Soru

Zorluk: ZorTicari Alacaklar

01.11.202501.11.2025 tarihinde 5.0005.000 USD tutarındaki ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satan bir işletmede (Kur: 11 USD = 3030 TL), 31.12.202531.12.2025 tarihinde dönem sonu değerlemesi yapılmış ve kur 11 USD = 3333 TL olarak belirlenmiştir. 15.02.202615.02 .2026 tarihinde vadesi dolan alacak tahsil edilememiş, yapılan yasal takip sonucu alacağın tamamının şüpheli hale geldiği kesinleşmiş ve aynı tarihte alacağın tamamı için karşılık ayrılmıştır. Buna göre, 15.02.202615.02 .2026 tarihinde şüpheli alacak için karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. "654 Karşılık Giderleri" hesabı 165.000165.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    "654 Karşılık Giderleri" hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 165.000165.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    "656 Kambiyo Zararları" hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    "121 Alacak Senetleri" hesabı 165.000165.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Dönem sonu değerlemesi yapılmış yabancı paralı şüpheli ticari alacak için, güncel değer olan 165.000165.000 TL üzerinden "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlandırılır.
İşletme dönem sonunda kur değerlemesi yaparak alacağını 165.000165.000 TL seviyesine yükseltmiştir. Alacak şüpheli hale geldiğinde, bu güncel tutar üzerinden karşılık ayrılması gerekir. Karşılık ayırma işleminde gider hesabı olan "654 Karşılık Giderleri" borçlandırılırken, aktif düzenleyici hesap olan "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satış tarihindeki TL değerini hesapla
5.0005.000 USD ×30\times 30 TL = 150.000150.000 TL
İlk kayıt maliyet esasına göre satış tarihindeki kurla yapılır.
2
Dönem sonu (31.12.202531.12.2025) değerleme farkını hesapla ve alacak bakiyesini güncelle
5.0005.000 USD ×(3330)=15.000\times (33 - 30) = 15.000 TL (Kambiyo Karı). Yeni bakiye: 165.000165.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği yabancı paralı varlıklar dönem sonu kuruyla değerlenir.
3
Alacağı şüpheli alacaklar hesabına aktar
128 Şüpheli Ticari Alacaklar (Borç) 165.000165.000 TL / 120 Alıcılar (Alacak) 165.000165.000 TL
Vadesi geçen ve yasal takibe başlanan alacaklar ilgili hesaba devredilir.
4
Karşılık ayırma kaydını gerçekleştir
654 Karşılık Giderleri (Borç) 165.000165.000 TL / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak) 165.000165.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği şüpheli hale gelen alacağın tamamı için gider yazılır.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Alacaklarda Değerleme ve Karşılık Ayrılması

İpuçları

1
Yabancı paralı bir varlığın karşılığı ayrılmadan önce, o varlığın en son hangi değerle bilançoda yer aldığını (değerleme sonrası tutarını) bulun.
2
31.12.2025 tarihindeki kur (3333 TL) ile satış tarihindeki kur (3030 TL) arasındaki fark, alacağın defter değerini artırmıştır.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bu alacağın ileride bir kısmının tahsil edilmesi durumunda yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla