Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 201Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı 110.000110.000 TL, "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabının alacak kalanı 15.00015.000 TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında şu hususlar tespit edilmiştir:

* Kasa mevcudunda 3.0003.000 ABD Doları ve 10.00010.000 TL nakit bulunmaktadır.
* Doların kayıt kuru 11 USD = 3232 TL iken, dönem sonu değerleme kuru 11 USD = 3535 TL olarak belirlenmiştir.
* 15.00015.000 TL tutarındaki verilen çeklerin 5.0005.000 TL'lik kısmının vadesi 20262026 yılına aittir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak gösterilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 105.000

Cevap

Hazır değerler grubu toplamı 105.000105.000 TL olmalıdır.
Hazır değerler grubu hesaplanırken, öncelikle yabancı paralı kasa mevcudu güncel kur üzerinden değerlenir ve kasa hesabının bilançodaki değeri fiili sayım sonucuna (115.000115.000 TL) eşitlenir. Ayrıca, '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabında yer alan tutarlardan vadesi ertesi yıla sarkanlar (5.0005.000 TL) gruptan çıkarılarak ticari borçlara aktarılır. Dolayısıyla grupta kalan net çek tutarı 10.00010.000 TL'dir. Toplam hazır değerler ise 115.00010.000=105.000115.000 - 10.000 = 105.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabının dönem sonu değerlemesini yapın.
3.0003.000 USD ×(3532)=9.000\times (35 - 32) = 9.000 TL Kambiyo Karı. Yeni defter değeri: 110.000+9.000=119.000110.000 + 9.000 = 119.000 TL.
Yabancı paralar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Fiili kasa mevcudunu hesaplayın.
3.0003.000 USD ×35+10.000\times 35 + 10.000 TL = 115.000115.000 TL.
Bilançoda varlıklar fiili sayım değerleri ile temsil edilir.
3
Kasa sayım farkını tespit edin (Bilgi amaçlı).
119.000119.000 (Defter) - 115.000115.000 (Fiili) = 4.0004.000 TL Sayım Noksanı.
Defter değeri ile fiili sayım arasındaki fark noksanlık olarak kaydedilir.
4
Verilen çeklerin bilanço değerini belirleyin.
15.0005.00015.000 - 5.000 (Vadeli) = 10.00010.000 TL.
Özün önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen yıla sarkan çekler bilançoda ticari borçlar altında (Borç Senetleri) sınıflandırılır.
5
Grup toplamını hesaplayın.
115.000115.000 (Kasa) - 10.00010.000 (Verilen Çekler) = 105.000105.000 TL.
Hazır Değerler grubu toplamı, ilgili aktif hesapların borç kalanlarından düzenleyici hesapların (103 gibi) düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Özün Önceliği
Soru 202Soru

İşletme, önceki dönemde vadesi gelen 120.000120.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağı için dava açmış ve bu alacağın 50.00050.000 TL'lik kısmı için müşterisinden daha önce alınan bir gayrimenkul ipoteği bulunmaktadır. İşletme, ilgili dönemde ihtiyatlılık kavramı ve vergi mevzuatı uyarınca ayırabileceği azami tutarda karşılık ayırmıştır. İzleyen dönemde söz konusu alacağın tamamı nakden tahsil edilmiştir.

Buna göre, alacağın tamamının tahsil edilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 70.00070.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Yapılacak yevmiye kaydında 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 70.00070.000 TL alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin 120.000120.000 TL'lik alacağının 50.00050.000 TL'si ipotekle teminat altına alındığı için, ihtiyatlılık gereği sadece kalan 70.00070.000 TL (120.00050.000120.000 - 50.000) için karşılık ayrılmıştır. Tahsilat yapıldığında, daha önce gider yazılan bu karşılık tutarı artık boşa çıktığı için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilerek gelire dönüştürülür.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli alacak için ayrılan karşılık tutarının hesaplanması
120.00050.000=70.000120.000 - 50.000 = 70.000 TL
VUK ve muhasebe ilkeleri gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Tahsilat kaydında aktif hesapların kapatılması
100 Kasa (B) 120.000120.000 / 128 Şüpheli Tic. Alac. (A) 120.000120.000
Alacağın tamamı tahsil edildiği için ilgili varlık hesabı toplam tutar üzerinden kapatılır.
3
Karşılık hesabının kapatılması ve gelir kaydı
129 Şüpheli Tic. Alac. Karş. (B) 70.00070.000 / 644 Konusu Kalmayan Karş. (A) 70.00070.000
Alacak tahsil edildiği için ayrılan karşılığın hükmü kalmamış ve gelire dönüştürülmüştür.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacaklarda teminatlı kısım için karşılık ayrılamaması ve karşılık iptalinde kullanılan hesap.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli alacakların değersiz alacak haline gelmesi (tahsil edilememesi) durumundaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 203Soru

İşletmenin, ana faaliyet konusu dışındaki bir işlem nedeniyle personelden olan 40.00040.000 TL tutarındaki senetsiz alacağı için, personelin işletmeden ayrılması ve ödeme yapmayacağını beyan etmesi üzerine icra takibi başlatılmıştır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda bu alacağın tamamı için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, alacağın şüpheli hale gelmesi ve karşılık ayrılması sürecinde yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabı 40.00040.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Şüpheli hale gelen ticari olmayan alacaklar için 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabı alacaklandırılır.
Personelden olan alacaklar 'Diğer Alacaklar' (13) grubunda izlenir. Bu tür bir alacak şüpheli hale geldiğinde (icra takibi vb.), alacak 135 hesabından çıkarılarak 138 Şüpheli Diğer Alacaklar hesabına borç kaydedilir. Aynı zamanda ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrıldığında, 654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılırken, bilançonun aktifinde eksi (-) değerle yer alan 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı hesabı alacaklandırılır. Bu nedenle 139 numaralı hesabın alacaklandırılması ifadesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın niteliğinin tespit edilmesi.
Alacak personelden (135) kaynaklandığı için 'Diğer Alacaklar' (13) grubundadır.
Ticari bir mal veya hizmet satışı dışındaki alacaklar bu grupta izlenir.
2
Alacağın şüpheli alacaklar hesabına devredilmesi.
138 Şüpheli Diğer Alacaklar hesabı borçlandırılırken, 135 Personelden Alacaklar hesabı alacaklandırılarak kapatılır.
İcra takibi başlatılan alacaklar vadesinden çıkarılarak şüpheli statüsüne alınmalıdır.
3
Karşılık ayırma kaydının yapılması.
654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılır, 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (-) hesabı alacaklandırılır.
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zararlar için gider yazılıp pasif karakterli düzenleyici bir hesapta karşılık tutulur.

Anahtar Kavram

Ticari olmayan alacaklarda şüpheli alacak ve karşılık süreci
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 204Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla 20242024 yılı içerisinde maliyeti 80.00080.000 TL olan hisse senetlerini satın almıştır. 20242024 yılı dönem sonu envanter işlemleri sırasında bu hisse senetlerinin borsa rayicinin 72.00072.000 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydı yapılmıştır. Söz konusu hisse senetlerinin tamamı 20252025 yılı içerisinde 77.00077.000 TL bedelle banka aracılığıyla satılmıştır.

Bu bilgilere göre, 20252025 yılında yapılan satış işlemi sonucunda oluşacak kar veya zarar tutarı ve ilgili hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.0005.000 TL Menkul Kıymet Satış Karı

Cevap

5.0005.000 TL tutarındaki Menkul Kıymet Satış Karı seçeneği doğrudur.
20242024 yılında 80.00080.000 TL'ye alınan hisse senedi için değer 72.00072.000 TL'ye düştüğünde 8.0008.000 TL karşılık ayrılmıştır. Bu durumda hisse senedinin net defter değeri 72.00072.000 TL olmuştur. 20252025 yılında bu varlık 77.00077.000 TL'ye satıldığında, net değerden daha yüksek bir fiyata satıldığı için (77.00072.00077.000 - 72.000) 5.0005.000 TL kar elde edilmiştir. Bu kar '644644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
20242024 yılı dönem sonundaki net defter değerini hesaplayın.
80.00080.000 TL (Maliyet) - 8.0008.000 TL (Karşılık) = 72.00072.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği borsa rayici maliyetin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır ve varlığın net değeri bu tutar üzerinden izlenir.
2
Satış bedeli ile net defter değerini karşılaştırarak satış sonucunu bulun.
77.00077.000 TL (Satış) - 72.00072.000 TL (Net Defter Değeri) = 5.0005.000 TL
Varlık elden çıkarıldığında, tahsil edilen tutarın varlığın o anki kayıtlı net değerinden fazla olması kar oluştuğunu gösterir.
3
Bulunan tutarı ilgili gelir tablosu hesabına kaydedin.
5.0005.000 TL tutarında "644644 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı alacaklandırılır.
Geçici yatırım amaçlı menkul kıymet satışından doğan karlar bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satış Karı/Zararı hesaplanırken, daha önce ayrılmış olan değer düşüklüğü karşılıkları dikkate alınarak varlığın net defter değeri üzerinden işlem yapılır.

İpuçları

1
Önce hisse senedinin 20242024 yılı sonunda bilançoda görünen net değerini hesaplayın.
2
Net değer, maliyet bedelinden ayrılan karşılık tutarının çıkarılmasıyla bulunur.
3
Satış kaydında 110110 hesabı alacaklı, 119119 hesabı borçlu kaydedilir. Aradaki dengeyi kuran tutar kâr ya da zararı verir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış olsaydı sonucun nasıl değişeceğini düşünerek kavramı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Satış yevmiye kaydını düşünerek de çözüme ulaşabilirsiniz: 102102 Bankalar Borç (77.00077.000), 119119 M.K. Değer Düşüklüğü Karşılığı Borç (8.0008.000) / 110110 Hisse Senetleri Alacak (80.00080.000). Kaydın eşitlenmesi için alacak tarafına 5.0005.000 TL (644644 Menkul Kıymet Satış Karları) yazılması gerekir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 205Soru

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu mizanında 193193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının borç kalanı 165.000165.000 TL, 691691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabının borç kalanı ise 130.000130.000 TL olarak görülmektedir. İşletme dönem sonunda gerekli vergi karşılığı ayırma ve mahsup işlemlerini mevzuata uygun olarak tamamlamıştır.

Buna göre, hazırlanan dönem sonu bilançosunda ilgili hesapların durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabı 130.000130.000 TL ve 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabı 35.00035.000 TL olarak yer alır.

Cevap

Dönem sonu bilançosunda 371 nolu hesap 130.000130.000 TL ve 136 nolu hesap 35.00035.000 TL borç bakiyesi ile yer almalıdır.
Doğru seçenek, 371 nolu hesabın vergi karşılığı (130.000130.000 TL) kadar bakiye vermesini ve aşan 35.00035.000 TL'nin alacak niteliği kazandığı için 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabına aktarılmasını ifade etmektedir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre peşin ödenen vergilerin karşılık tutarını aşan kısmı, iade edilecek vergi mahiyetinde olduğu için 136 hesabına devredilerek kapatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi karşılığı tutarının belirlenmesi
370370 nolu hesap tutarı 130.000130.000 TL'dir.
691691 nolu gelir tablosu hesabı, dönem sonunda 370370 nolu hesaba aktarılarak karşılık ayrıldığını gösterir.
2
Peşin ödenen verginin mahsup edilmesi
130.000130.000 TL tutarındaki peşin ödenen vergi 371371 hesaba aktarılır.
Tekdüzen Hesap Planı gereği 371371 hesabı, 370370 hesabın tutarını aşamaz. Bu nedenle 165.000165.000 TL'nin sadece 130.000130.000 TL'lik kısmı mahsup edilebilir.
3
Aşan kısmın tasfiyesi
165.000130.000=35.000165.000 - 130.000 = 35.000 TL tutarı 136136 hesaba aktarılır.
Ödenen vergi, borçtan fazla olduğu için aradaki fark işletmenin devletten geri alacağı bir alacak haline gelir ve 136136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının dönem sonunda 371 ve 136 hesapları aracılığıyla tasfiyesi ve mahsup sınırı.

İpuçları

1
371 nolu hesap, bilançonun pasifinde yer alan düzenleyici bir hesaptır ve ana hesabı olan 370'ten büyük olamaz.
2
193 nolu hesapta yer alan peşin ödenen vergiler, vergi borcundan fazlaysa aradaki fark bir alacak hesabına (136) aktarılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurumlar vergisi beyannamesi verildikten sonra (Nisan ayında) 370, 371 ve 136 hesaplarının nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 206Soru

İşletme, bir satıcıya olan 20.00020.000 TL tutarındaki ticari borcunu ödemek amacıyla bankadaki mevduat hesabına bağlı olarak bir çek düzenlemiş ve ilgili tarafa teslim etmiştir. Bu işlemin muhasebeleştirilmesinde alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

Cevap

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)
İşletme kendi adına bir çek düzenleyip teslim ettiğinde, bu durum bankadaki mevduatı üzerinde bir yükümlülük oluşturur. Tekdüzen Hesap Planı kuralları gereği, bankadaki paradan yapılacak bu ödeme emri '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir. Bu hesap, bilançonun aktifinde yer alan ancak pasif karakterli (düzenleyici) bir hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz et
İşletme bir borç ödemesi için çek düzenlemiş ve teslim etmiştir.
Çek düzenlenmesi, bankadaki paradan gelecekte yapılacak bir ödemeyi temsil eder.
2
İlgili hesapları belirle
Borç azaldığı için '320 Satıcılar' borçlandırılır; ödeme emri verildiği için '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre düzenlenen çekler 103 numaralı hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan verilen çeklerin muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 207Soru

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde, takip eden iki ayı (Aralık ve Ocak) kapsayan iş yeri ilaçlama ve dezenfeksiyon hizmeti için 20.00020.000 TL tutarındaki bedeli nakit olarak ödemiştir. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, Ocak ayına isabet eden 10.00010.000 TL'lik tutarın kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler

Cevap

Gelecek aylara ait giderler hesabı, dönemsellik kavramı gereği gelecek döneme sarkan gider tutarlarının kaydedildiği hesaptır.
Gelecek aylara ait giderler hesabı, peşin ödenen ancak gelecek aylarda gider olarak kaydedilmesi gereken tutarların izlendiği aktif karakterli bir hesaptır. Soruda Ocak ayına sarkan 10.00010.000 TL, henüz o döneme girilmediği için geçici olarak bu hesapta bekletilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ödeme tutarını dönemlere göre ayırın.
20.00020.000 TL / 22 ay = 10.00010.000 TL (Aralık) ve 10.00010.000 TL (Ocak).
Her ayın giderinin kendi döneminde raporlanması gerekir.
2
Gelecek döneme (Ocak) ait tutarın niteliğini belirleyin.
Ocak ayı, bilanço tarihi itibarıyla bir yıldan kısa sürede giderleşecek bir varlıktır.
Vadesi bir yıla kadar olan giderler dönen varlıklarda izlenir.
3
Uygun hesabı seçin.
180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı borçlandırılır.
Önceden ödenen kısa vadeli giderler bu hesapta aktifleştirilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Giderlerin Aktifleştirilmesi

İpuçları

1
Ödenen tutarın hangi aylara ait olduğuna dikkat edin. Biri bu yılın, diğeri gelecek yılın başında.
2
Gelecek aylara/yıllara ait giderler hesapları, 'Dönemsellik' kavramının bir sonucudur.

Daha Fazla Pratik

Aynı hizmetin 15 ay süreliğine peşin ödenmesi durumunda 180 ve 280 hesaplarının nasıl ayrılacağını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 208Soru

İşletme, elinde bulundurduğu ve vadesi dolmuş olan 3.0003.000 TL tutarındaki hisse senedi temettü kuponlarını tahsil edilmek üzere bankaya göndermiştir. Bu işlemin muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler

Cevap

İşletmenin elindeki vadesi dolmuş temettü kuponları 108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenmelidir.
Hazır değerler grubu, işletmenin elindeki nakit para ile her an nakde çevrilebilecek varlıkları kapsar. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca; pullar, vadesi gelmiş tahvil faiz kuponları, hisse senedi temettü kuponları ve yoldaki paralar gibi kalemler 108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenir. Bu nedenle, vadesi dolmuş temettü kuponları tahsil edilmek üzere bankaya gönderildiğinde bu hesap borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşleme konu olan varlığın niteliğini belirlemek.
Vadesi dolmuş temettü kuponları, hazır değer niteliğindedir.
Hazır değerler grubu; nakit para, bankadaki mevduatlar ve vadesi gelmiş olup hemen nakde çevrilebilen kıymetleri kapsar.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre uygun hesabı seçmek.
Vadesi gelmiş kuponlar (tahvil faizi veya temettü), pullar ve yoldaki paralar 108 Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilir.
100, 101, 102 ve 103 hesaplarının kapsamına girmeyen ancak hazır değer niteliği taşıyan tüm kalemler bu hesapta toplanır.
3
Muhasebe kaydının yönünü belirlemek.
İlgili varlık hesabı (108) borçlandırılır.
Varlık hesaplarında meydana gelen artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Sınıflandırma

İpuçları

1
Hazır değerler grubunda 100, 101, 102 ve 103 dışında kalan özel kalemleri hatırlayın.
2
Vadesi dolmuş kuponlar, pullar ve kredi kartı slipleri genellikle aynı hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde işletmenin posta pulu veya damga pulu satın alması durumunda hangi hesabın kullanılacağını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 209Soru

Tekdüzen Hesap Planı'na göre; 1919 Diğer Dönen Varlıklar hesap grubunda yer alan varlık kalemlerinin (Peşin Ödenen Vergiler, İş Avansları, Personel Avansları vb.) değerinde bir azalma meydana gelmesi durumunda, ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılan tutarların izlendiği pasif karakterli hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 199 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-)

Cevap

199 Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) hesabı, bu gruptaki varlıkların değer düşüklüklerini izlemek için kullanılan doğru hesaptır.
Diğer Dönen Varlıklar Karşılığı (-) hesabı, 1919 numaralı grupta yer alan ve diğer gruplara girmeyen dönen varlıkların değerinde meydana gelen azalmaları takip etmek amacıyla oluşturulmuş bir düzenleyici hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık grubunu belirleyin
Soru 1919 Diğer Dönen Varlıklar grubunu sormaktadır.
Hesap planında her grup kendi içinde tutarlıdır.
2
Karşılık hesaplarının kodlama mantığını uygulayın
Tekdüzen Hesap Planı'nda ilgili grubun son hanesi genellikle '9' ile biten hesaplar o grubun karşılık hesaplarıdır.
Sistemli bir takip ve raporlama sağlamak için bu kodlama tercih edilmiştir.
3
Doğru hesabı eşleştirin
1919 grubunun karşılık hesabı 199199 kodlu hesaptır.
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel değer kayıpları ilgili grubun karşılık hesabında izlenmelidir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Karşılık Hesapları
Tahmini Süre:45s
Soru 210Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 20.00020.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Malların işletme deposuna getirilmesi için ayrıca %20\%20 KDV hariç 1.0001.000 TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borcuna kaydedilecek toplam tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 21.00021.000 TL

Cevap

Ticari malların maliyetine alış bedeli ve nakliye gideri dahil edilerek toplam 21.00021.000 TL kaydedilmelidir.
Muhasebenin temel kavramlarından olan 'Maliyet Esası' gereğince, stoklar elde edilme maliyetiyle değerlenir. Elde edilme maliyeti; satın alma bedeli ile bu malın işletme stoklarına girene kadar yapılan nakliye, sigorta, gümrük vergisi gibi ek giderlerin toplamından oluşur. Bu nedenle 20.00020.000 TL alış bedeli ile 1.0001.000 TL nakliye giderinin toplamı olan 21.00021.000 TL, '153 Ticari Mallar' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
20.00020.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre alış bedeli maliyetin temel unsurudur.
2
Alışla ilgili ek giderleri (nakliye) tespit et.
1.0001.000 TL
Maliyet Esası kavramı uyarınca, bir varlığın işletmeye getirilene kadar katlanılan giderler maliyete eklenir.
3
Toplam stok maliyetini hesapla.
20.000+1.000=21.00020.000 + 1.000 = 21.000 TL
KDV hariç tutarlar toplanarak 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Stoklardan yapılan iadeler ve alınan iskontoların stok maliyetini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 211Soru

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde bankadaki vadesiz ticari mevduat hesabından, işletmenin bir başka bankada bulunan hesabına aktarılmak üzere 40.00040.000 TL tutarında EFT talimatı vermiştir. Dönem sonu banka ekstreleri incelendiğinde; paranın ilgili bankadan çıkış yaptığı, ancak karşı banka hesabına henüz ulaşmadığı (yolda olduğu) tespit edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, dönem sonunda yapılması gereken düzeltme kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken düzeltme kaydında borçlandırılacak hesap 108 Diğer Hazır Değerler hesabıdır.
İşletmenin banka hesapları arasındaki para transferlerinde, tutarın bir bankadan çıkıp diğerine henüz ulaşmadığı durumlar 'Yoldaki Paralar' olarak adlandırılır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu tür varlıklar '108 Diğer Hazır Değerler' hesabının altında izlenir. Dönem sonunda banka mutabakatı yapılırken, kaydi bakiye ile fiili bakiyeyi eşitlemek için bu tutar 108 hesabına borç, 102 hesabına alacak kaydedilerek düzeltilir.

Adım Adım Çözüm

1
Paranın durumunu analiz etme
Para bankadan çıkmış ancak karşı hesaba henüz girmemiştir (Yoldaki Paralar).
Gerçekleşen ancak henüz sonuçlanmayan varlık hareketlerinin doğru sınıflandırılması gerekir.
2
Uygun muhasebe hesabını belirleme
Tekdüzen Hesap Planı'na göre yoldaki paralar '108 Diğer Hazır Değerler' hesabında takip edilir.
Hazır değerler grubundaki diğer kalemlerin (pul, kupon, yoldaki para vb.) izlendiği ana hesap budur.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
108 Diğer Hazır Değerler Hesabı Borçlu (40.00040.000 TL), 102 Bankalar Hesabı Alacaklı (40.00040.000 TL).
Aktif karakterli bir hesabın artışı borç taraflı, azalışı ise alacak taraflı kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yoldaki Paralar (108)

İpuçları

1
Paranın bir yerden çıktığı ancak hedefe henüz varmadığı 'transit' durumları düşünün.
2
Hazır değerler grubunda (10), Kasa, Banka ve Çek dışında kalan likit varlıklar hangi hesapta toplanır?
3
Yoldaki paralar, vadesi gelmiş kuponlar ve kredi kartı slipleri aynı ana hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'vadesi gelmiş tahvil kuponları' veya 'kredi kartı slipleri' için de kurgulayarak 108 hesabının diğer kullanım alanlarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Muhasebe kaydını kağıt üzerinde yaparak sağlamasını yapabilirsiniz: Borç tarafına 'henüz elimizde olmayan ama yolda olan varlığı', alacak tarafına ise 'azalan banka mevcudunu' yazmalısınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 212Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 150150 TL olan hisse senetlerinden 400400 adet satın almıştır. Bu işlem için banka tarafından alış bedeli üzerinden %2\%2 oranında komisyon kesintisi yapılmıştır. Buna göre, bu satın alma işlemi sonucunda "653 Komisyon Giderleri" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.2001.200

Cevap

1.2001.200 TL tutarındaki komisyon, "653 Komisyon Giderleri" hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Menkul kıymet satın alınırken ödenen komisyonlar, Tekdüzen Hesap Planı ilkeleri uyarınca "653 Komisyon Giderleri" hesabında muhasebeleştirilir. Hesaplama sonucunda toplam alış bedeli olan 60.00060.000 TL'nin %2\%2'si 1.2001.200 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alış bedelini hesapla
400 adet×150 TL=60.000 TL400 \text{ adet} \times 150 \text{ TL} = 60.000 \text{ TL}
Komisyon oranının uygulanacağı matrahı belirlemek için.
2
Komisyon tutarını hesapla
60.000 TL×0,02=1.200 TL60.000 \text{ TL} \times 0,02 = 1.200 \text{ TL}
İşlem maliyeti içinde yer alan gider unsurunu bulmak için.
3
Muhasebe kaydını belirle
653 Komisyon Giderleri Hesabı (Borç): 1.2001.200 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet alım giderlerinin (komisyonların) muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymet satışında oluşan kar veya zararın hesaplanmasına yönelik sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 213Soru

İşletme, bir müşterisinden olan 80.00080.000 TL tutarındaki veresiye (senetsiz) ticari alacağını, müşterinin borcunu vadesinden önce banka aracılığıyla ödemesi üzerine %4\%4 oranında nakit iskontosu uygulayarak tahsil etmiştir. Bu işleme ilişkin yapılacak günlük defter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları hesabı 3.2003.200 TL borçlandırılır.

Cevap

611 Satış İskontoları hesabı 3.2003.200 TL borçlandırılır.
Vadesinden önce yapılan ödemeler nedeniyle müşteriye tanınan indirimler 'Kasa İskontosu' olarak adlandırılır. Bu tür iskontolar Tekdüzen Hesap Planı'nda '611 Satış İskontoları' hesabında borç taraflı olarak izlenir. İşlem sonucunda alacak tutarı olan 80.00080.000 TL'nin %4\%4'ü olan 3.2003.200 TL bu hesaba borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesapla
80.000×0,04=3.20080.000 \times 0,04 = 3.200 TL
Müşteriye vadesinden önce ödeme yaptığı için %4\%4 oranında nakit iskontosu uygulanmıştır.
2
Tahsil edilen net tutarı hesapla
80.0003.200=76.80080.000 - 3.200 = 76.800 TL
Toplam alacaktan iskonto tutarı düşülerek bankaya giren net nakit mevcudu bulunur.
3
Günlük defter kaydını oluştur
102 Bankalar (B) 76.80076.800, 611 Satış İskontoları (B) 3.2003.200 ve 120 Alıcılar (A) 80.00080.000
Alacak kapandığı için Alıcılar hesabı alacaklandırılır, gelen para bankaya kaydedilir ve yapılan indirim gider/indirim hesabına borç yazılır.

Anahtar Kavram

Kasa (Nakit) İskontosu ve Satış İndirimleri

İpuçları

1
Senetsiz alacakların hangi hesapta takip edildiğini hatırlayın.
2
Müşteriye vadesinden önce ödeme yaptığı için yapılan indirimin muhasebedeki ismini belirleyin.
3
Satış sonrası yapılan bu nakit indirimi için 61 grubundaki özel hesabı kullanmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi yabancı paralı alacakların dönem sonu değerlemesi (kur farkı) için çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle yevmiye kaydının tamamını bir kağıda yazarak (Bankalar ve İskonto borçlu, Alıcılar alacaklı) seçeneklerle karşılaştırmak hata riskini azaltır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 214Soru

İşletme, vadesi dolan 100.000100.000 TL nominal değerli bir alacak senedini, borçlunun ödeme güçlüğü nedeniyle nakit ödeme yapamaması üzerine iptal ederek yerine 33 ay vadeli yeni bir senet almıştır. Yeni senedin nominal değerine, aylık %2\%2 oranında hesaplanan vade farkı ve bu fark üzerinden hesaplanan %20\%20 KDV eklenmiştir. Buna göre, alacak senedinin yenilenmesine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri Hesabı, 107.200107.200 TL

Cevap

Yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap 121 Alacak Senetleri Hesabı, tutarı ise 107.200107.200 TL olmalıdır.
İşletme vadesi dolan senedi iptal edip yerine yeni bir senet aldığında, yeni senedin bedeli (anapara + vade farkı + KDV) üzerinden 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılır. Eski senet ise anapara tutarı olan 100.000100.000 TL üzerinden alacaklandırılarak kapatılır. Dolayısıyla borçlu tarafa yazılacak tutar 107.200107.200 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Vade farkı (faiz) tutarının hesaplanması
100.000×0,02×3=6.000100.000 \times 0,02 \times 3 = 6.000 TL
Yeni senet süresi olan 3 ay için anapara üzerinden aylık %2 faiz işletilmesi gerekir.
2
Vade farkı üzerinden KDV tutarının hesaplanması
6.000×0,20=1.2006.000 \times 0,20 = 1.200 TL
Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca vade farkları üzerinden vergi hesaplanması zorunludur.
3
Yeni senedin toplam nominal değerinin belirlenmesi
100.000+6.000+1.200=107.200100.000 + 6.000 + 1.200 = 107.200 TL
Yeni senet; eski senedin anaparası, vade farkı ve KDV'nin toplamını kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.
4
Yevmiye kaydının yapılması
121 Alacak Senetleri (Yeni) hesabı 107.200107.200 TL borçlandırılır.
Senedin yenilenmesi durumunda işletmenin elindeki senetli alacak tutarı arttığı için aktif hesap olan Alacak Senetleri borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Alacak Senedi Yenileme ve Vade Farkı Tahakkuku

İpuçları

1
Yeni senedin tutarı sadece eski senedin bedelinden oluşmaz; vade farkı ve vergiyi de içermelidir.
2
Vade farkı hesaplanırken anapara (100.000100.000 TL), aylık faiz oranı (%2) ve süre (3 ay) çarpılmalıdır.
3
Hesapladığınız 6.0006.000 TL vade farkı üzerinden %20 KDV eklemeyi unutmayın; yeni senedin borç kaydı bu toplam üzerinden yapılır.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacak senedinin karşılık ayrılması ve sonrasında tahsil edilmesi durumlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 215Soru

İşletmenin elinde bulunan 75.00075.000 TL nominal değerli bir alacak senedi vadesinde ödenmemiş, işletme 1.5001.500 TL noter masrafı ödeyerek senedi protesto ettirmiştir (noter masrafı ilgili kişi adına borç kaydedilmiştir). Daha sonra borçlu ile varılan mutabakat sonucunda; protesto masrafı ve 3.5003.500 TL vade farkı (%20\%20 KDV hariç) asıl borca eklenerek toplam tutar üzerinden yeni bir senet alınmıştır.

Buna göre, senedin yenilenmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 80.70080.700 TL borçlandırılır.

Cevap

Yeni alınan senedin toplam tutarı olan 80.70080.700 TL, 121 Alacak Senetleri hesabının borç tarafına kaydedilmelidir.
Yeni senedin nominal değeri hesaplanırken; eski senedin bedeli (75.00075.000 TL), protesto masrafı (1.5001.500 TL), vade farkı (3.5003.500 TL) ve vade farkı üzerinden hesaplanan KDV (700700 TL) toplanarak 80.70080.700 TL'ye ulaşılır. Bu tutar işletmenin yeni senedini temsil ettiği için '121 Alacak Senetleri' hesabının borç tarafına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vade farkı üzerinden KDV hesaplanması
3.500×0,20=7003.500 \times 0,20 = 700 TL
Vade farkı işlemleri KDV'ye tabidir.
2
Yeni senedin toplam nominal değerinin belirlenmesi
75.000+1.500+3.500+700=80.70075.000 + 1.500 + 3.500 + 700 = 80.700 TL
Yeni senet; ana para, protesto masrafı, vade farkı ve KDV'nin toplamını kapsamalıdır.
3
Yevmiye kaydı yapısının oluşturulması
Borç: 121 Alacak Senetleri (80.70080.700); Alacak: 121 Alacak Senetleri (75.00075.000), 127 Diğer Ticari Alacaklar (1.5001.500), 642 Faiz Gelirleri (3.5003.500), 391 Hesaplanan KDV (700700)
Eski senet ve masraflar kapatılmalı, gelir ve KDV kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

Senet Yenileme ve Vade Farkı Uygulaması

İpuçları

1
Yeni senedin tutarına protesto masrafı ve vade farkı dahil edilmelidir.
2
Vade farkı tutarı üzerinden %20\%20 oranında KDV hesaplamayı ve bu KDV'yi de senede eklemeyi unutmayın.
3
Yeni senet tutarı = Eski Senet + Noter Masrafı + Vade Farkı + (Vade Farkı x KDV Oranı) formülü ile hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Ciro edilen bir senedin ödenmemesi durumunda yapılacak kayıtları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 216Soru

İşletme, ticari yazışmalarında ve resmi belgelerinde kullanılmak üzere 800800 TL tutarında posta pulu ve damga pulunu nakit ödeyerek satın almıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemin kaydedileceği yevmiye maddesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler

Cevap

İşlem sonucunda posta ve damga pulları hazır değer niteliği taşıdığı için 108 Diğer Hazır Değerler hesabı borçlandırılmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre posta pulları, damga pulları, vadesi gelmiş kuponlar ve yoldaki paralar gibi hazır değerler 108 Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilir. İşletme bu pulları satın aldığında varlıklarında bir artış meydana geldiği için ilgili hesap borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satın alınan varlığın niteliğini belirlemek.
Posta ve damga pulları 'Hazır Değerler' grubu içinde yer alan kalemlerdir.
İşletmenin elinde bulunan ve nakit gibi işlem gören veya kısa sürede nakde dönebilen pullar bu grupta sınıflandırılır.
2
Hesap planındaki karşılığını bulmak.
Bu tür kıymetler için kullanılan hesap 108 Diğer Hazır Değerler hesabıdır.
Kasa, banka veya çek hesaplarına girmeyen hazır değerler bu hesapta toplanır.
3
Yevmiye kaydını oluşturmak.
108 Diğer Hazır Değerler hesabı borçlu, ödeme nakit olduğu için 100 Kasa hesabı alacaklı kaydedilir.
Varlık artışları borç tarafına, varlık azalışları alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerlerin Kapsamı (108 Diğer Hazır Değerler)

İpuçları

1
Posta pulları ve damga pulları hangi muhasebe grubuna girer?
2
Hazır değerler (10 grubu) içinde, kasa ve banka dışında kalan likit değerler için hangi yardımcı hesap kullanılır?
3
Pullar satın alındığında bir varlık artışı olur; 108 kodlu hesabı borçlandırmayı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Vadesi gelmiş tahvil kuponlarının tahsili durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 217Soru

İşletmenin 31.12.2025 tarihi itibarıyla aktifinde kayıtlı 101.000101.000 TL nominal değerli alacak senetleri bulunmaktadır. Senetlerin vadesine 18 gün kalmış olup, TCMB reeskont faiz oranı %20\%20 olarak açıklanmıştır. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca iç iskonto yöntemi kullanılarak yapılacak dönem sonu reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ Hesabı 1.0001.000 TL (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU Hesabı 1.0001.000 TL (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonunda yapılacak reeskont kaydında, iç iskonto yöntemiyle hesaplanan 1.0001.000 TL tutarındaki faiz gideri 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ hesabının borcuna, 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU hesabının ise alacağına kaydedilir.
Vergi Usul Kanunu'na göre dönem sonunda alacak senetleri reeskontu hesaplanırken iç iskonto yöntemi kullanılır. Yapılan hesaplamada 1.0001.000 TL tutarına ulaşılır. Muhasebe standardı gereği, bu tutar dönem karını azaltıcı bir unsur olduğu için 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ hesabına borç, senedin bilançodaki net değerini düşürmek amacıyla 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.
F=101.000×18×2036.000+(18×20)=36.360.00036.360=1.000F = \frac{101.000 \times 18 \times 20}{36.000 + (18 \times 20)} = \frac{36.360.000}{36.360} = 1.000 TL
VUK gereği alacak senetleri reeskontu iç iskonto yöntemiyle hesaplanmalıdır.
2
Hesaplanan tutarı dönem sonu muhasebe kaydına aktarınız.
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak)
Dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği, vadesi henüz gelmemiş senetlerin faiz yükü bu dönemin gideri olarak kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontu ile karşılaştırma yaparak gelir/gider ayrımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 218Soru

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihindeki stoklarına ilişkin maliyet ve piyasa değerleri aşağıda sunulmuştur:

Stok KalemiMaliyet BedeliPiyasa Değeri
X Mamulü150.000150.000 TL142.000142.000 TL
Y Mamulü90.00090.000 TL96.00096.000 TL
Z Mamulü60.00060.000 TL53.00053.000 TL

Dönem sonu mizanında "158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" hesabının alacak kalanı 12.00012.000 TL olarak görülmektedir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken envanter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "654 Karşılık Giderleri" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"654 Karşılık Giderleri" hesabının 3.0003.000 TL borçlandırılması işlemi doğrudur.
İşletmenin stokları kalem bazlı incelendiğinde X mamulünde 8.0008.000 TL, Z mamulünde ise 7.0007.000 TL değer kaybı olduğu görülmektedir. Y mamulündeki 6.0006.000 TL'lik değer artışı İhtiyatlılık kavramı gereği dikkate alınmaz. Dolayısıyla dönem sonunda bilançoda olması gereken toplam karşılık tutarı 15.00015.000 TL'dir. Mizanda halihazırda 12.00012.000 TL alacak bakiyesi bulunduğundan, bu bakiyeyi 15.00015.000 TL'ye tamamlamak için 3.0003.000 TL daha karşılık ayrılmalı ve giderleştirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Stok kalemlerinin değer düşüklüğünü tek tek analiz et.
X Mamulü: 8.0008.000 TL düşüş; Y Mamulü: 6.0006.000 TL artış; Z Mamulü: 7.0007.000 TL düşüş.
İhtiyatlılık kavramı gereği her kalem ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
2
İhtiyatlılık kavramı uyarınca değer artışlarını ele.
Y Mamulü için herhangi bir kayıt yapılmaz (00 TL).
Gerçekleşmemiş gelirler ve değer artışları muhasebeleştirilmez.
3
Dönem sonunda olması gereken toplam karşılık tutarını hesapla.
8.000+7.000=15.0008.000 + 7.000 = 15.000 TL.
X ve Z mamullerindeki toplam değer kaybı karşılık tutarını belirler.
4
Mevcut karşılık bakiyesi ile gereken tutarı karşılaştır.
15.00012.000=3.00015.000 - 12.000 = 3.000 TL artış ihtiyacı.
Yeni karşılık tutarı mevcut bakiyeden büyük olduğu için aradaki fark kadar ilave kayıt gerekir.
5
Muhasebe kaydını belirle.
654 Karşılık Giderleri (Borçlu) / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacaklı) 3.0003.000 TL.
Karşılık artışları gider hesaplarında izlenir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı gereği stok değer düşüklüğü karşılığı işlemlerinde kalem bazlı değerlendirme ve bakiye tamamlama mantığı uygulanır.

İpuçları

1
Her stok kalemini bağımsız düşünün ve piyasa değeri maliyetin üzerine çıkan kalemi neden görmezden gelmeniz gerektiğini hatırlayın.
2
Gereken toplam karşılık tutarını bulduktan sonra, mizandaki bakiyeyi bu tutara eşitlemek için ne kadar ekleme yapmanız gerektiğini hesaplayın.
3
İhtiyatlılık gereği sadece X ve Z için toplam 15.00015.000 TL karşılık ihtiyacı vardır. Mevcut 12.00012.000 TL'yi 15.00015.000 TL yapmak için 3.0003.000 TL ilave 'Karşılık Gideri' yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu malların bir sonraki dönem maliyet bedelinin altında bir fiyata satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle kalemler için farkları (Zarar/Kâr) hesaplayın: X=(-8k), Y=(+6k), Z=(-7k). Sadece negatif olanları toplayın: |-8k| + |-7k| = 15k. Sonra formül: 'Yıl Sonu Hedef Bakiyesi - Mevcut Bakiye = Kayıt Tutarı' (15.00012.000=3.00015.000 - 12.000 = 3.000).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 219Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 2020 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış, banka bu işlem için %1\%1 komisyon tahsil etmiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa değerinin 18.00018.000 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydı yapılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin tamamı 19.50019.500 TL'ye banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak günlük defter kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin borçlandırılması doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı 2.0002.000 TL

Cevap

Menkul kıymet satışında, ilgili kıymet için daha önce ayrılmış olan '119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı borçlandırılarak kapatılmalıdır.
Menkul kıymetler elden çıkarıldığında, bu kıymetler için daha önce pasifi düzenleyici bir hesap olan '119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabında ayrılmış olan tutarlar, hesabın borcuna kaydedilerek kapatılır. Sorudaki verilerde maliyet 20.00020.000 TL, borsa değeri 18.00018.000 TL olduğu için 2.0002.000 TL karşılık ayrılmıştır ve bu tutarın satış kaydında borçlandırılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyonu belirle
Maliyet: 20.00020.000 TL, Komisyon: 200200 TL
Hisse senetleri alış bedeli ile kaydedilir (20×1.000=20.00020 \times 1.000 = 20.000 TL). Komisyon ise gider yazılır.
2
Dönem sonu karşılık tutarını hesapla
Karşılık: 2.0002.000 TL
Maliyet (20.00020.000 TL) ile borsa değeri (18.00018.000 TL) arasındaki fark kadar (2.0002.000 TL) karşılık ayrılmıştır.
3
Satış sonucunu hesapla
1.5001.500 TL Kar
Net Değer (20.0002.000=18.00020.000 - 2.000 = 18.000 TL) ile Satış Bedeli (19.50019.500 TL) farkı kardır.
4
Yevmiye kaydını kurgula
102 Bankalar (B) 19.50019.500, 119 Karşılık (B) 2.0002.000, 110 Hisse Senetleri (A) 20.00020.000, 644 Satış Karı (A) 1.5001.500
Varlık hesapları çıkış yapılarak, pasifi düzenleyici hesap (119) borçlandırılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satışı ve Karşılık İptali

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin maliyetinin altında bir bedelle satılması durumunda karşılık hesabının nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 220Soru

İşletme, dönem sonunda bilançosunda yer alan 104.000104.000 TL nominal değerli ve vadesine 4545 gün kalan bir alacak senedi için reeskont hesaplamaya karar vermiştir. Reeskont işlemlerinde uygulanacak faiz oranı %32\%32 olarak belirlenmiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca iç iskonto yöntemi ve 11 yıl = 360360 gün esas alınacaktır. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 4.0004.000 (Borç) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 4.0004.000 (Alacak)

Cevap

İşletme dönem sonunda alacak senetleri için iç iskonto yöntemine göre 4.0004.000 TL reeskont hesaplamalı ve bu tutarı 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına borç, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabına alacak kaydetmelidir.
Doğru cevap olan kayıt, dönem sonu itibarıyla vadesi henüz gelmemiş olan alacak senetlerinin bugünkü değerine indirgenmesini sağlar. İç iskonto formülü ile hesaplanan 4.0004.000 TL tutarındaki fark, ihtiyatlılık kavramı gereği gider yazılarak senedin bilanço değerinden düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi Usul Kanunu'na göre iç iskonto formülünde kullanılacak verileri belirle.
Nominal Değer (AA) = 104.000104.000, Gün Sayısı (nn) = 4545, Faiz Oranı (tt) = %32\%32.
İskonto tutarının doğru hesaplanması için parametrelerin tespiti gerekir.
2
İç iskonto formülünü (F=A×n×t36000+(n×t)F = \frac{A \times n \times t}{36000 + (n \times t)}) uygula.
F=104.000×45×3236000+(45×32)=149.760.00037.440=4.000F = \frac{104.000 \times 45 \times 32}{36000 + (45 \times 32)} = \frac{149.760.000}{37.440} = 4.000 TL.
VUK uyarınca senetli alacakların dönem sonu değerlemesinde iç iskonto yöntemi esastır.
3
Muhasebe temel kavramlarından ihtiyatlılık ve dönemsellik gereği yevmiye kaydını yap.
657 Reeskont Faiz Giderleri (4.0004.000 TL) borçlu, 122 Alacak Senetleri Reeskontu (4.0004.000 TL) alacaklı.
Senetli alacağın tasarruf değerine indirgenmesi için pasif karakterli düzenleyici hesap (122) kullanılır.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu (İç İskonto)
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 11 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 11 | Examkin