Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

ABC İşletmesi, 20252025 yılında geçici yatırım amacıyla tanesi 100100 TL'den 500500 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında ayrıca 500500 TL banka komisyonu ödenmiş ve ilgili gider hesabına kaydedilmiştir. 20252025 yılı sonu envanter işlemlerinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin 42.00042.000 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydı yapılmıştır. İşletme, 20262026 yılı Mart ayında bu hisse senetlerinin tamamını 46.00046.000 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılındaki satış işlemine ilişkin yapacağı yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    110 Hisse Senetleri hesabı 46.00046.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.5003.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.
İşletme hisse senetlerini sattığında, aktifte kayıtlı olan maliyet bedeli (50.00050.000 TL) üzerinden '110 Hisse Senetleri' hesabını alacaklandırarak kapatır. Aynı zamanda, bu hisse senetleri için daha önce pasif düzenleyici hesapta ayrılmış olan 8.0008.000 TL tutarındaki '119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı borçlandırılarak kapatılır. Satış bedeli olan 46.00046.000 TL ile net defter değeri olan 42.00042.000 TL (50.0008.00050.000 - 8.000) arasındaki 4.0004.000 TL fark, işletmenin gerçek kârıdır ve '644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve karşılık tutarını belirleyin.
Alış Maliyeti = 500×100=50.000500 \times 100 = 50.000 TL. Ayrılan Karşılık (119) = 50.00042.000=8.00050.000 - 42.000 = 8.000 TL.
Menkul kıymetler maliyet bedeliyle kaydedilir, komisyonlar ise doğrudan gider (653) yazılır. Değer düşüklüğü karşılığı alış maliyeti ile dönem sonu borsa rayici arasındaki farktır.
2
Hisse senetlerinin net defter değerini hesaplayın.
Net Defter Değeri = 50.0008.000=42.00050.000 - 8.000 = 42.000 TL.
Satış kârı veya zararı hesaplanırken satış bedeli, varlığın net defter değeri (maliyet eksi karşılık) ile karşılaştırılır.
3
Satış kârını veya zararını hesaplayın.
Satış Kârı = 46.00042.000=4.00046.000 - 42.000 = 4.000 TL.
Satış bedeli net defter değerinden yüksek olduğu için aradaki fark 644 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında, daha önce ayrılmış karşılıkların kapatılması ve net değer üzerinden kâr/zarar tespiti.
Bu soruyu puanla