Soru

Zorluk: Çok zorTaraf (Yön) Hataları

İşletme, kayıtlı değeri 120.000120.000 TL, birikmiş amortismanı 40.00040.000 TL olan bir demirbaşını 100.000100.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla satmıştır. Yapılan yevmiye kaydında '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabı borçlandırılacağı yerde yanlışlıkla 40.00040.000 TL tutarında alacaklandırılmış; satışla ilgili diğer tüm hesaplar doğru tarafa ve doğru tutarlarla kaydedilmiştir.

Buna göre, söz konusu hatanın mizan toplamları üzerindeki etkisi ve yapılması gereken düzeltme kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan toplamlarında alacak tarafı borç tarafından 80.00080.000 TL fazla çıkar ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 80.00080.000 TL borç kaydı yapılır.Cevap
  2. B
    Mizan toplamlarında alacak tarafı borç tarafından 40.00040.000 TL fazla çıkar ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 40.00040.000 TL borç kaydı yapılır.
  3. C
    Mizan toplamlarında borç tarafı alacak tarafından 80.00080.000 TL fazla çıkar ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 80.00080.000 TL alacak kaydı yapılır.
  4. D
    Mizan toplamlarında alacak tarafı borç tarafından 80.00080.000 TL fazla çıkar ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 40.00040.000 TL borç kaydı yapılır.
  5. E
    Mizan toplamları birbirine eşit çıkar ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 40.00040.000 TL borç kaydı yapılır.

Cevap

Mizan toplamlarında alacak tarafının borç tarafından 80.00080.000 TL fazla çıkması ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 80.00080.000 TL borç kaydı yapılması gerekir.
Muhasebe mantığına göre, bir hesabın borç tarafına yazılması gereken bir meblağ yanlışlıkla alacak tarafına kaydedilirse, bu durum mizan dengesini meblağın iki katı kadar bozar (2×40.000=80.0002 \times 40.000 = 80.000 TL). Alacak tarafı, borç tarafına göre bu tutar kadar fazla görünür. Hatayı düzeltmek için ilgili hesabın doğru tarafına (borç), yanlış kaydedilen tutarın iki katı kadar (80.00080.000 TL) kayıt yapılması gerekir; böylece ilk 40.00040.000 TL hatayı temizler, ikinci 40.00040.000 TL ise yapılması gereken doğru kaydı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydının analiz edilmesi
Satış kaydında '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması (B) gerekir.
Amortismana tabi bir varlık satıldığında, ilgili birikmiş amortisman hesabı borçlandırılarak kapatılır.
2
Yapılan hatanın etkisinin belirlenmesi
Borç tarafa yazılması gereken 40.00040.000 TL alacak tarafa (A) yazılmıştır.
Bu durum, mizan toplamlarının borç tarafında 40.00040.000 TL eksikliğe, alacak tarafında ise 40.00040.000 TL fazlalığa neden olur.
3
Mizan farkının hesaplanması
Mizan Farkı = 40.00040.000 (Eksik Borç) + 40.00040.000 (Fazla Alacak) = 80.00080.000 TL.
Bir tutarın yanlış tarafa yazılması (taraf hatası), mizan toplamları arasında tutarın iki katı kadar fark yaratır.
4
Düzeltme tutarının belirlenmesi
40.000×2=80.00040.000 \times 2 = 80.000 TL borç kaydı.
Hatanın düzeltilmesi için önce yanlış kaydın etkisini sıfırlayan, sonra doğru kaydı oluşturan 'iki katı kuralı' uygulanır.

Anahtar Kavram

Taraf Hataları ve İki Katı Kuralı

İpuçları

1
Bir tutar borç yerine alacağa yazılırsa mizan nasıl etkilenir? Aradaki farkın kaç kat olduğunu düşünün.
2
Düzeltme kaydında tek katı tutarı (40.00040.000 TL) kullanırsanız sadece hatayı yok etmiş olursunuz, peki ya doğru kayıt?

Daha Fazla Pratik

Farklı hesap türlerinde (aktif/pasif) taraf hatalarının dönem sonu kâr/zarar üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla