Soru

Zorluk: Çok zorMali Duran Varlıklar (Bağlı Menkul Kıymetler, İştirakler, Bağlı Ortaklıklar)

İşletme, (B) AŞ’nin sermayesinin %5\%5’ini temsil eden hisse senetlerini 110.000110.000 TL’ye satın almıştır. Bu işlem için ayrıca 2.0002.000 TL komisyon ödenmiştir. Bir süre sonra aynı şirketin %10\%10 hissesini daha 240.000240.000 TL bedelle satın alarak ortaklık payını %15\%15’e yükseltmiştir. (B) AŞ, sermayesini tamamı iç kaynaklardan karşılanmak üzere %40\%40 oranında artırarak bedelsiz hisse senetlerini ortaklarına dağıtmıştır. Daha sonra işletme, elindeki (B) AŞ hisselerinin yarısını 200.000200.000 TL’ye banka aracılığıyla satmıştır.

Bu bilgilere göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    242 İştirakler Hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı 24.00024.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    240 Bağlı Menkul Kıymetler Hesabı 175.000175.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Hesabı 140.000140.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Hisselerin maliyet bedeli olan 175.000175.000 TL, 242 İştirakler hesabının alacağına kaydedilirken; satış fiyatı ile maliyet arasındaki 25.00025.000 TL fark 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabına alacak yazılmalıdır.
Doğru uygulamada, toplam maliyet olan 350.000350.000 TL'nin yarısı (175.000175.000 TL) aktif hesaptan (242) çıkarılır ve aradaki 25.00025.000 TL kâr, 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk alım maliyetini ve hesabını belirleme
%5\%5 pay için 110.000110.000 TL, 240 Bağlı Menkul Kıymetler hesabına borç kaydedilir. 2.0002.000 TL komisyon 653 Komisyon Giderleri hesabına yazılır.
%10\%10’un altındaki paylar Bağlı Menkul Kıymetler'dir ve komisyonlar doğrudan gider kaydedilir.
2
İkinci alım sonrası sınıflandırma yapma
Yeni pay %10\%10 ile toplam pay %15\%15 olur. 242 İştirakler hesabına 110.000+240.000=350.000110.000 + 240.000 = 350.000 TL aktarılır.
Pay oranı %10%50\%10 - \%50 arasına çıktığında varlık İştirakler hesabına devredilir.
3
Bedelsiz hisse senetlerinin etkisini analiz etme
Toplam maliyet 350.000350.000 TL olarak sabit kalır, muhasebe kaydı yapılmaz.
İç kaynaklardan (yedekler, fonlar vb.) yapılan sermaye artırımları ortaklar için gelir veya maliyet artışı yaratmaz, sadece hisse sayısı artar.
4
Satış karını hesaplama ve kaydetme
Satılan kısmın maliyeti: 350.000/2=175.000350.000 / 2 = 175.000 TL. Kar: 200.000175.000=25.000200.000 - 175.000 = 25.000 TL.
Satış bedeli ile maliyet arasındaki olumlu fark Menkul Kıymet Satış Karları hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklarda Sınıflandırma ve Bedelsiz Artırımın Maliyet Etkisi

İpuçları

1
Ortaklık yüzdesinin %10\%10 eşiğini geçip geçmediğini kontrol ederek doğru hesap ismini belirleyin.
2
İç kaynaklardan (yedekler gibi) gelen bedelsiz hisselerin işletmenin toplam maliyetini değiştirmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklıklar (%50+) durumunda temettü muhasebeleştirmesinin farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla