Taraf (Yön) Hataları

24 soru

Soru 1Soru

İşletme, vadesi gelen 20.00020.000 TL tutarındaki banka kredisi anapara borcunu ve 3.0003.000 TL tutarındaki faizini banka hesabından ödemiştir. Muhasebe elemanı, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken 23.00023.000 TL tutarındaki banka çıkışını yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabının borcuna, kredi anapara ve faiz tutarlarını ise ilgili hesapların alacağına kaydetmiştir. Bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 303 Banka Kredileri 40.00040.000 (B), 780 Finansman Giderleri 6.0006.000 (B) / 102 Bankalar 46.00046.000 (A)

Cevap

Düzeltme kaydında 303 Banka Kredileri hesabı 40.00040.000 TL ve 780 Finansman Giderleri hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılırken, 102 Bankalar hesabı 46.00046.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru yanıt olan kayıt, tüm hesapların taraf hatasını aynı anda düzeltmektedir. İşletme bankadan ödeme yaptığında '102 Bankalar' hesabının alacaklanması gerekirken borçlandırılmıştır. Bu hesabı 46.00046.000 TL alacaklandırmak, önce hatalı 23.00023.000 TL'lik borç kaydını nötrler, ardından olması gereken 23.00023.000 TL'lik alacak bakiyesini oluşturur. Aynı mantık borçlanması gerekirken alacaklandırılan 303 ve 780 hesapları için de geçerlidir (20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000 ve 3.000×2=6.0003.000 \times 2 = 6.000).

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydı analiz et
Borç: 102 Bankalar 23.00023.000 / Alacak: 303 Banka Kredileri 20.00020.000, 780 Finansman Giderleri 3.0003.000
Soruda belirtilen yanlış yönlerin tespit edilmesi gerekir.
2
Olması gereken doğru kaydı belirle
Borç: 303 Banka Kredileri 20.00020.000, 780 Finansman Giderleri 3.0003.000 / Alacak: 102 Bankalar 23.00023.000
Banka kredisi ödemesi pasif hesabı azaltır (Borç) ve varlık hesabını azaltır (Alacak).
3
Taraf hatası düzeltme kuralını uygula (2×2 \times tutar)
303 hesabı için 20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000, 780 hesabı için 3.000×2=6.0003.000 \times 2 = 6.000, 102 hesabı için 23.000×2=46.00023.000 \times 2 = 46.000
Taraf hatasında, yanlış tarafa yazılan tutarın bir katı hatayı sıfırlar, ikinci katı ise asıl olması gereken kaydı oluşturur.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hataları ve İki Katı Tutar Kuralı

Alternatif Yöntem

Hatalı kaydı tamamen ters kayıtla iptal edip (1×1 \times tutar), ardından asıl yapılması gereken kaydı sıfırdan girmek de mümkündür. Ancak bu yöntem iki ayrı yevmiye maddesi gerektirir; seçeneklerdeki 'iki katı' kuralı tek maddede çözüm sunar.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2Soru

İşletme, kayıtlı değeri 120.000120.000 TL, birikmiş amortismanı 40.00040.000 TL olan bir demirbaşını 100.000100.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla satmıştır. Yapılan yevmiye kaydında '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabı borçlandırılacağı yerde yanlışlıkla 40.00040.000 TL tutarında alacaklandırılmış; satışla ilgili diğer tüm hesaplar doğru tarafa ve doğru tutarlarla kaydedilmiştir.

Buna göre, söz konusu hatanın mizan toplamları üzerindeki etkisi ve yapılması gereken düzeltme kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan toplamlarında alacak tarafı borç tarafından 80.00080.000 TL fazla çıkar ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 80.00080.000 TL borç kaydı yapılır.

Cevap

Mizan toplamlarında alacak tarafının borç tarafından 80.00080.000 TL fazla çıkması ve düzeltme için '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabına 80.00080.000 TL borç kaydı yapılması gerekir.
Muhasebe mantığına göre, bir hesabın borç tarafına yazılması gereken bir meblağ yanlışlıkla alacak tarafına kaydedilirse, bu durum mizan dengesini meblağın iki katı kadar bozar (2×40.000=80.0002 \times 40.000 = 80.000 TL). Alacak tarafı, borç tarafına göre bu tutar kadar fazla görünür. Hatayı düzeltmek için ilgili hesabın doğru tarafına (borç), yanlış kaydedilen tutarın iki katı kadar (80.00080.000 TL) kayıt yapılması gerekir; böylece ilk 40.00040.000 TL hatayı temizler, ikinci 40.00040.000 TL ise yapılması gereken doğru kaydı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydının analiz edilmesi
Satış kaydında '257 Birikmiş Amortismanlar (-)' hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması (B) gerekir.
Amortismana tabi bir varlık satıldığında, ilgili birikmiş amortisman hesabı borçlandırılarak kapatılır.
2
Yapılan hatanın etkisinin belirlenmesi
Borç tarafa yazılması gereken 40.00040.000 TL alacak tarafa (A) yazılmıştır.
Bu durum, mizan toplamlarının borç tarafında 40.00040.000 TL eksikliğe, alacak tarafında ise 40.00040.000 TL fazlalığa neden olur.
3
Mizan farkının hesaplanması
Mizan Farkı = 40.00040.000 (Eksik Borç) + 40.00040.000 (Fazla Alacak) = 80.00080.000 TL.
Bir tutarın yanlış tarafa yazılması (taraf hatası), mizan toplamları arasında tutarın iki katı kadar fark yaratır.
4
Düzeltme tutarının belirlenmesi
40.000×2=80.00040.000 \times 2 = 80.000 TL borç kaydı.
Hatanın düzeltilmesi için önce yanlış kaydın etkisini sıfırlayan, sonra doğru kaydı oluşturan 'iki katı kuralı' uygulanır.

Anahtar Kavram

Taraf Hataları ve İki Katı Kuralı

İpuçları

1
Bir tutar borç yerine alacağa yazılırsa mizan nasıl etkilenir? Aradaki farkın kaç kat olduğunu düşünün.
2
Düzeltme kaydında tek katı tutarı (40.00040.000 TL) kullanırsanız sadece hatayı yok etmiş olursunuz, peki ya doğru kayıt?

Daha Fazla Pratik

Farklı hesap türlerinde (aktif/pasif) taraf hatalarının dönem sonu kâr/zarar üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru

İşletme, ticari mal satın aldığı bir satıcıya olan 45.00045.000 TL tutarındaki senetsiz borcunu banka kanalıyla ödemiştir. Ancak ilgili yevmiye kaydında yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabı borçlandırılmış, "320 Satıcılar" hesabı ise alacaklandırılmıştır. Bu hatalı kaydın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı 90.00090.000 (Borçlu) / 102 Bankalar Hesabı 90.00090.000 (Alacaklı)

Cevap

Satıcılar hesabının 90.00090.000 TL borçlandırıldığı ve Bankalar hesabının 90.00090.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru düzeltme kaydı, hatalı kayıttaki borç ve alacak taraflarının yer değiştirilip tutarın iki katına çıkarılmasıyla yapılır. 45.00045.000 TL tutarındaki taraf hatasında, 90.00090.000 TL'lik düzeltme kaydı yapıldığında; bu tutarın ilk yarısı hatalı kaydı iptal eder, ikinci yarısı ise işlemin asıl borç/alacak kaydını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yapılması gereken kaydı belirle
320 Satıcılar (Borçlu) 45.00045.000 / 102 Bankalar (Alacaklı) 45.00045.000
Borç ödenmesi pasif hesabı azaltır (borç kaydı), bankadan çıkış aktif hesabı azaltır (alacak kaydı).
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
102 Bankalar (Borçlu) 45.00045.000 / 320 Satıcılar (Alacaklı) 45.00045.000
İşlem tam ters taraflara (taraf hatası) kaydedilmiştir.
3
Düzeltme tutarını hesapla
45.000×2=90.00045.000 \times 2 = 90.000 TL
Hatalı kaydın etkisini (ters yöndeki 45.00045.000 TL) yok edip üzerine doğru kaydı (45.00045.000 TL) eklemek için tutar iki katına çıkarılır.
4
Düzeltme yevmiye kaydını oluştur
320 Satıcılar (B) 90.00090.000 / 102 Bankalar (A) 90.00090.000
Bu kayıtla 320 hesabı net 45.00045.000 TL borç bakiyesi (azalış) ve 102 hesabı net 45.00045.000 TL alacak bakiyesi (azalış) vermiş olur.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Bir hesapta borç yerine alacak kaydı yapıldıysa, bu durumu hem iptal etmek hem de doğru kaydı girmek için ne kadar fark yaratmanız gerektiğini düşünün.
2
Taraf hatası düzeltmelerinde kullanılan matematiksel yöntem, tutarı 2 katı (2x) almaktır.

Daha Fazla Pratik

Büyük defter (T-cetveli) üzerinde hatalı kaydı ve düzeltme kaydını yazarak net bakiyenin doğruluğunu kontrol ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

İşletme, bir satıcıya olan 15.00015.000 TL tutarındaki borcunu kasadan nakit olarak ödemiştir. Ancak muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken "100 Kasa Hesabı"nın alacağına kayıt yapması gerekirken yanlışlıkla borcuna kayıt yapmıştır. Yapılan bu hatanın düzeltilmesi amacıyla düzenlenen yevmiye kaydında, Kasa hesabına ilişkin yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak tarafına 30.00030.000 TL kayıt yapılması

Cevap

Hatanın düzeltilmesi için Kasa hesabının alacak tarafına tutarın iki katı olan 30.00030.000 TL kayıt yapılmalıdır.
Doğru yanıt, kasa hesabının alacak tarafına 30.00030.000 TL tutarında kayıt yapılmasını içerir. Muhasebede bir hesap borç yerine alacaklandırıldığında (veya tam tersi), bu durum mizan dengesini bozmasa da hesapların iç dengesini bozar. Düzeltme yaparken sadece asıl tutarı ters tarafa yazmak hesabı sıfırlayacaktır; ancak işlem bir ödeme olduğu için hesabın alacak bakiyesi vermesi gerekir. Bu nedenle hem yanlışı yok etmek hem de doğruyu yazmak için 15.000+15.000=30.00015.000 + 15.000 = 30.000 TL alacak kaydı şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Olması gereken kaydı belirle
Kasa hesabı alacaklı: 15.00015.000 TL
Nakit ödeme yapıldığında Kasa hesabı (aktif hesap) alacaklandırılır.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
Kasa hesabı borçlu: 15.00015.000 TL
Hata sonucunda hesap ters tarafa kaydedilmiştir.
3
Düzeltme tutarını hesapla
Alacak tarafına 30.00030.000 TL kayıt
Hatalı borç kaydını sıfırlamak için 15.00015.000 TL ve doğru kaydı yansıtmak için 15.00015.000 TL olmak üzere toplam 30.00030.000 TL alacak kaydı gerekir (2×15.0002 \times 15.000).

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hatalarının düzeltilmesinde, hatalı tarafın tam tersine işlem tutarının iki katı kadar kayıt yapılarak tek bir yevmiye maddesiyle düzeltme sağlanır.

İpuçları

1
Bir hesabın borç tarafına yanlış kayıt yapıldığında, bu yanlışı gidermek için öncelikle o hesabı alacaklandırmanız gerekir.
2
Unutmayın, sadece yanlışı silmek yetmez, aynı zamanda doğru olan işlemi de kaydetmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu Bankalar hesabı üzerinden çek ödemesi senaryosuyla çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Hatalı kaydı tamamen ters çevirerek iptal edip, ardından yeni ve doğru bir yevmiye kaydı oluşturmak da bir yöntemdir; ancak seçeneklerde en pratik tek adımda düzeltme yöntemi sorulmaktadır.
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

İşletme, bir müşterisinden olan 10.00010.000 TL tutarındaki senetsiz alacağını nakit olarak tahsil etmiştir. Muhasebe personeli yevmiye kaydını yaparken 100 Kasa hesabını doğru şekilde borçlandırmış, ancak 120 Alıcılar hesabını alacaklandıracağı yerde yanlışlıkla 10.00010.000 TL borçlandırmıştır. Bu hatanın düzeltilmesi için yapılacak yevmiye kaydında aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar hesabının alacak tarafına 20.00020.000 TL kayıt yapılmalıdır.

Cevap

120 Alıcılar hesabının alacak tarafına 20.00020.000 TL kayıt yapılmalıdır.
Muhasebede bir tutar yanlış tarafa kaydedildiğinde, bu hata mizan toplamlarını bozmaz ancak ilgili hesapların bakiyelerini hatalı gösterir. Bu hatayı düzeltmek için, tutarın bir katı yanlış kaydı iptal etmek, ikinci katı ise işlemin kendisini kaydetmek amacıyla ilgili hesabın doğru tarafına yazılır. Bu örnekte Alıcılar hesabı borçlandırıldığı için, hatayı düzeltmek adına alacak tarafına 20.00020.000 TL (10.000×210.000 \times 2) kayıt yapılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın etkisini belirle
120 Alıcılar hesabı alacaklanması gerekirken 10.00010.000 TL borçlandırılmıştır. Bu durum hesap bakiyesinde 20.00020.000 TL'lik bir sapmaya (borç yönünde) neden olmuştur.
Düzeltme tutarını belirlemek için hatanın miktarını ve yönünü anlamak gerekir.
2
Hatalı kaydı iptal etmek için gereken tutarı belirle
Borç tarafına yazılan 10.00010.000 TL'yi sıfırlamak için alacak tarafına 10.00010.000 TL yazılmalıdır.
Yanlış tarafa yapılan kaydı etkisiz hale getirmek ilk adımdır.
3
Asıl yapılması gereken kaydı ekle
Tahsilat işlemi gereği Alıcılar hesabının alacak tarafına yazılması gereken 10.00010.000 TL de eklenir.
Hata silindikten sonra işlemin muhasebe sistemine doğru yansıması sağlanmalıdır.
4
Toplam düzeltme kaydını oluştur
10.00010.000 (iptal) + 10.00010.000 (asıl kayıt) = 20.00020.000 TL Alacak kaydı.
Taraf hatalarının tek bir yevmiye maddesiyle düzeltilmesi için iki katı kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarında İki Katı Kuralı

İpuçları

1
Hesabın borcuna yanlışlıkla yazılan bir tutarı yok etmek için önce alacak tarafına aynı tutarı yazmanız gerektiğini düşünün.
2
Hatayı sadece sıfırlamak yetmez, işlemin asıl gereği olan alacak kaydını da yapmalısınız. Yani hem iptal hem asıl kayıt gereklidir.
3
Taraf hatalarında pratik kural: Tutarı iki ile çarparak doğru tarafa yazmaktır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasını gider (770) veya gelir (600) hesapları üzerinden yaparak pekiştiriniz.

Alternatif Yöntem

Hatalı kaydı tamamen ters bir kayıtla (borçlanan hesabı alacaklandırıp alacaklanan hesabı borçlandırarak) iptal edip, ardından asıl doğru kaydı baştan yapmak da mümkündür; ancak bu işlem süreci uzatır.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru

İşletme, bir satıcıya olan 32.00032.000 TL tutarındaki ticari borcu için portföyünde bulunan bir alacak senedini ciro etmiştir. Ancak muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken "320 Satıcılar" hesabının alacak tarafına, "121 Alacak Senetleri" hesabının ise borç tarafına 32.00032.000 TL tutarında kayıt yapmıştır. Buna göre, söz konusu hatanın muhasebe usullerine uygun şekilde düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı Borçlu 64.00064.000 TL, 121 Alacak Senetleri Hesabı Alacaklı 64.00064.000 TL

Cevap

Düzeltme kaydında 320 Satıcılar hesabı 64.00064.000 TL borçlandırılmalı, 121 Alacak Senetleri hesabı 64.00064.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Yapılan kayıtta 320 Satıcılar hesabı alacaklandırılmış (hata), 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılmıştır (hata). Bu bir taraf hatasıdır. Hesabı doğru bakiyesine ulaştırmak için: Hatalı alacak kaydını kapatmak için 32.00032.000 TL borç + Doğru borç kaydını oluşturmak için 32.00032.000 TL borç = Toplam 64.00064.000 TL borç kaydı yapılmalıdır. Aynı mantık Alacak Senetleri hesabı için de geçerlidir; hesap 64.00064.000 TL alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru kaydı belirle
320 Satıcılar (B) 32.00032.000 / 121 Alacak Senetleri (A) 32.00032.000
Borcun senedin cirosuyla ödenmesi, pasif hesabı azaltır (borç) ve aktif hesabı azaltır (alacak).
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
320 Satıcılar (A) 32.00032.000 / 121 Alacak Senetleri (B) 32.00032.000
Muhasebeci hesapları olması gerekenin tam tersi yönlerine kaydetmiştir (Taraf Hatası).
3
Düzeltme tutarını ve yönünü hesapla
Tutarı 2×32.000=64.0002 \times 32.000 = 64.000 TL olarak belirle
Taraf hatasında, hatalı tarafın etkisini sıfırlamak için 1 kat, doğru kaydı oluşturmak için 1 kat olmak üzere toplam 2 kat tutar kullanılır.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hatalarında düzeltme kaydı, ilgili hesapların doğru tarafına orijinal tutarın iki katı yazılarak yapılır.

Daha Fazla Pratik

Taraf hatası düzeltildikten sonra mizan toplamlarının nasıl değişeceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru

İşletme, 25.00025.000 TL tutarındaki vergi borcunu nakit olarak ödemiştir. Yapılan yevmiye kaydında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabı borçlandırılacağı yerde sehven alacaklandırılmıştır. Bu hatanın düzeltilmesi amacıyla düzenlenen düzeltme kaydında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50.00050.000 TL borç kaydı

Cevap

İlgili hesabın borç tarafına 50.00050.000 TL tutarında kayıt yapılmalıdır.
Muhasebede taraf hatası (yön hatası) yapıldığında, yani bir tutar borç yerine alacağa veya alacak yerine borca yazıldığında, hatanın düzeltilmesi için ilgili tarafın zıt tarafına (doğru tarafa) hatalı tutarın iki katı kadar kayıt yapılır. Bu soruda vergi ödemesi nedeniyle 360 hesabı borçlandırılmalıydı ancak alacaklandırılmıştır. Hatalı alacak kaydını yok etmek için 25.00025.000 TL borç, işlemin kendisini kaydetmek için de 25.00025.000 TL borç olmak üzere toplam 50.00050.000 TL borç kaydı yapılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın etkisini belirle
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı 25.00025.000 TL fazla alacak bakiyesi vermiştir.
Ödeme işlemi borç tarafına kaydedilmesi gerekirken yanlışlıkla alacak tarafına yazılmıştır.
2
Hatalı kaydı iptal et
Hesabın borç tarafına 25.00025.000 TL yazılır.
Hatalı yapılan alacak kaydını sıfırlamak için zıt tarafa aynı tutarda kayıt gerekir.
3
Asıl olması gereken işlemi kaydet
Hesabın borç tarafına bir 25.00025.000 TL daha yazılır.
Vergi borcu ödemesinin muhasebe kuralı gereği ilgili pasif hesabın borçlandırılmasını gerektirir.
4
Toplam düzeltme tutarını hesapla
25.000+25.000=50.00025.000 + 25.000 = 50.000 TL borç kaydı.
İptal kaydı ve asıl kayıt birleştirilerek tek seferde düzeltme yapılır.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatası Düzeltme Mantığı
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

İşletme, banka kanalıyla 22.00022.000 TL tutarında bir kısa vadeli banka kredisi ana para ödemesi gerçekleştirmiştir. Muhasebe görevlisi, banka hesabına ilişkin kaydı doğru yapmasına rağmen, "300 Banka Kredileri" hesabını borçlandırması gerekirken 22.00022.000 TL alacaklandırmıştır. Bu hatanın mizan denklemi bozulmadan düzeltilmesi için yapılacak yevmiye kaydında "300 Banka Kredileri" hesabına yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44.00044.000 TL borç kaydı

Cevap

Hatanın düzeltilmesi için ilgili hesabın borç tarafına 44.00044.000 TL kayıt yapılmalıdır.
Doğru cevap olan işlem tutarının iki katı borç kaydı yapılması, muhasebede taraf hatalarının düzeltilme mantığına dayanır. Hatalı olarak alacaklandırılan 22.00022.000 TL'nin etkisini yok etmek için önce 22.00022.000 TL borç kaydı yapılır (bakiye sıfırlanır), ardından işlemin doğru hali olan 22.00022.000 TL borç kaydı daha eklenerek toplamda 44.00044.000 TL borç kaydına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Olması gereken kaydı belirle
300 Banka Kredileri Hesabı: 22.00022.000 TL (Borçlu)
Banka kredisi ödemesi pasif karakterli bir hesabın azalışıdır ve borç tarafına kaydedilir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
300 Banka Kredileri Hesabı: 22.00022.000 TL (Alacaklı)
Hesap borç yerine alacaklandırılmıştır (Taraf hatası).
3
Düzeltme tutarını ve yönünü hesapla
Borç tarafına 44.00044.000 TL kayıt
Alacak tarafındaki 22.00022.000 TL'yi sıfırlamak için 22.00022.000 TL borç ve doğru kayıt olan 22.00022.000 TL'yi oluşturmak için ilave 22.00022.000 TL borç gereklidir (22.000+22.000=44.00022.000 + 22.000 = 44.000).

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Bir hesabın borcuna yazılması gereken tutar alacağına yazılmışsa, mizan toplamları yine birbirine eşit çıkar ancak hesap bakiyesi yanlıştır.
2
Hesabı önce 'sıfırlamanız', sonra 'olması gereken tutara' getirmeniz gerektiğini unutmayın.
3
Taraf hatası düzeltilirken her zaman hatalı tutarın 2 katı kadar ters yönlü kayıt yapılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu '120 Alıcılar' hesabı tahsilatı üzerinden kurgulayarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru

İşletme, daha önce kredili (veresiye) olarak satın aldığı ticari mallardan 12.50012.500 TL tutarındaki kısmını, malların şartnameye uygun olmaması nedeniyle satıcıya iade etmiştir. Söz konusu tutar işletmenin satıcıya olan borcuna mahsup edilmiştir. Ancak muhasebe görevlisi yevmiye kaydını yaparken "320 Satıcılar" hesabını alacaklandırmış, "153 Ticari Mallar" hesabını ise borçlandırmıştır.

Buna göre, bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılır, 153 Ticari Mallar Hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Düzeltme kaydında 320 Satıcılar hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılmalı ve 153 Ticari Mallar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Taraf hatası yapıldığında (borçlanması gereken hesabın alacaklandırılması ve tersi), hatayı telafi etmek için ilgili hesaplara doğru yönde orijinal tutarın iki katı (2x2x) kadar kayıt yapılmalıdır. Bu sayede tutarın ilk yarısı yanlış kaydı iptal eder (sıfırlar), ikinci yarısı ise yapılması gereken asıl kaydı gerçekleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirleme
320 Satıcılar (B) 12.50012.500 / 153 Ticari Mallar (A) 12.50012.500
Alış iadesinde satıcıya olan borç azalır (pasif hesap borçlanır) ve stoklar azalır (aktif hesap alacaklanır).
2
Yapılan hatayı analiz etme
153 Ticari Mallar (B) 12.50012.500 / 320 Satıcılar (A) 12.50012.500
Muhasebe görevlisi hesapları ve yönleri tam tersi şekilde (taraf hatası) kaydetmiştir.
3
Düzeltme tutarını hesaplama
12.500×2=25.00012.500 \times 2 = 25.000 TL
Taraf hatalarında tek bir kayıtla hem hatayı sıfırlamak hem de doğru kaydı yapmak için 2x2x tutarı kullanılır.
4
Düzeltme yevmiye kaydını oluşturma
320 Satıcılar (B) 25.00025.000 / 153 Ticari Mallar (A) 25.00025.000
Bu kayıt yapıldığında 320 hesabının alacağındaki hatalı 12.50012.500, borçtaki 25.00025.000 ile netleşerek borç tarafında olması gereken 12.50012.500 TL kalanı verir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hataları ve Düzeltme Mantığı

İpuçları

1
Bir hesap borç yerine alacak kaydedilmişse, mizan dengesi bozulmaz ama hesap kalanları yanlış olur.
2
Taraf hatalarını tek bir yevmiye maddesiyle düzeltmek için matematiksel olarak farkın iki katını düşünmelisiniz.
3
Düzeltme kaydından sonra 320 Satıcılar hesabının borç kalanının 12.50012.500 TL olması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Meblağ (rakam) hatalarında düzeltme kaydının nasıl yapılacağını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce hatalı kaydı tamamen ters çevirerek iptal edebilir (1x1x), ardından doğru kaydı ayrıca yapabilirsiniz (1x1x). Toplamda aynı sonuca ulaşırsınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

İşletme, yatırım amacıyla 45.00045.000 TL tutarında hisse senedi satın almış ve bedelini banka hesabından ödemiştir. Muhasebe görevlisi, banka hesabından yapılan ödemeyi doğru kaydetmiş; ancak "110 Hisse Senetleri" hesabını borçlandırması gerekirken sehven aynı tutarda alacaklandırmıştır. Bu hatanın düzeltilmesi için "110 Hisse Senetleri" hesabına yapılması gereken kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90.00090.000 TL borç kaydı

Cevap

90.00090.000 TL borç kaydı
Muhasebede bir hesap borçlandırılacakken alacaklandırılmışsa (veya tam tersi), hesap üzerinde hem hatalı kaydın etkisini yok etmek hem de doğru bakiyeyi oluşturmak için orijinal tutarın iki katı (45.000×2=90.00045.000 \times 2 = 90.000 TL) kadar borç kaydı yapılması gerekir. Bu işlem sonucunda hesabın net bakiyesi olması gereken 45.00045.000 TL borç seviyesine gelecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Olması gereken kaydı belirle
110 Hisse Senetleri hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılmalıydı.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
110 Hisse Senetleri hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırıldı (Bakiye: 45.000-45.000 TL).
Yanlış tarafa (alacağa) kayıt yapılmıştır.
3
Düzeltme tutarını hesapla
45.000-45.000 TL'den +45.000+45.000 TL'ye ulaşmak için 90.00090.000 TL borç kaydı gereklidir.
Taraf (yön) hatalarında hatayı sıfırlayıp doğru bakiyeye ulaşmak için işlemin iki katı tutarında ters yönlü kayıt yapılır (45.000×2=90.00045.000 \times 2 = 90.000).

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

İşletme, vadesi gelen 18.00018.000 TL tutarındaki bir borç senedini banka hesabı aracılığıyla ödemiştir. Muhasebe görevlisi bu işlemi yevmiye defterine kaydederken "102 Bankalar" hesabını borçlandırmış, "321 Borç Senetleri" hesabını ise alacaklandırmıştır. Yapılan bu hatanın düzeltilmesi için gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 321 Borç Senetleri Hesabı 36.000 (Borçlu) / 102 Bankalar Hesabı 36.000 (Alacaklı)

Cevap

Düzeltme kaydında '321 Borç Senetleri' hesabı 36.00036.000 TL borçlandırılmalı ve '102 Bankalar' hesabı 36.00036.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Muhasebede taraf (yön) hatası, bir işlemin borç ve alacak taraflarının tamamen yer değiştirilerek kaydedilmesidir. Borç senedi ödemesinde normalde Borç Senetleri (Pasif azalış) borçlu, Bankalar (Aktif azalış) alacaklı olmalıdır. Hata sonucu Bankalar borçlu, Borç Senetleri alacaklı kaydedildiğinde; her iki hesap da gerçek durumundan 18.00018.000 TL zıt yönde uzaklaşmıştır. Bu hatayı gidermek için hesapları önce sıfırlayan (18.00018.000), sonra da olması gereken bakiyeye getiren (18.00018.000) toplam 36.00036.000 TL'lik (2×2 \times Tutar) ters bir kayıt yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın etkisini belirleme
Bankalar hesabı 18.00018.000 TL fazla borçlu, Borç Senetleri hesabı ise 18.00018.000 TL fazla alacaklı görünmektedir.
İşlem taraflar (borç/alacak) tamamen yer değiştirilerek kaydedilmiştir.
2
Düzeltme tutarının hesaplanması
Düzeltme tutarı = 18.000×2=36.00018.000 \times 2 = 36.000 TL.
Taraf hatalarında bir katı hatayı sıfırlamak, ikinci katı ise doğru kaydı oluşturmak için gereklidir.
3
Doğru yevmiye kaydının oluşturulması
Azalan bir borç senedi için 321 hesabı borçlandırılırken, azalan bir banka varlığı için 102 hesabı alacaklandırılır.
Pasif karakterli hesaplardaki azalışlar borca, aktif karakterli hesaplardaki azalışlar ise alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) hatalarının düzeltilmesinde 'Çift Tutar' (2×2 \times Kayıt Tutarı) kuralı uygulanır.
Soru 12Soru

İşletme, personeline olan 56.00056.000 TL tutarındaki borcunu banka aracılığıyla ödemiştir. Muhasebe görevlisi, '102 Bankalar' hesabına yaptığı kaydı doğru gerçekleştirmiş; ancak borçlandırılması gereken '335 Personele Borçlar' hesabını yanlışlıkla alacaklandırmıştır.

Buna göre, söz konusu taraf (yön) hatasının giderilmesi için yapılacak düzeltme kaydında '335 Personele Borçlar' hesabı ile ilgili yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 112.000112.000 TL tutarında borç kaydı yapılarak hatanın etkisi giderilmelidir.

Cevap

Hatalı tarafa kaydedilen tutarın iki katı olan 112.000112.000 TL tutarında borç kaydı yapılmalıdır.
Muhasebede bir tutar yanlış tarafa kaydedildiğinde (taraf hatası), hesabı doğru bakiyeye ulaştırmak için hatalı rakamın iki katı kadar ters yöne kayıt yapılır. 56.00056.000 TL tutarında alacak kaydı yapılan bir hesapta, 112.000112.000 TL borç kaydı yapıldığında; hesabın net bakiyesi 56.00056.000 TL borç olur ki bu da olması gereken doğru durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydı tespit et
335 Personele Borçlar hesabının alacağına 56.00056.000 TL yazılmış.
Gerçekleşen işlemin yanlış yöne kaydedildiğini belirlemek için.
2
Doğru olması gereken kaydı belirle
335 Personele Borçlar hesabının borcuna 56.00056.000 TL yazılmalıydı.
Borç ödemesi pasif karakterli bir hesabı azaltacağı için borç tarafına kayıt gerekir.
3
Düzeltme tutarını hesapla
56.000×2=112.00056.000 \times 2 = 112.000 TL
Taraf hatalarında ilk kat hatayı sıfırlar, ikinci kat ise doğru kaydı oluşturur.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hatalarında düzeltme, ilgili hesabın ters tarafına hatalı tutarın iki katı kadar kayıt yapılarak gerçekleştirilir.

İpuçları

1
Bir hesaba yanlışlıkla borç yerine alacak yazıldığında hesap bakiyesi nasıl etkilenir?
2
Hatalı yapılan alacak kaydını önce sıfırlamanız, sonra da doğru borç kaydını yapmanız gerektiğini düşünün.
3
Matematiksel olarak: (56.000)+X=+56.000(-56.000) + X = +56.000 ise XX kaçtır?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasının her iki hesap için birden (örneğin hem kasa hem alıcılar) yapılması durumunda mizanın neden denge verebileceğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 13Soru

İşletme, satıcılara olan 14.00014.000 TL tutarındaki ticari borcu için bir çek keşide ederek teslim etmiştir. Muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabını borçlu, "320 Satıcılar" hesabını ise alacaklı olarak kaydetmiştir. Bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı 28.00028.000 (Borçlu) / 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı 28.00028.000 (Alacaklı)

Cevap

Satıcılar hesabının 28.00028.000 TL borçlandırıldığı ve Verilen Çekler hesabının 28.00028.000 TL alacaklandırıldığı düzeltme kaydı yapılmalıdır.
Muhasebede taraf hatası yapıldığında, hesapların bakiyeleri olması gerekenin tam zıttı yönde oluşur. 320 Satıcılar hesabı 14.00014.000 TL borç bakiyesi vermesi gerekirken alacak bakiyesi vermiş; 103 Verilen Çekler hesabı 14.00014.000 TL alacak bakiyesi vermesi gerekirken borç bakiyesi vermiştir. Bu hesapları doğru bakiyeye ulaştırmak için yanlış yöndeki 14.00014.000 TL'yi yok edip (1. kat) üzerine doğru bakiye olan 14.00014.000 TL'yi eklemek (2. kat) gerekir. Dolayısıyla 28.00028.000 TL tutarında düzeltme kaydı yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru kaydı belirle
Borç: 320 Satıcılar (14.00014.000), Alacak: 103 Verilen Çekler (14.00014.000)
Borç ödenince pasif karakterli hesap (320) azalır (Borç), çek keşide edilince aktif düzenleyici hesap (103) artar (Alacak).
2
Hatalı kaydı analiz et
Borç: 103 Verilen Çekler (14.00014.000), Alacak: 320 Satıcılar (14.00014.000)
Soruda belirtildiği üzere hesaplar tam ters tarafa kaydedilmiştir (Taraf Hatası).
3
Düzeltme tutarını hesapla
14.000×2=28.00014.000 \times 2 = 28.000 TL
Hatalı tutarın bir katı bakiyeyi sıfırlar, ikinci katı ise doğru bakiyeyi (14.00014.000 TL) oluşturur.
4
Düzeltme yevmiye kaydını oluştur
320 Satıcılar (B) 28.00028.000 / 103 Verilen Çekler (A) 28.00028.000
Hesapları doğru tarafa çekmek için iki katı tutarında ters kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Çift Katı Tutarla Düzeltilmesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasının gelir ve gider hesapları arasında yapılması durumunda dönem sonu karının nasıl etkileneceğini analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru

İşletme, aktifinde 200.000200.000 TL maliyet bedeliyle kayıtlı olan ve 120.000120.000 TL birikmiş amortismanı bulunan bir taşıtı, 100.000100.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla satmıştır. Muhasebe görevlisi, bu satış işlemini yevmiye defterine kaydederken borçlanması gereken tüm hesapları alacaklandırmış, alacaklanması gereken tüm hesapları ise borçlandırmıştır. Bu hatanın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar hesabı 240.000240.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılan taraf hatasının düzeltilmesi için 102 Bankalar hesabı, orijinal işlem tutarı olan 120.000120.000 TL'nin iki katı olan 240.000240.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Duran varlık satışında 102 Bankalar hesabı, satış bedeli ve KDV toplamı olan 120.000120.000 TL (100.000+20.000100.000 + 20.000) kadar borçlandırılmalıdır. İşlemde taraf hatası yapıldığı (borç-alacak karıştırıldığı) için, düzeltme kaydında bu tutarın iki katı (240.000240.000 TL) borç kaydı yapılarak hem yanlış olan alacak kaydı temizlenir hem de olması gereken borç bakiyesi oluşturulur.

Adım Adım Çözüm

1
Satış işleminin kâr/zarar durumunu ve doğru yevmiye kaydını belirleyin.
Net Defter Değeri = 200.000120.000=80.000200.000 - 120.000 = 80.000 TL. Satış Fiyatı = 100.000100.000 TL. Kâr = 20.00020.000 TL. KDV = 20.00020.000 TL. Toplam Tahsilat = 120.000120.000 TL.
İşlemin doğru tutarlarını ve hesaplarını bilmeden düzeltme kaydı yapılamaz.
2
Doğru kaydı kurgulayın.
Borç: 102 Bankalar (120.000120.000), 257 B. Amort. (120.000120.000); Alacak: 254 Taşıtlar (200.000200.000), 391 Hes. KDV (20.00020.000), 679 Kar (20.00020.000).
Bu kayıt, işlemin yasal ve teknik olarak olması gereken şeklidir.
3
Yapılan hatayı analiz edin.
Hesaplar doğru seçilmiş ancak borç/alacak tarafları tamamen yer değiştirmiştir (Taraf Hatası).
Hatanın türü (yön hatası), uygulanacak düzeltme metodunu (iki katı kuralı) belirler.
4
Taraf hatası düzeltme kuralını uygulayın.
Doğru kayıttaki hesaplar aynı taraflara, ancak orijinal tutarların iki katı (2x2x) alınarak kaydedilir.
Birinci kat hatayı sıfırlar, ikinci kat ise işlemin doğru bakiyeyi vermesini sağlar.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi (İki Katı Kuralı)

İpuçları

1
Taraf hatası, borçlanması gereken bir hesabın alacaklandırılması veya tersidir. Bu hatayı tek bir yevmiye maddesiyle düzeltmek için 'İki Katı Kuralı' uygulanır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Meblağ Hatası' (eksik veya fazla rakam yazılması) senaryosu için çözerek farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hata iki aşamada da düzeltilebilir: Önce hatalı kayıt tamamen ters yüz edilerek (1x1x tutarla) etkisiz hale getirilir, ardından doğru kayıt (1x1x tutarla) baştan yapılır. Ancak KPSS formatında genellikle tek maddelik 'iki katı' çözümü sorulur.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 15Soru

İşletme, dönem sonunda vadesi geçmiş ve tahsil kabiliyeti zayıflamış 24.00024.000 TL tutarındaki bir ticari alacağı için karşılık ayırmaya karar vermiştir. Yapılan yevmiye kaydında "654 Karşılık Giderleri" hesabı doğru şekilde borçlandırılmış; ancak "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)" hesabı alacaklandırılacağı yerde 24.00024.000 TL tutarında borçlandırılmıştır. Söz konusu hata mizan çıkarıldığında saptanmış ve bu aşamada mizan dengesini sağlamak için geçici bir hesap kullanılmıştır.

Buna göre, hatanın saptanması ve düzeltilmesi amacıyla yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı 48.00048.000 TL borçlu, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 48.00048.000 TL alacaklı

Cevap

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabının 48.00048.000 TL borçlandırıldığı ve 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabının 48.00048.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Taraf hatası yapıldığında (borç yerine alacak veya tersi), mizan borç ve alacak toplamları arasında işlem tutarının iki katı kadar fark oluşur. Bu durumda mizan dengesini sağlamak için kullanılan geçici hesap (mizanda borç fazlası varsa 397), düzeltme kaydında ters yöne yazılarak kapatılırken; yanlış tarafa kaydedilen hesap (129) ise tutarın iki katı kadar doğru tarafa (alacak) kaydedilerek hem hata giderilir hem de doğru bakiye oluşturulur.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın mizan üzerindeki etkisini belirleyin.
Borç tarafına iki kez 24.00024.000 TL yazılmıştır (654 ve 129). Mizan borç toplamı, alacak toplamından 48.00048.000 TL fazla çıkmıştır.
Bir hesabın alacak yerine borçlandırılması, borç tarafını 24.00024.000 TL artırırken alacak tarafını 24.00024.000 TL eksik bırakır (toplam 48.00048.000 TL fark).
2
Mizan dengesi için kullanılan geçici hesabı saptayın.
Borç fazlası olduğu için alacak tarafına "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı 48.00048.000 TL kaydedilmiştir.
Mizanda Borç > Alacak durumunda dengeyi sağlamak için 397 numaralı hesap alacaklandırılır.
3
Taraf hatasını düzeltecek tutarı hesaplayın.
Düzeltme tutarı: 24.000×2=48.00024.000 \times 2 = 48.000 TL.
Hatalı borç kaydını sıfırlamak için 24.00024.000 TL ve doğru alacak kaydını oluşturmak için 24.00024.000 TL gereklidir.
4
Düzeltme yevmiye kaydını oluşturun.
397 hesabı borçlandırılır (48.00048.000 TL), 129 hesabı alacaklandırılır (48.00048.000 TL).
Geçici hesabı kapatmak ve taraf hatasını 2 katı tutarla düzeltmek için bu kayıt zorunludur.

Anahtar Kavram

Taraf hatalarının düzeltilmesinde, hatalı kaydı telafi etmek ve doğru kaydı oluşturmak için işlem tutarının iki katı kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Pasif karakterli bir hesabın yanlışlıkla borçlandırılması durumunda mizan üzerinde oluşan etkinin (Borç toplamı > Alacak toplamı) nedenini analiz ederek, birikmiş amortismanlar gibi diğer eksi hesaplar üzerindeki benzer hataları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

İşletme, daha önce nakit olarak aldığı 9.0009.000 TL tutarındaki depozitoyu vadesi geldiğinde müşterisine iade etmiştir. Muhasebe görevlisi bu işlemi yevmiye defterine kaydederken yanlışlıkla "100 Kasa" hesabını borçlandırmış, "326 Alınan Depozito ve Teminatlar" hesabını ise alacaklandırmıştır. Bu kayıt hatasının düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 326 Alınan Depozito ve Teminatlar 18.00018.000 / Alacak: 100 Kasa 18.00018.000

Cevap

Hatalı işlemin düzeltilmesi için "326 Alınan Depozito ve Teminatlar" hesabı 18.00018.000 TL borçlandırılmalı ve "100 Kasa" hesabı 18.00018.000 TL alacaklandırılmalıdır.
İşletme depozito iade ettiğinde kasadan para çıkar (100 Kasa alacaklanır) ve borcu azalır (326 Alınan Depozito ve Teminatlar borçlanır). Ancak muhasebeci bu kaydı tam tersi yönlerde yapmıştır. Bu tür 'taraf hatalarında' hesapları doğru bakiyeye ulaştırmak için, hatalı kaydı ters taraftan iki katı tutarla düzeltmek gerekir. 18.00018.000 TL'lik düzeltme kaydının ilk 9.0009.000 TL'si yanlış kaydı nötralize eder, kalan 9.0009.000 TL'si ise iade işlemini olması gerektiği gibi kayda geçirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydı analiz et
Borç: 100 Kasa 9.0009.000, Alacak: 326 Alınan Depozito 9.0009.000 (İade işleminde tam tersi olmalıydı).
Taraf hatasının ne yönde yapıldığını belirlemek için.
2
Düzeltme tutarını hesapla
Tutar: 9.000×2=18.0009.000 \times 2 = 18.000 TL.
Yön hatalarında ilk kat hatayı sıfırlar, ikinci kat doğru kaydı oluşturur.
3
Düzeltme kaydını oluştur
Borç: 326 Alınan Depozito ve Teminatlar 18.00018.000, Alacak: 100 Kasa 18.00018.000.
Hatalı alacaklandırılan pasif hesap borçlandırılarak, hatalı borçlandırılan aktif hesap alacaklandırılarak düzeltilir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Bir tutarı borç yerine alacağa yazdıysanız, aradaki farkı kapatmak için kaç katı işlem yapmanız gerektiğini düşünün.
2
Önce yapılan hatayı yevmiye maddesi olarak hayal edin: Kasa borçlu, Depozito alacaklı. Şimdi bunu düzeltmek için neyi ne kadar borçlandırmalısınız?
3
Taraf hatalarında tek kat düzeltme hesabı sıfıra çeker. Doğru sonucu almak için tutarın iki katı kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasını gelir hesapları (örneğin Faiz Gelirleri) üzerinden çözmeyi deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

İşletme, bir müşterisinden olan 12.00012.000 TL tutarındaki senetsiz alacağını nakit olarak tahsil etmiştir. Muhasebe görevlisi, yevmiye kaydında "100 Kasa" hesabının borç tarafına yazması gereken tutarı yanlışlıkla hesabın alacak tarafına kaydetmiştir.

Buna göre, yapılan bu taraf hatasını düzeltmek amacıyla "100 Kasa" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24.00024.000 TL borç kaydı yapılması

Cevap

24.00024.000 TL borç kaydı yapılması
Muhasebede taraf (yön) hatası yapıldığında, yani bir tutar borç yerine alacağa (veya tersi) yazıldığında, düzeltme kaydı tutarın iki katı olarak yapılmalıdır. Bu soruda 12.00012.000 TL alacak tarafına yanlış yazıldığı için, önce bu hatayı sıfırlamak için 12.00012.000 TL borç kaydı, ardından işlemin asıl olması gereken borç kaydını sağlamak için bir 12.00012.000 TL daha borç kaydı yapılarak toplamda 24.00024.000 TL borç kaydı ile hata giderilir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru ve hatalı kaydı belirle
Doğru: Kasa (Borç) 12.00012.000 TL; Hatalı: Kasa (Alacak) 12.00012.000 TL
Düzeltme tutarını belirlemek için başlangıç noktasını saptamak gerekir.
2
Hatalı kaydı ters kayıtla sıfırla
Kasa (Borç) 12.00012.000 TL
Alacak tarafına yanlış yazılan tutarı yok etmek için borç tarafına aynı tutar yazılır.
3
Asıl olması gereken kaydı ekle
Kasa (Borç) 12.00012.000 TL
Sıfırlama sonrası işlemin gerçek etkisini göstermek için asıl tutar tekrar borca yazılır.
4
Toplam düzeltme tutarını hesapla
12.000+12.000=24.00012.000 + 12.000 = 24.000 TL Borç
Taraf hatalarında düzeltme kaydı her zaman orijinal tutarın iki katı (2×2 \times Tutar) olur.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hatası düzeltme mantığı
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru

İşletme, dönem sonunda portföyünde bulunan hisse senetleri için ihtiyatlılık kavramı gereği 32.50032.500 TL tutarında değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. Muhasebe görevlisi, yevmiye kaydını yaparken "119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabına yapılması gereken kaydı yanlışlıkla ilgili hesabın borç tarafına yazmıştır. Diğer hesaplara yapılan kayıtların doğru olduğu varsayıldığında, bu taraf hatasının düzeltilmesi için yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacağına 65.00065.000 TL kayıt yapılması

Cevap

119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının alacağına 65.00065.000 TL kayıt yapılması
Taraf hatası yapıldığında, hesap bakiyesi olması gerekenin tam tersi yönde ve aynı tutarda oluşur. Bu hatayı tek bir yevmiye maddesiyle düzeltmek için, hatalı kaydın yapıldığı yönün tersine orijinal tutarın iki katı (2n2n) kadar kayıt yapılmalıdır. Bu örnekte, alacaklandırılması gereken 119 hesabı 32.50032.500 TL borçlandırılmıştır. Hesabın alacağına 65.00065.000 TL yazıldığında, bunun 32.50032.500 TL'si borçtaki hatayı temizler, kalan 32.50032.500 TL ise olması gereken alacak bakiyesini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın niteliğini ve doğru kayıt yönünü belirleyin.
119 hesabı aktifi düzenleyici (pasif karakterli) bir hesaptır; artışlar alacak tarafına kaydedilir.
Değer düşüklüğü karşılığı ayrıldığında bu hesap alacaklandırılmalıdır.
2
Yapılan hatayı analiz edin.
Alacak tarafına yazılması gereken 32.50032.500 TL yanlışlıkla borç tarafına yazılmıştır.
Bu bir taraf (yön) hatasıdır.
3
Düzeltme tutarını hesaplayın.
32.500×2=65.00032.500 \times 2 = 65.000 TL.
Taraf hatasında, ilk kat (32.50032.500 TL) yanlış kaydı sıfırlamak, ikinci kat (32.50032.500 TL) ise doğru kaydı oluşturmak içindir.
4
Düzeltme kaydını gerçekleştirin.
119 hesabının alacağına 65.00065.000 TL kaydedilir.
Hesabın olması gereken nihai bakiyesi 32.50032.500 TL (Alacak) olacaktır.

Anahtar Kavram

Taraf Hataları ve Aktifi Düzenleyici Hesap İşleyişi

Daha Fazla Pratik

Pasif karakterli diğer düzenleyici hesaplarda (örneğin 257 Birikmiş Amortismanlar) benzer bir taraf hatası senaryosu çözerek mantığı pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru

İşletme, genel müdürlük binasında kullanılmak üzere 2.5002.500 TL tutarındaki kırtasiye malzemesini nakit olarak satın almıştır. Muhasebe görevlisi yevmiye kaydını yaparken yanlışlıkla "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabını alacaklandırmış, "100 Kasa" hesabını ise borçlandırmıştır. Bu muhasebe hatasının düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri 5.0005.000 / Alacak: 100 Kasa 5.0005.000

Cevap

Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri 5.0005.000 / Alacak: 100 Kasa 5.0005.000 olan seçenek doğrudur.
Muhasebe sisteminde taraf (yön) hatası yapıldığında, hesaplar borç yerine alacak veya alacak yerine borç tarafa yazılmış demektir. Bu durumu düzeltmek için ilgili hesaplara asıl tutarın iki katı tutarında kayıt yapılır. Borçlandırılması gereken Genel Yönetim Giderleri hesabı hatalı şekilde alacaklandırıldığı için, 5.0005.000 TL borç yazılarak hem o 2.5002.500 TL'lik hata silinir hem de olması gereken 2.5002.500 TL'lik borç bakiyesi sağlanır. Aynı mantık Kasa hesabı için de geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydı analiz et.
Gider hesabı (770) alacaklı, varlık hesabı (100) borçlu kaydedilmiştir.
Muhasebede giderler borç, varlıklardaki azalışlar alacak tarafa kaydedilmelidir; burada tam tersi yapılmıştır (Taraf Hatası).
2
Düzeltme tutarını belirle.
2.500×2=5.0002.500 \times 2 = 5.000 TL
Taraf hatalarında tutarın ilk yarısı hatalı kaydı yok eder, ikinci yarısı ise olması gereken asıl kaydı oluşturur.
3
Düzeltme kaydını gerçekleştir.
770 hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır, 100 hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.
Yanlış tarafa yazılan hesaplar doğru taraflarına yazılarak mizan denkliği ve hesap bakiyesi düzeltilir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarında İki Katı Kuralı

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasını alacak senetleri tahsilatı üzerinden uygulayarak tutar değişimini gözlemleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru

İşletme, iştiraki olan bir şirketten hak kazandığı 55.00055.000 TL tutarındaki nakit temettü alacağını banka hesabına gelen havale ile tahsil etmiştir. Ancak ilgili muhasebe personeli, yevmiye kaydını yaparken "102 Bankalar Hesabı"nı alacaklandırmış, "640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı"nı ise borçlandırmıştır.

Bu taraf (yön) hatasının düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar Hesabı 110.000110.000 TL Borçlu / 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı 110.000110.000 TL Alacaklı

Cevap

102 Bankalar Hesabı 110.000110.000 TL Borçlu, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı 110.000110.000 TL Alacaklı olan seçenek doğrudur.
Doğru çözüm, banka hesabındaki yanlış alacak kaydını kapatıp borç bakiye oluşturmak ve gelir hesabındaki yanlış borç kaydını kapatıp alacak bakiye oluşturmak için her iki hesabın da 110.000110.000 TL tutarında (orijinal rakamın iki katı) işleme tabi tutulmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru ve hatalı kayıtları analiz etme
Doğru kayıt: 102 (B) 55.00055.000 / 640 (A) 55.00055.000. Hatalı kayıt: 640 (B) 55.00055.000 / 102 (A) 55.00055.000.
Hatayı tespit etmek için işlem karakterini belirlemek gerekir.
2
Hesap kalanlarını değerlendirme
Banka hesabı 55.00055.000 TL borç bakiye vermesi gerekirken alacak bakiye vermektedir. Gelir hesabı ise alacak bakiye vermesi gerekirken borç bakiye vermektedir.
Taraf hatası hesapların bakiye karakterini tamamen tersine çevirmiştir.
3
Düzeltme tutarını hesaplama
55.00055.000 (hatayı sıfırlamak için) + 55.00055.000 (doğru bakiyeyi oluşturmak için) = 110.000110.000 TL.
Yön hatalarında doğru bakiyeye ulaşmak için orijinal tutarın iki katı ile ters kayıt yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hatası yapıldığında, hesapları hem sıfırlamak hem de olması gereken bakiyeye ulaştırmak için tutar 22 katı olarak alınmalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Taraf (Yön) Hataları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin