Soru

Zorluk: ZorKasa ve Efektif İşlemleri

Bir banka şubesinin 3131 Aralık tarihindeki mizanında "011 Efektif Deposu (İsviçre Frangı - CHF)" hesabının borç kalanı 350.000350.000 TLTL (10.00010.000 CHFCHF) olarak görülmektedir. Aynı gün gün sonunda yapılan sayımda kasa mevcudunun 10.20010.200 CHFCHF olduğu saptanmıştır. Banka, söz konusu sayım fazlasını ilgili hesaplara kaydederek efektif mevcudunu 11 CHF=38CHF = 38 TLTL olan dönem sonu efektif alış kuru üzerinden değerlemeye tabi tutmuştur.

Buna göre, bankanın yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Borç: 011 Efektif Deposu 30.000 / Alacak: 640 Kambiyo Karları 30.000Cevap
  2. B
    Borç: 011 Efektif Deposu 30.600 / Alacak: 640 Kambiyo Karları 30.600
  3. C
    Borç: 012 Dövizler 30.000 / Alacak: 640 Kambiyo Karları 30.000
  4. D
    Borç: 011 Efektif Deposu 37.600 / Alacak: 640 Kambiyo Karları 37.600
  5. E
    Borç: 011 Efektif Deposu 30.000 / Alacak: 290 Muhtelif Borçlular 30.000

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı Borç: 011 Efektif Deposu 30.000 TL ve Alacak: 640 Kambiyo Karları 30.000 TL şeklindedir.
Banka dönem sonunda öncelikle fiziksel sayım farkını kaydetmelidir. 200 CHF tutarındaki sayım fazlası, 31 Aralık efektif alış kuru olan 38 TL üzerinden (200 x 38 = 7.600 TL) 011 Efektif Deposu hesabına borç, 390 Muhtelif Borçlar hesabına alacak kaydedilir. Bu işlemden sonra mizan bakiyesi olan 10.000 CHF'nin TL değeri 350.000 TL'den 380.000 TL'ye (10.000 x 38) yükseltilmelidir. Aradaki 30.000 TL'lik fark Kambiyo Karı olarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı kurun ve sayım farkının tespiti
Kayıtlı Kur: 350.000/10.000=35350.000 / 10.000 = 35 TL/CHFTL/CHF. Sayım Fazlası: 10.20010.000=20010.200 - 10.000 = 200 CHFCHF.
Değerleme farkını hesaplamak için mevcut bakiyenin hangi kurdan kayıtlı olduğunu ve fiziksel farkı bulmak gerekir.
2
Sayım fazlasının muhasebeleştirilmesi
Borç: 011 Efektif Deposu 7.6007.600 (200×38200 \times 38 TLTL), Alacak: 390 Muhtelif Borçlar 7.6007.600 TLTL.
Banka muhasebesinde dönem sonu sayım fazlaları, saptandığı günün kuru (38 TL) üzerinden 011 hesabına borç kaydedilir.
3
Değerleme farkının (Kambiyo Karı) hesaplanması
Eski bakiye olan 10.00010.000 CHFCHF için: 10.000×(3835)=30.00010.000 \times (38 - 35) = 30.000 TLTL.
Sayım fazlası zaten 38 TL'den kaydedildiği için değerlemeye tabi tutulmaz. Sadece başlangıçtaki 10.000 CHF'nin kur farkı karı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde efektif (nakit yabancı para) mevcudunun dönem sonunda efektif alış kuru ile değerlenmesi ve sayım farklarının kaydedilmesi.
Bu soruyu puanla