Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler

İşletme, 2025 yılı Kasım ayı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 2.0002.000 adet (A) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için 2.0002.000 TL komisyon ödemiştir. 2025 yıl sonu envanter işlemlerinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin 3636 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmıştır. İşletme, 2026 yılı Mart ayında bu hisse senetlerinin 1.0001.000 adedini tanesi 4343 TL'den banka aracılığıyla satmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 2.0002.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    110 Hisse Senetleri hesabı 43.00043.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabının 3.0003.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
Doğru seçenekte belirtilen '645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.000 TL alacaklandırılır' ifadesi muhasebe ilkelerine uygundur. Satış bedeli (43.00043.000 TL), hisse senetlerinin maliyet bedelinden (40.00040.000 TL) yüksek olduğu için aradaki 3.0003.000 TL fark satış karı olarak kaydedilmelidir. Ayrıca, daha önce ayrılan 4.0004.000 TL tutarındaki karşılık da 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilerek iptal edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin birim alış maliyetini ve toplam maliyeti belirle.
Birim Maliyet = 4040 TL (Komisyon dahil edilmez). Satılan 1.0001.000 adedin maliyeti = 1.000×40=40.0001.000 \times 40 = 40.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları doğrudan gider (653) kaydedilir, maliyete eklenmez.
2
Satılan hisse senetlerine isabet eden değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
Birim Karşılık = 4036=440 - 36 = 4 TL. Satılan 1.0001.000 adet için Karşılık = 1.000×4=4.0001.000 \times 4 = 4.000 TL.
Yıl sonunda borsa rayici maliyetin altına düştüğü için ihtiyatlılık gereği ayrılan karşılık, satış anında kapatılmalıdır.
3
Satış karını veya zararını alış maliyeti üzerinden hesapla.
Satış Karı = Satış Bedeli (43.00043.000) - Alış Maliyeti (40.00040.000) = 3.0003.000 TL.
Satış fiyatı maliyetin üzerinde olduğu için aradaki fark 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabına kaydedilir.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
Borç: 102 Bankalar (43.00043.000), 119 M.K. Değer Düş. Karşılığı (4.0004.000); Alacak: 110 Hisse Senetleri (40.00040.000), 645 M.K. Satış Karları (3.0003.000), 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (4.0004.000).
Varlık çıkışı maliyetle yapılır, ayrılan karşılık iptal edilir ve kar/gelir hesapları alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında kar/zararın maliyet bedeli üzerinden tespiti ve ayrılan karşılıkların iptali.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, hisse senetlerinin borsa rayicinin altında (zararına) satılması senaryosuyla çözerek 655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabının işleyişini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla