Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorStatü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

İşletme, 2023 yılı içerisinde ekonomik ömrünü tamamlamış bir makineyi 90.00090.000 TL kârla satmış ve yönetim kurulu kararıyla bu tutarı yeni bir makine alımı amacıyla '549 Özel Fonlar' hesabında (Yenileme Fonu) izlemeye başlamıştır. İşletme, 2023 ve 2024 yıllarında herhangi bir alım yapmamış; 2025 yılının Eylül ayında ise 400.000400.000 TL bedelle (KDV hariç) yeni bir makine satın almıştır. Yeni makinenin faydalı ömrü 5 yıl olup normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır.

Vergi Usul Kanunu hükümleri ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, 2025 yılı dönem sonu (31.12.202531.12.2025) itibarıyla yapılacak amortisman kaydı ve fonun durumuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 80.00080.000 TL tutarındaki amortisman payı '549 Özel Fonlar' hesabından mahsup edilmeli, kalan 10.00010.000 TL tutarındaki fon ise '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına aktarılarak kapatılmalıdır.Cevap
  2. B
    80.00080.000 TL tutarındaki amortisman payı doğrudan '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydedilmeli, fonun 90.00090.000 TL'lik tutarı ise süre kısıtı olmaksızın pasifte bekletilmeye devam edilmelidir.
  3. C
    90.00090.000 TL tutarındaki fonun tamamı '257 Birikmiş Amortismanlar' hesabına alacak kaydedilmeli, aradaki 10.00010.000 TL fark cari dönemde amortisman gideri olarak muhasebeleştirilmelidir.
  4. D
    80.00080.000 TL tutarındaki amortisman payı '549 Özel Fonlar' hesabından mahsup edilmeli, kalan 10.00010.000 TL ise sermayeye ilave edilmek üzere '548 Olağanüstü Yedekler' hesabına devredilmelidir.
  5. E
    Yeni makine 2025 yılında satın alındığı için 3 yıllık yasal süre yeniden başlar ve fonun tamamı yeni makinenin 5 yıllık ömrü boyunca amortisman mahsubunda kullanılmaya devam eder.

Cevap

Amortisman payı olan 80.00080.000 TL '549 Özel Fonlar' hesabından mahsup edilmeli ve süresi dolan kalan 10.00010.000 TL '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına aktarılmalıdır.
Vergi Usul Kanunu uyarınca, yenileme fonuna aktarılan kâr, satışın yapıldığı yıl dahil olmak üzere en fazla üç yıl pasifte bekletilebilir. 2023 yılında satılan varlığın kârı için 2025 yılı 3. ve son yıldır. 2025'te alınan yeni varlığın 80.00080.000 TL tutarındaki normal amortisman payı öncelikle bu fondan mahsup edilir. Fonun toplam tutarı 90.00090.000 TL olduğundan, mahsup sonrası kalan 10.00010.000 TL tutarındaki bakiye, süre dolduğu için 31.12.2025 tarihinde dönem kârına (679 hesabı) aktarılarak kapatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni alınan makinenin 2025 yılı amortisman tutarını hesapla
400.000/5=80.000400.000 / 5 = 80.000 TL
VUK uyarınca yeni alınan varlık için satın alındığı yıldan itibaren amortisman ayrılmaya başlanır.
2
Amortisman tutarının yenileme fonundan mahsubunu gerçekleştir
Borç: 549 Özel Fonlar 80.00080.000 / Alacak: 257 Birikmiş Amortismanlar 80.00080.000
Yenileme fonuna alınan kâr, yeni varlığın amortisman giderlerine mahsup edilerek vergi ertelemesi sağlar.
3
3 yıllık sürenin dolup dolmadığını kontrol et
1. Yıl (2023), 2. Yıl (2024), 3. Yıl (2025)
VUK 328. maddeye göre satışın yapıldığı yıl dahil 3 yıl içinde fonun kullanılması gerekir.
4
Fon hesabında kalan artığı dönem kârına aktar
Borç: 549 Özel Fonlar 10.00010.000 / Alacak: 679 Diğ. Olğ. Dışı Gelir ve Karlar 10.00010.000
Üçüncü yılın sonunda (2025 sonu) kullanılmamış olan fon tutarı o yılın kârına eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu (VUK 328-329) Kullanım Süresi ve Amortisman Mahsubu
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Statü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

Bu konudan daha fazla soru