Soru

Zorluk: OrtaHakediş Gelirlerinin Tahakkuku (350-358 Nolu Hesaplar)

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işiyle uğraşan (D) Kamu Yapı İnşaat Ltd. Şti., 20252025 yılında başladığı bir üniversite kütüphane binası inşaatı projesi kapsamında 20262026 yılının Nisan ayında ilk hakediş raporunu onaylatmıştır. Onaylanan hakediş raporuna ilişkin bilgiler aşağıdadır:

AçıklamaTutar
Brüt Hakediş Bedeli1.500.0001.500.000 TL
Katma Değer Vergisi (%20\%20)300.000300.000 TL
Gelir Vergisi Tevkifatı (%5\%5)75.00075.000 TL

Söz konusu hakediş tutarı tevkifat yapıldıktan sonra şirketin banka hesabına yatırılmıştır. Buna göre, hakedişin tahakkuk kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri (1.500.0001.500.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (300.000300.000 TL)Cevap
  2. B
    600 Yurtiçi Satışlar (1.500.0001.500.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (300.000300.000 TL)
  3. C
    350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri (1.425.0001.425.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (300.000300.000 TL)
  4. D
    170 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri (1.500.0001.500.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (300.000300.000 TL)
  5. E
    350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri (1.800.0001.800.000 TL)

Cevap

Hakedişin tahakkuk kaydında 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı 1.500.0001.500.000 TL, 391 Hesaplanan KDV hesabı ise 300.000300.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde, müteahhit firmanın düzenlediği ve onaylanan hakediş raporları henüz kesin gelir niteliği kazanmamıştır. Bu bedeller, işin bitimi ve geçici kabulün yapıldığı yıla kadar 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabının alacağında izlenir. Ayrıca, hakediş bedeli üzerinden hesaplanan KDV, vergi doğuran olay gerçekleştiği için 391 Hesaplanan KDV hesabında alacaklandırılır. Dolayısıyla doğru yanıt, brüt hakediş tutarının (1.500.0001.500.000 TL) 350 nolu hesapta ve KDV'nin (300.000300.000 TL) 391 nolu hesapta alacaklandırıldığını ifade eden seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Hakediş bedelinin ve vergi yükümlülüklerinin brüt tutarlarını belirle.
Brüt hakediş: 1.500.0001.500.000 TL, KDV (%20\%20): 300.000300.000 TL, Stopaj (%5\%5): 75.00075.000 TL.
Muhasebe kaydında kullanılacak temel sayısal verileri netleştirmek için gereklidir.
2
Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişlerin izleneceği doğru hesabı seç.
350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı alacaklandırılır.
Geçici kabul yapılana kadar hakedişler gelir hesaplarına (600) aktarılmayıp bu hesapta bekletilir.
3
KDV ve vergi tevkifatının muhasebe sınıflandırmasını yap.
KDV tutarı 391 Hesaplanan KDV (Alacak), tevkifat tutarı ise 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (Borç) hesabına kaydedilir.
Yasal vergi düzenlemelerine ve Tek Düzen Hesap Planı kurallarına uygun kayıt oluşturmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş gelirlerinin geçici kabul tarihine kadar 350 nolu hesapta izlenmesi zorunluluğu.

İpuçları

1
İnşaat işinin 'yıllara yaygın' olduğunu unutmayın; bu tür işlerde gelir ve maliyet hesapları normal ticari işletmelerden farklıdır.
2
Hakediş bedelleri geçici kabul yapılana kadar bir yükümlülük gibi düşünülerek 300'lü (pasif) bir hesapta toplanır.

Daha Fazla Pratik

Geçici kabulün yapıldığı yıldaki hakediş ve maliyet hesaplarının kapatılarak 600 ve 622 hesaplara aktarılması kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla