL629.000 TL
  3. C
    749.000TL749.000 TL
  4. D
    711.000TL711.000 TL
  5. E
    300.000TL300.000 TL

Cevap

İşlemlerin kâr üzerindeki net etkisi 540.000TL540.000 TL'dir.
İşlemler sonucunda oluşan 629.000TL629.000 TL tutarındaki brüt satış kârına, dönem sonunda alacaklardan kaynaklanan 120.000TL120.000 TL kambiyo kârı eklenip; mal ve nakliye borçlarından kaynaklanan toplam 209.000TL209.000 TL kambiyo zararı düşüldüğünde net etki 540.000TL540.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın toplam maliyetini ve satılan ticari mallar maliyetini (STMM) hesaplayınız.
Mal Alış Bedeli: 100.000×34,00=3.400.000TL100.000 \times 34,00 = 3.400.000 TL
Nakliye Maliyeti: 5.000×34,20=171.000TL5.000 \times 34,20 = 171.000 TL
Toplam Maliyet (STMM): 3.571.000TL3.571.000 TL
Transit ticarette malın maliyeti, alış bedeli ve gümrük hattına girmeden yapılan diğer maliyet unsurlarından oluşur.
2
Satış hasılatını ve brüt satış kârını hesaplayınız.
Satış Hasılatı: 120.000×35,00=4.200.000TL120.000 \times 35,00 = 4.200.000 TL
Brüt Satış Kârı: 4.200.0003.571.000=629.000TL4.200.000 - 3.571.000 = 629.000 TL
Hasılat ile maliyet arasındaki fark işletmenin ticari faaliyetinden doğan kârı gösterir.
3
Dönem sonu kur değerlemesinden kaynaklanan kambiyo kâr/zararını hesaplayınız.
Alacak Değerlemesi (120120): 120.000×(36,0035,00)=+120.000TL120.000 \times (36,00 - 35,00) = +120.000 TL (Kâr)
Mal Borcu Değerlemesi (320320): 100.000×(36,0034,00)=200.000TL100.000 \times (36,00 - 34,00) = -200.000 TL (Zarar)
Nakliye Borcu Değerlemesi (320320): 5.000×(36,0034,20)=9.000TL5.000 \times (36,00 - 34,20) = -9.000 TL (Zarar)
Net Kambiyo Etkisi: 120.000209.000=89.000TL120.000 - 209.000 = -89.000 TL
Yabancı para cinsinden borç ve alacaklar dönem sonu kurları üzerinden değerlenerek kur farkları gelir tablosuna yansıtılır.
4
Kâr üzerindeki toplam net etkiyi bulunuz.
629.000(BSK)89.000(KurFarkı)=540.000TL629.000 (BSK) - 89.000 (Kur Farkı) = 540.000 TL
Hem ticari kâr hem de finansal nitelikteki kur farkları dönem net sonucunu belirler.

Anahtar Kavram

Transit Ticaret Muhasebesi ve Kur Değerleme

İpuçları

1
Transit ticaret işlemlerinde KDV doğup doğmadığını kontrol ediniz.
2
Malın maliyetini hesaplarken nakliye giderini alış bedeline eklemeyi unutmayınız.
3
Yıl sonu geldiği için hem dövizli satıcı borçlarını hem de dövizli alıcı alacaklarını güncel kurdan değerleyip kâr/zarar farklarını bulmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Kur farklarının '153 Ticari Mallar' maliyetine mi yoksa '646/656 Kambiyo Kâr/Zararları' hesabına mı kaydedilmesi gerektiğini araştırınız (Dönem sonu stoklar için).
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla