Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla 20252025 yılı içerisinde tanesi 3030 TL’den 2.0002.000 adet (Y) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve 600600 TL komisyon ödemiştir. 20252025 yılı sonunda hisse senetlerinin borsa rayicinin tanesi 2626 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değerleme işlemi yapılmıştır. İşletme, 20262026 yılı Mart ayında bu hisse senetlerinin tamamını tanesi 2828 TL’den banka aracılığıyla satmıştır.

Bu bilgilere göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    110 Hisse Senetleri hesabı 56.00056.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 8.6008.600 TL borçlandırılır.
  5. E
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılır.

Cevap

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabının 4.0004.000 TL tutarında alacaklandırılması gerekir.
Doğru yanıt olan seçenek, satış fiyatı (56.00056.000 TL) ile değerleme tarihindeki piyasa değeri (52.00052.000 TL) arasındaki 4.0004.000 TL'lik olumlu farkın, daha önce ayrılan 8.0008.000 TL'lik karşılığın geri dönen kısmı olduğunu doğru tanımlar. Bu tutar '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyon kaydını belirle.
Alış Maliyeti = 2.000×30=60.0002.000 \times 30 = 60.000 TL. Komisyon (600600 TL) maliyete eklenmez, '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Yıl sonu (2025) değerleme farkını ve karşılık tutarını hesapla.
Borsa Rayici = 2.000×26=52.0002.000 \times 26 = 52.000 TL. Ayrılan Karşılık = 60.00052.000=8.00060.000 - 52.000 = 8.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, menkul kıymetlerin borsa rayicinin maliyetin altına düşmesi durumunda aradaki fark için karşılık ayrılır (119).
3
Satış işlemini analiz et ve ilgili hesapları belirle.
Satış Bedeli = 2.000×28=56.0002.000 \times 28 = 56.000 TL. Satış Fiyatı (2828 TL) > Borsa Rayici (2626 TL) olduğu için recovery (karşılık iptali) tutarı = 56.00052.000=4.00056.000 - 52.000 = 4.000 TL.
Karşılık ayrılmış bir menkul kıymet değerinin üzerinde satıldığında, maliyet bedeline kadar olan fark '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak yazılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında karşılık iptali (644) ve maliyet esasının uygulanması.

İpuçları

1
Öncelikle 20252025 yılı sonunda ne kadar karşılık ayrıldığını (654/119) hesaplayın.
2
Satış yapıldığında 110 hesabı alış maliyetiyle (60.00060.000 TL), 119 hesabı ise içindeki bakiye (8.0008.000 TL) ile kapatılır.

Daha Fazla Pratik

Satış fiyatının 3232 TL olduğu bir senaryoda kâr ve karşılık iptali tutarlarını hesaplayarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla