Soru

Zorluk: Çok zorMaddi Duran Varlıklarda Amortisman İşlemleri

İşletme, 20.10.202420.10.2024 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 2.400.0002.400.000 TL (KDV hariç) bedelle bir binek otomobil satın almıştır. Söz konusu taşıtın ekonomik ömrü 55 yıl olup işletme başlangıçta azalan bakiyeler yöntemini seçmiştir. İşletme, 20262026 yılı başında amortisman yöntemini değiştirerek normal amortisman yöntemine geçiş yapmaya karar vermiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca, işletmenin 20262026 yılında ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

  1. 288.000288.000Cevap
  2. B
    345.600345.600
  3. C
    432.000432.000
  4. D
    480.000480.000
  5. E
    216.000216.000

Cevap

İşletmenin 20262026 yılında ayırması gereken amortisman tutarı 288.000288.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 288.000288.000 TL, Vergi Usul Kanunu'nun üç temel kuralının senteziyle bulunur: 1) Azalan bakiyeler oranı normal oranın iki katıdır. 2) Binek otomobillerde ilk yıl kıst gider ayrılır ancak sonraki yılın matrahı için ilk yılın tam teorik tutarı düşülür. 3) Azalan bakiyelerden normale geçişte kalan bakiye değer, kalan amortisman süresine eşit olarak bölünür. İşlem sonucunda 20262026 yılı başında kalan 864.000864.000 TL değer, kalan 33 yıla bölündüğünde yıllık 288.000288.000 TL gider ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Azalan bakiyeler amortisman oranını belirleme
%40\%40
VUK uyarınca azalan bakiyeler oranı, normal amortisman oranının (1/5=%201/5 = \%20) iki katıdır (20×2=4020 \times 2 = 40).
2
20242024 yılı (Kıst Amortisman) hesaplaması
Gider: 240.000240.000 TL, Teorik İtfa: 960.000960.000 TL
Binek otomobillerde kıst amortisman uygulanır. İlk yılın tam tutarı 2.400.000×%40=960.0002.400.000 \times \%40 = 960.000 TL'dir. Ekim-Aralık arası 33 aylık kıst gider: 960.000×3/12=240.000960.000 \times 3/12 = 240.000 TL.
3
20252025 yılı amortisman hesaplaması
576.000576.000 TL
Azalan bakiyelerde sonraki yılın matrahı, teorik tam itfa tutarı düşülerek bulunur: (2.400.000960.000)×%40=576.0002.400.000 - 960.000) \times \%40 = 576.000 TL.
4
20262026 yılı yöntem değişikliği ve gider hesaplaması
288.000288.000 TL
Yöntem değiştiğinde kalan net defter değeri (2.400.000960.000576.000=864.0002.400.000 - 960.000 - 576.000 = 864.000 TL), kalan ömre (52=35 - 2 = 3 yıl) bölünür: 864.000/3=288.000864.000 / 3 = 288.000 TL.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyelerden Normal Amortisman Yöntemine Geçiş ve Kıst Amortisman Etkisi

İpuçları

1
Binek otomobillerde ilk yıl ay üzerinden amortisman (kıst) ayrıldığını, ancak azalan bakiyeler matrahında ilk yılın tam tutarının düşüldüğünü hatırlayın.
2
20262026 başında yöntemin normale döndüğünü, yani kalan değerin kalan sürede eşit itfa edileceğini unutmayın.
3
20242024 sonunda birikmiş amortisman teorik olarak 960.000960.000 TL baz alınarak 20252025 matrahı bulunur. 20262026 başında ise elinizde kalan net değer 864.000864.000 TL'dir.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme azalan bakiyelerden normale geçmeyip 55. yılın sonunda aracı satsaydı, ilk yıl ayrılmayan kıst amortisman payının (720.000720.000 TL) satış karı üzerindeki etkisini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Önce teorik azalan bakiyeler tablosu oluşturup, binek otomobil kıst kuralını sadece 'kaydedilecek gider' sütununda bir not olarak tutup matrahı etkilemeden devam edebilirsiniz. 20262026 yılına gelindiğinde durulan noktadaki net değerin eşit taksitlere bölüneceğini görmek yeterlidir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla