Soru

Zorluk: OrtaTekdüzen Hesap Planı (THP) ve İşleyiş Kuralları

Tekdüzen Hesap Planı (THPTHP) ilkelerine göre hesaplar, bilançodaki temel konumlarına ve çalışma prensiplerine göre aktif veya pasif karakterli olarak sınıflandırılır. Normal şartlarda aktif hesaplar borç (BB) kalanı, pasif hesaplar ise alacak (AA) kalanı vererek çalışır. Ancak düzenleyici hesaplar, ait oldukları ana grubun genel işleyiş mantığının tersi yönünde hareket ederler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi pasifi düzenleyici bir hesap olup, ilk kaydı hesabın borç (BB) tarafına yapılan ve dönem sonunda borç bakiyesi vererek çalışan bir hesaptır?

  1. 322322 Borç Senetleri Reeskontu (-)Cevap
  2. B
    300300 Banka Kredileri
  3. C
    129129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
  4. D
    257257 Birikmiş Amortismanlar (-)
  5. E
    199199 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-)

Cevap

Borç bakiyesi vererek çalışan pasifi düzenleyici hesap 322322 Borç Senetleri Reeskontu (-) hesabıdır.
Doğru cevap olan 322322 Borç Senetleri Reeskontu (-) hesabı, bilançonun pasif tarafında yer almasına rağmen bir düzenleyici hesap olduğu için pasif hesapların genel kuralının aksine borç tarafına kayıt yapılarak açılır ve borç kalanı verir. Bu durum, bilançonun pasif toplamının doğru (net) değerini göstermesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın bilançodaki yerini tespit etme
Hesap kodu 33 ile başladığı için Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (Pasif) grubundadır.
THP'de kod yapısı hesabın hangi ana grupta olduğunu belirler.
2
Hesabın karakterini (asli/düzenleyici) belirleme
Yanındaki (-) işareti bu hesabın bir düzenleyici hesap olduğunu gösterir.
Düzenleyici hesaplar, ilgili grubun net değerini hesaplamak için kullanılır.
3
İşleyiş kuralını uygulama
Pasif karakterli hesaplar alacak kalanı verirken, pasifi düzenleyici hesaplar borç kalanı verir.
Düzenleyici hesaplar ana grubun tersi yönünde çalışır (Pasif Ters = Borç karakteri).

Anahtar Kavram

Pasifi Düzenleyici Hesapların İşleyiş Mantığı

İpuçları

1
Hesabın kodunun ilk rakamına bakarak bilançonun hangi tarafında (Aktif/Pasif) olduğunu belirleyin.
2
Düzenleyici (eksi işaretli) hesapların, ait oldukları tarafın normal işleyişinin tam tersine çalıştığını hatırlayın.
3
Pasif hesaplar alacak tarafına kayıtla açılır, o halde pasifi düzenleyen bir hesap borç tarafına kayıtla açılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Öz kaynakları düzenleyici hesapların (501,591501, 591 gibi) işleyişini inceleyerek pasifi düzenleyici hesaplarla olan benzerliğini kontrol edin.

Alternatif Yöntem

Hesapların bilançodaki netleştirme mantığını düşünün. Pasifte yer alan bir rakamın net değerini azaltmak için o rakamın (alacak) karşısına bir borç kaydı yapılması gerekir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla