Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 181Soru

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde idari faaliyetlerinde kullanmak üzere bir sektörel veri tabanı aboneliği için 66 aylık hizmet bedeli olan 72.00072.000 TL + %\% 2020 KDV'yi peşin ödemiş ve ödeme anında tamamını ilgili gider hesabına kaydetmiştir. Dönemsellik kavramı gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydında "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabı ile ilgili yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 48.00048.000 TL borçlandırılır.

Cevap

180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 48.00048.000 TL borçlandırılır.
Dönemsellik kavramı gereği, 1 Kasım'da ödenen 6 aylık tutarın 4 ayı (Ocak, Şubat, Mart, Nisan) 2026 yılına aittir. Ödeme anında tamamı gider (770) yazıldığı için, 31 Aralık'ta bu 4 aylık kısım (4×12.000=48.0004 \times 12.000 = 48.000 TL) giderlerden düşülüp (alacaklandırılarak) 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına (borçlandırılarak) aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık hizmet bedelinin hesaplanması
72.000/6=12.00072.000 / 6 = 12.000 TL/ay
Toplam bedelin bir aya düşen kısmını bularak dönemlere ayırmak için gereklidir.
2
Dönemlere göre sürenin belirlenmesi
2025 yılı için 2 ay (Kasım-Aralık), 2026 yılı için 4 ay (Ocak-Nisan)
Dönemsellik kavramı uyarınca her yılın gideri kendi dönemine kaydedilmelidir.
3
Gelecek yıla (2026) sarkan gider tutarının hesaplanması
4×12.000=48.0004 \times 12.000 = 48.000 TL
Aktifleşecek ve bir sonraki döneme devredilecek tutar gelecek aylara ait olan kısımdır.
4
Yıl sonu ayarlama kaydının yapılması
180 Gelecek Aylara Ait Giderler (Borç): 48.00048.000, 770 Genel Yönetim Giderleri (Alacak): 48.00048.000
Ödeme anında tamamı gider yazıldığı için, gelecek döneme ait olan kısım giderlerden düşülerek '180' hesabına aktarılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Giderlerin Aktifleştirilmesi

İpuçları

1
Ödeme 1 Kasım'da yapılmış ve 6 ayı kapsamaktadır; kaç ayın 2026 yılına sarkacağını hesaplayın.
2
Aylık tutar 12.00012.000 TL'dir. 2026 yılına sarkan 4 ay için toplam tutarı bulun ve bu tutarın bir varlık hesabına aktarılması gerektiğini unutmayın.
3
Düzeltme kaydında, ödeme anında gider yazılan fazlalık kısım (48.000 TL) gider hesabından çıkarılır ve 180 nolu hesabın borcuna kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Eğer ödeme tutarı 1 yıldan uzun bir süreyi kapsasaydı '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabının kullanımını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Ödeme anında doğrudan 180 hesabı kullanılsaydı, yıl sonunda 2 aylık kısım 180'den 770'e aktarılacaktı. Ancak soru tamamının ödeme anında gider yazıldığını belirttiği için, tersten bir düzeltme işlemi gerekmektedir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 182Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 120.000120.000 TL tutarındaki ticari malı müşterisine kredi kartı ile satmıştır. Banka ile yapılan anlaşma uyarınca, kredi kartı slip tutarlarının 6060 gün sonra işletmenin banka hesabına aktarılacağı kararlaştırılmıştır. Bu bilgilere göre, satış işleminin yapıldığı tarihte kaydedilmesi gereken yevmiye maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 127127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabı borçlu 144.000144.000 TL; 600600 Yurtiçi Satışlar Hesabı alacaklı 120.000120.000 TL, 391391 Hesaplanan KDV Hesabı alacaklı 24.00024.000 TL

Cevap

Satış işlemi vadeli bir kredi kartı işlemi olduğu için borçlu taraf '127 Diğer Ticari Alacaklar' hesabından, alacaklı taraf ise satış bedeli ve KDV'yi içeren ilgili gelir ve vergi hesaplarından oluşur.
Satışın gerçekleştiği tarihte mal bedeli (120.000120.000 TL) ve KDV (24.00024.000 TL) alacak kaydedilirken, tahsilatın kredi kartı ile yapılması ve 6060 günlük bir vadeye yayılması nedeniyle toplam tutar (144.000144.000 TL) '127 Diğer Ticari Alacaklar' hesabına borç kaydedilir. Bu hesap, işletmenin ana faaliyet konusuyla ilgili olan ancak alıcılar veya senetli alacaklar dışında kalan ticari alacaklarını izlemek için kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarını hesaplayınız.
120.000×0,20=24.000120.000 \times 0,20 = 24.000 TL
Ticari mal satışlarında KDV, satış bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
2
Toplam alacak tutarını belirleyiniz.
120.000+24.000=144.000120.000 + 24.000 = 144.000 TL
Müşteriden tahsil edilecek toplam tutar, mal bedeli ile KDV'nin toplamıdır.
3
Kredi kartı tahsilatının vadesine göre uygun hesabı seçiniz.
127127 Diğer Ticari Alacaklar
Banka ile yapılan anlaşmaya göre tahsilat 60 gün sonra gerçekleşecektir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, hazır değer niteliği taşımayan vadeli kredi kartı alacakları ticari alacaklar grubunda izlenmelidir.

Anahtar Kavram

Kredi kartlı satışların vadesine göre sınıflandırılması (108 Hazır Değerler vs 127 Ticari Alacaklar)

İpuçları

1
Kredi kartlı satışlarda bankanın ödemeyi ne zaman yapacağı hesabın seçimi için kritiktir.
2
Eğer para hemen bankaya yatsaydı 102, ertesi gün yatsaydı 108 kullanılırdı. Ancak 60 gün bir ticari vadedir.
3
60 gün vade, bu işlemin 'Hazır Değer' değil, 'Ticari Alacak' olduğunu gösterir. Bu gruptaki diğer (120-121 dışı) alacaklar için hangi hesap kullanılır?

Daha Fazla Pratik

Vade sonunda paranın banka hesabına geçtiği yevmiye kaydını yapmayı deneyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 183Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla bir anonim şirkete ait 2.0002.000 adet hisse senedini tanesi 5050 TL'den banka aracılığıyla satın almıştır. Alım işlemi sırasında ayrıca 800800 TL komisyon ödenmiştir. Envanter tarihinde hisse senetlerinin borsa değerinin tanesi 4545 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereği yapılacak değerleme kaydına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
İşletme hisse senetlerini 100.000100.000 TL maliyetle edinmiştir (800800 TL komisyon maliyete eklenmez, 653 nolu hesapta giderleştirilir). Dönem sonunda borsa değeri 90.00090.000 TL'ye düştüğü için 10.00010.000 TL tutarında değer düşüklüğü meydana gelmiştir. Bu durum ihtiyatlılık kavramı gereği '654 Karşılık Giderleri' hesabının borçlandırılması ve '119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabının alacaklandırılmasıyla muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin toplam maliyet bedelini hesaplayın.
2.000 adet×50 TL=100.000 TL2.000 \text{ adet} \times 50 \text{ TL} = 100.000 \text{ TL}
Menkul kıymetler, alım sırasında ödenen komisyonlar maliyete dahil edilmeden (maliyet bedeliyle) kaydedilir.
2
Hisse senetlerinin dönem sonu toplam borsa değerini hesaplayın.
2.000 adet×45 TL=90.000 TL2.000 \text{ adet} \times 45 \text{ TL} = 90.000 \text{ TL}
Değerleme, envanter tarihindeki piyasa fiyatı üzerinden yapılır.
3
Ayrılması gereken karşılık tutarını belirleyin.
100.00090.000=10.000 TL100.000 - 90.000 = 10.000 \text{ TL}
İhtiyatlılık kavramı gereği, maliyet bedeli borsa değerinden yüksekse aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
4
Yevmiye kaydını oluşturun.
Borç: 654 Karşılık Giderleri 10.00010.000 TL; Alacak: 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) 10.00010.000 TL
Aktif düzenleyici hesaplardaki artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerde Değerleme ve Komisyon Kaydı

Daha Fazla Pratik

Bu hisse senetlerinin bir sonraki dönemde borsa değerinin maliyetin üzerine çıkması veya daha düşük bir bedelle satılması durumunda yapılacak kayıtları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 184Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 400.000400.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Bu işleme ilişkin diğer veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem / Harcama TürüTutar (TLTL)
Malların işletmeye getirilmesi için ödenen nakliye bedeli8.0008.000
Malların sevkiyatı sırasındaki riskler için yapılan sigorta harcaması4.0004.000
Mallar satışa hazır hale geldikten sonra ödenen depolama ücreti3.0003.000
Satın alınan malların kontrolü sonrası satıcıya yapılan iadeler10.00010.000

Bu bilgilere göre, Tekdüzen Hesap Planı ve maliyet esası kavramı gereği söz konusu malların işletmeye net maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 402.000402.000

Cevap

Ticari malların işletmeye net maliyeti 402.000402.000 TL olarak hesaplanır.
Net maliyet hesaplanırken; malın fatura bedeli olan 400.000400.000 TL'ye, alışla doğrudan ilgili nakliye (8.0008.000 TL) ve sigorta (4.0004.000 TL) giderleri eklenir. Bulunan 412.000412.000 TL tutarındaki brüt maliyetten, iade edilen malların tutarı (10.00010.000 TL) düşülerek 402.000402.000 TL net maliyete ulaşılır. Mallar satışa hazır hale geldikten sonra oluşan depolama giderleri maliyetin parçası değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Fatura bedelini ve maliyete dahil edilecek unsurları belirle
Alış bedeli 400.000400.000 TL, nakliye 8.0008.000 TL ve sigorta 4.0004.000 TL maliyet unsuru olarak belirlendi.
Maliyet esası gereği, varlığın kullanım yerine ve satışa hazır hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Maliyeti azaltan unsurları belirle
Alıştan iade tutarı olan 10.00010.000 TL maliyetten düşülmek üzere belirlendi.
Alınan malların iadesi, stokun brüt maliyetini azaltan bir unsurdur.
3
Maliyet dışı kalemleri ayıkla
Depolama gideri (3.0003.000 TL) ve KDV maliyete dahil edilmedi.
Satışa hazır hale geldikten sonraki depolama giderleri ve indirilebilir KDV dönem gideridir, stok maliyetine girmez.
4
Net maliyeti hesapla
400.000+8.000+4.00010.000=402.000400.000 + 8.000 + 4.000 - 10.000 = 402.000 TL.
Tüm geçerli bileşenler toplanıp indirimler düşüldüğünde net stok maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Sınırları

İpuçları

1
Stok maliyetine hangi harcamaların dahil edileceği 'satışa hazır hale gelme' anına göre belirlenir.
2
Nakliye ve sigorta alış maliyetini artırırken, iadeler ve iskontolar maliyeti azaltır.
3
Mallar depoya ulaşıp satışa hazır hale geldikten sonra yapılan depolama ve finansman giderleri stok maliyetine değil, ilgili dönem gider hesaplarına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin malları peşin ödeme yaparak satın aldığı ve erken ödeme nedeniyle iskonto kazandığı bir senaryoyu çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle brüt alış maliyeti hesaplanabilir: 400.000+8.000+4.000=412.000400.000 + 8.000 + 4.000 = 412.000 TL. Ardından bu rakamdan indirimler ve iadeler düşülerek (412.00010.000412.000 - 10.000) net sonuca ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 185Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 5050 TL'den 2.0002.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Banka, bu işlem için %1\%1 oranında komisyon kesmiş ve toplam tutarı işletmenin mevduat hesabından tahsil etmiştir. İşletme, muhasebe kaydı sırasında ödenen komisyon tutarını "110 Hisse Senetleri" hesabının maliyetine ekleyerek borç kaydetmiştir.

Buna göre, yapılan bu hatalı kayıt sonucunda dönem sonu mali tablolarında meydana gelen etki ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönen varlıklar ve dönem net kârı 1.0001.000 TL fazla görünmektedir.

Cevap

Yapılan hatalı kayıt sonucunda işletmenin dönen varlıkları ve dönem net kârı 1.0001.000 TL fazla görünmektedir.
Hisse senedi satın alınırken ödenen komisyonlar, menkul kıymetin maliyetine eklenmez, doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına borç kaydedilir. İşletme bu tutarı '110 Hisse Senetleri' hesabına borç kaydettiği için aktifteki dönen varlıklar 1.0001.000 TL fazla görünür. Aynı zamanda, yapılması gereken gider kaydı yapılmadığı için giderler toplamı eksik, buna bağlı olarak dönem net kârı da 1.0001.000 TL fazla çıkmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tutarlarını hesaplayınız.
Hisse alış bedeli: 50×2.000=100.00050 \times 2.000 = 100.000 TL; Komisyon: 100.000×0,01=1.000100.000 \times 0,01 = 1.000 TL.
Muhasebe kaydına esas teşkil edecek nominal ve gider unsurlarını belirlemek için.
2
Doğru ve hatalı muhasebe kayıtlarını karşılaştırınız.
Doğru: 110 Borç 100.000100.000, 653 Borç 1.0001.000; Hatalı: 110 Borç 101.000101.000.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alış komisyonlarının maliyete eklenmeyip doğrudan gider yazılması gerektiğini teyit etmek için.
3
Hatanın mali tablolar üzerindeki etkisini analiz ediniz.
Varlık (110) 1.0001.000 TL fazla; Gider (653) kaydedilmediği için Giderler 1.0001.000 TL eksik \rightarrow Kâr 1.0001.000 TL fazladır.
Bilanço ve Gelir Tablosu kalemleri arasındaki ilişkiyi kurarak sonucun doğruluğunu saptamak için.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Alış Komisyonlarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Menkul kıymet alım komisyonlarının hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.
2
Gider yazılması gereken bir tutarın varlık hesabına yazılmasının kâr üzerindeki etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin dönem sonu borsa rayici ile değerlenmesi durumunda oluşacak farkların (119 hesap) etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 186Soru

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli mizanında yer alan bazı hesapların borç ve alacak kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
100 Kasa45.00045.000-
101 Alınan Çekler60.00060.000-
102 Bankalar85.00085.000-
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri-25.00025.000
108 Diğer Hazır Değerler15.00015.000-

Dönem sonu yapılan envanter çalışmaları sonucunda şu bilgiler tespit edilmiştir:
- Alınan çeklerin 20.00020.000 TL'lik kısmının, verilen çeklerin ise 10.00010.000 TL'lik kısmının vadesinin 20272027 yılına ait olduğu belirlenmiştir.
- "108 Diğer Hazır Değerler" hesabının tamamının vadesi gelmiş faiz kuponları ve kredi kartı sliplerinden oluştuğu anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 170.000170.000

Cevap

İşletmenin hazır değerler grup toplamı 170.000170.000 TL olarak hesaplanır.
Hazır Değerler grubu toplamı hesaplanırken öncelikle vadesi sonraki yıla sarkan çeklerin (20.00020.000 TL alınan, 10.00010.000 TL verilen) gruptan çıkarılması gerekir. Bu işlemden sonra bilançoda yer alacak tutarlar; Kasa (45.00045.000), Alınan Çekler (40.00040.000), Bankalar (85.00085.000), Diğer Hazır Değerler (15.00015.000) ve eksi karakterli olan Verilen Çekler (15.000-15.000) şeklindedir. Toplam: 45.000+40.000+85.000+15.00015.000=170.00045.000 + 40.000 + 85.000 + 15.000 - 15.000 = 170.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu envanterine göre alınan çeklerin bilançodaki değerini hesaplayın.
60.00020.000=40.00060.000 - 20.000 = 40.000 TL
Özün önceliği kavramı gereği, vadesi sonraki yıla sarkan çekler Hazır Değerler (101) grubundan çıkarılarak Ticari Alacaklar (121) grubuna aktarılmalıdır.
2
Dönem sonu envanterine göre verilen çeklerin bilançodaki değerini hesaplayın.
25.00010.000=15.00025.000 - 10.000 = 15.000 TL (Eksi karakterli)
Aynı şekilde vadesi sonraki yıla sarkan verilen çekler Hazır Değerler (103) grubundan çıkarılarak Ticari Borçlar (321) grubuna aktarılmalıdır.
3
Hazır Değerler (10) grubu kalemlerini bilanço değerleri üzerinden toplayın.
45.000+40.000+85.00015.000+15.000=170.00045.000 + 40.000 + 85.000 - 15.000 + 15.000 = 170.000 TL
Hazır Değerler toplamı; Kasa + Alınan Çekler + Bankalar - Verilen Çekler + Diğer Hazır Değerler formülü ile bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Dönem Sonu Sınıflandırma ve Düzenleyici Hesapların Etkisi

İpuçları

1
Hazır değerler grubu 10 ile başlayan hesapları kapsar, ancak verilen çekler hesabının işaretine dikkat edin.
2
Özün önceliği kavramını hatırlayın; mizan tarihindeki vadesi gelmemiş çekler bilanço gününde hangi hesaba aktarılır?
3
Bilançodaki tutar için: 100+(101vadeliler)+102(103vadeliler)+108100 + (101 - vadeliler) + 102 - (103 - vadeliler) + 108 formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Verilen ve alınan çeklerin yıl sonunda senetlere aktarılmasının mali tabloların analizi (likidite oranları) üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 187Soru

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde banka hesapları ve nakit hareketleri ile ilgili yaptığı envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki durumlar tespit edilmiştir:

* İşletme lehine tahakkuk eden 2.4002.400 TL tutarındaki mevduat faizinin banka tarafından hesaba aktarıldığı ancak işletme kayıtlarına alınmadığı belirlenmiştir.
* İşletmenin satıcılara olan borcu için keşide ettiği (düzenlediği) 5.0005.000 TL'lik çekin henüz bankadan tahsil edilmediği görülmüştür.
* İşletmenin merkezinden şubesine gönderilen 3.5003.500 TL nakdin henüz şubeye ulaşmadığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere dayanarak yapılacak dönem sonu düzeltme kayıtları sonucunda, işletmenin "Hazır Değerler" grubu toplamındaki net değişim ne yönde olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.4002.400 TL artış

Cevap

İşletmenin Hazır Değerler grubu toplamında 2.4002.400 TL artış meydana gelir.
Mevduat faizi tahakkuku, bankadaki mevduat tutarını artıran bir işlem olduğu için 102102 Bankalar hesabına borç kaydedilir ve bu durum Hazır Değerler grubunda net bir artış sağlar. Keşide edilen çekler zaten firma kayıtlarında 103103 hesabında indirim olarak yer aldığı için bankanın henüz ödeme yapmaması firmada yeni bir kayıt gerektirmez. Yoldaki paralar ise Kasa hesabından çıkıp Diğer Hazır Değerler hesabına girdiği için grup içi bir değişimdir ve toplamı etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Mevduat faizi gelirinin kaydı
102102 Bankalar hesabı 2.4002.400 TL borçlandırılır, 642642 Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.
Bankadaki artışın Hazır Değerler grubuna dahil edilmesi gerekir.
2
Keşide edilen çeklerin kontrolü
Herhangi bir düzeltme kaydı yapılmaz.
İşletme çeki düzenlediği anda 103103 hesabına kaydetmiştir; bankanın henüz ödeme yapmamış olması işletme kayıtlarını değiştirmez.
3
Yoldaki paraların kaydı
108108 Diğer Hazır Değerler (Yoldaki Paralar) borçlandırılır, 100100 Kasa alacaklandırılır.
Gönderilen para hala işletme mülkiyetinde olduğundan Hazır Değerler grubu içinde sadece hesaplar arası yer değiştirme olur, grup toplamı değişmez.
4
Net değişimin hesaplanması
+2.400+0+0=2.400+2.400 + 0 + 0 = 2.400 TL artış.
Sadece mevduat faizi grup toplamını artıran bir unsurdur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Dönem Sonu Mutabakat İşlemleri

İpuçları

1
Hazır Değerler grubu 100100 ile 108108 arasındaki hesapları kapsar. Grup içi yer değiştirmeler toplamı etkilemez.
2
İşletmenin kestiği çekler zaten 103103 hesabında kayıtlıdır. Bankanın henüz ödememiş olması işletmenin mizanını etkileyen bir durum değildir.
3
Sadece işletme kayıtlarında olmayan varlık girişlerini (faiz gibi) dikkate alarak grup toplamındaki değişimi hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda yabancı paralı kasa noksanının grup üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 188Soru

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde idari ofisindeki cihazlar için 44 ay süreli bir teknik bakım sözleşmesi imzalamış ve toplam 60.00060.000 TL tutarındaki hizmet bedelini banka aracılığıyla peşin ödemiştir. Ödeme tarihinde tutarın tamamı "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına borç kaydedilmiştir.

Buna göre, dönemsellik ilkesi gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri 30.00030.000 (Borç) / 180 Gelecek Aylara Ait Giderler 30.00030.000 (Alacak)

Cevap

770 Genel Yönetim Giderleri hesabının 30.00030.000 TL borçlandırıldığı ve 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının 30.00030.000 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
İşletme tarafından peşin ödenen 60.00060.000 TL tutarındaki hizmet bedeli 4 ayı kapsamaktadır. Dönemsellik ilkesi gereği her dönemin gideri kendi döneminde raporlanmalıdır. 2025 yılına ait olan Kasım ve Aralık ayları için toplam 30.00030.000 TL (15.000×215.000 \times 2) gider yazılmalıdır. Ödeme yapıldığında tamamı 180 nolu aktifleştirme hesabına alındığı için, yıl sonunda bu hesabın alacaklandırılması ve ilgili gider hesabının (770) borçlandırılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık bakım giderini hesaplamak
60.000/4=15.00060.000 / 4 = 15.000 TL
Toplam tutarın sözleşme süresine bölünerek her aya düşen payın bulunması gerekir.
2
2025 yılına ait gider tutarını belirlemek
15.000×2=30.00015.000 \times 2 = 30.000 TL
1 Kasım - 31 Aralık tarihleri arasında geçen 2 aylık süre cari dönemin gideridir.
3
Envanter kaydını oluşturmak
770 (B) 30.00030.000 / 180 (A) 30.00030.000
Dönemsellik ilkesi gereği, aktifte bekletilen tutarın cari yıla ait kısmı gider hesaplarına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik İlkesi ve Gelecek Aylara Ait Giderlerin Giderleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 181 Gelir Tahakkukları hesabı için faiz gelirleri üzerinden çözerek tahakkuk esası mantığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 189Soru

İşletmenin vadesi gelen 75.00075.000 TL nominal değerli senetli alacağı, borçlunun ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle tahsil edilememiştir. Alacağın 30.00030.000 TL'lik kısmının banka teminat mektubu ile güvence altında olduğu, kalan 45.00045.000 TL'lik kısım için ise icra takibi başlatıldığı bildirilmiştir. İşletme, yasal süreci başlayan alacak tutarı için %100\%100 oranında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, söz konusu alacağın şüpheli hale gelmesi ve karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin vadesi gelen alacağının banka teminatı altındaki kısmı şüpheli sayılamayacağı için sadece teminatsız olan 45.00045.000 TL tutarındaki kısım için karşılık ayrılmalıdır; bu doğrultuda "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 45.00045.000 TL tutarında alacaklandırılır.
İşletmenin 75.00075.000 TL'lik senetli alacağının 30.00030.000 TL'si banka teminatı altındadır. Muhasebe uygulamalarında, teminatlı (ipotek, teminat mektubu vb.) alacaklar için karşılık ayrılamaz. Dolayısıyla, sadece icra takibi başlatılan ve teminatsız kalan 45.00045.000 TL'lik kısım şüpheli hale gelmiştir. Bu tutarın karşılık kaydında "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın teminatlı ve teminatsız kısımlarını belirleyin.
Teminatlı: 30.00030.000 TL, Teminatsız: 45.00045.000 TL.
VUK ve muhasebe standartlarına göre teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Şüpheli hale gelen tutarı saptayın.
Şüpheli Alacak = 45.00045.000 TL.
İcra takibi başlatılan ve teminatsız olan kısım şüpheli niteliğindedir.
3
Şüpheli alacak kaydını gerçekleştirin.
128 Şüpheli Ticari Alacaklar (Borç) 45.00045.000 TL / 121 Alacak Senetleri (Alacak) 45.00045.000 TL.
Alacağın normal senetlerden şüpheli statüsüne alınması gerekir.
4
İhtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırma kaydını yapın.
654 Karşılık Giderleri (Borç) 45.00045.000 TL / 129 Ş.T.A. Karşılığı (Alacak) 45.00045.000 TL.
Olası zararın dönem gideri olarak kaydedilmesi ve pasif düzenleyici bir hesapla izlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Teminatlı alacaklar için şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılamaz kuralı.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu alacağın ilerleyen dönemde bir kısmının tahsil edilmesi veya tamamen değersiz hale gelmesi durumunda yapılacak kayıtları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 190Soru

Ticari mal hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izleyen bir işletmenin, bir faaliyet dönemine ait muhasebe kayıtlarından elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem TürüTutar (TLTL)
Dönem Başı Ticari Mal Stoku120.000120.000
Dönem İçi Brüt Alışlar450.000450.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Alış İadeleri20.00020.000
Alış İskontoları15.00015.000
Dönem Sonu Ticari Mal Stoku150.000150.000

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 395.000395.000

Cevap

İşletmenin dönem sonu Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) 395.000395.000 TL'dir.
Doğru cevap, aralıklı envanter yönteminin temel STMM hesaplama mantığını yansıtmaktadır. Önce dönem içindeki net alış tutarı bulunur: 450.000450.000 (brüt) + 10.00010.000 (gider) - 20.00020.000 (iade) - 15.00015.000 (iskonto) = 425.000425.000 TL. Ardından dönem başı stok ile net alışlar toplanarak satışa hazır malların toplam maliyeti (120.000+425.000=545.000120.000 + 425.000 = 545.000 TL) hesaplanır. Son olarak, dönem sonunda depoda kalan malların maliyeti (150.000150.000 TL) bu toplamdan çıkarılarak satılan malların maliyeti olan 395.000395.000 TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayınız.
425.000425.000 TL
Net Alışlar = Brüt Alışlar + Alış Giderleri - (Alış İadeleri + Alış İskontoları) formülü uygulanır. 450.000+10.000(20.000+15.000)=425.000450.000 + 10.000 - (20.000 + 15.000) = 425.000 TL.
2
Satılabilir mal maliyetini hesaplayınız.
545.000545.000 TL
Satılabilir Mal Maliyeti = Dönem Başı Stok + Net Alışlar. 120.000+425.000=545.000120.000 + 425.000 = 545.000 TL.
3
Satılan Ticari Malların Maliyeti'ni (STMM) hesaplayınız.
395.000395.000 TL
STMM = Satılabilir Mal Maliyeti - Dönem Sonu Stok. 545.000150.000=395.000545.000 - 150.000 = 395.000 TL.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM, dönem sonu sayımı yapıldıktan sonra toplam satılabilir mal tutarından mevcut stokun düşülmesiyle hesaplanır.

İpuçları

1
STMM'yi bulmak için önce dönem içinde alınan malların 'Net Alış Maliyeti'ni hesaplamalısınız.
2
Unutmayın: Nakliye giderleri maliyete eklenirken, iade ve iskontolar maliyetten düşülür.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin bu hesaplamanın ardından yapması gereken 621 Satılan Ticari Malların Maliyeti borçlu, 153 Ticari Mallar alacaklı olan yevmiye kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sürekli envanter yöntemi kullanılsaydı her satış anında maliyet kaydı yapılırdı; ancak aralıklı envanterde bu işlem sadece dönem sonunda envanter sayımı (Dönem Sonu Stok) yapıldıktan sonra tek bir formülle gerçekleştirilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 191Soru

İşletme, satıcısından 40.00040.000 TL tutarında ticari malı %20\%20 KDV hariç satın almıştır. İşletme, toplam borcuna karşılık daha önce müşterisinden almış olduğu 30.00030.000 TL nominal değerli bir alacak senedini ciro etmiş, kalan tutar için ise bir çek düzenleyerek satıcıya vermiştir.

Bu işleme ilişkin yapılması gereken günlük defter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "121 Alacak Senetleri" hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

"121 Alacak Senetleri" hesabının 30.00030.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
İşletme, mal alımı karşılığında elinde bulunan bir alacak senedini devrettiğinde (ciro), aktif bir hesap olan '121 Alacak Senetleri' hesabında azalış meydana gelir. Bu nedenle hesap, senedin nominal değeri olan 30.00030.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış bedeli ve KDV tutarını hesapla.
Mal Bedeli: 40.00040.000 TL, KDV (%20\%20): 8.0008.000 TL. Toplam Borç: 48.00048.000 TL.
Alış kaydında borç taraflarını belirlemek için.
2
Ciro edilen senedin kaydını belirle.
121 Alacak Senetleri hesabı 30.00030.000 TL alacaklandırılır.
Müşteriden alınan senedin (aktif varlık) başkasına devredilmesi varlık azalışıdır.
3
Kalan tutar için düzenlenen çekin kaydını belirle.
48.00030.000=18.00048.000 - 30.000 = 18.000 TL için 103 Verilen Çekler hesabı alacaklandırılır.
İşletmenin kendi düzenlediği çekler pasif karakterli düzenleyici hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinin Cirosu ve Kayıt Mantığı

İpuçları

1
Ciro işlemi, daha önce alınan bir senedin başkasına devredilmesidir.
2
Aktif bir hesabın (121) azalması için o hesabın alacaklandırılması gerektiğini hatırlayın.
3
Mal bedeli 40.00040.000 TL ve KDV 8.0008.000 TL'dir. Toplam ödeme 48.00048.000 TL olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Alacak senetlerinin protesto edilmesi ve şüpheli hale gelmesi durumundaki kayıtları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 192Soru

ABC İşletmesi, 20252025 yılında geçici yatırım amacıyla tanesi 100100 TL'den 500500 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında ayrıca 500500 TL banka komisyonu ödenmiş ve ilgili gider hesabına kaydedilmiştir. 20252025 yılı sonu envanter işlemlerinde söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin 42.00042.000 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe kaydı yapılmıştır. İşletme, 20262026 yılı Mart ayında bu hisse senetlerinin tamamını 46.00046.000 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılındaki satış işlemine ilişkin yapacağı yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

644 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.
İşletme hisse senetlerini sattığında, aktifte kayıtlı olan maliyet bedeli (50.00050.000 TL) üzerinden '110 Hisse Senetleri' hesabını alacaklandırarak kapatır. Aynı zamanda, bu hisse senetleri için daha önce pasif düzenleyici hesapta ayrılmış olan 8.0008.000 TL tutarındaki '119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabı borçlandırılarak kapatılır. Satış bedeli olan 46.00046.000 TL ile net defter değeri olan 42.00042.000 TL (50.0008.00050.000 - 8.000) arasındaki 4.0004.000 TL fark, işletmenin gerçek kârıdır ve '644 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve karşılık tutarını belirleyin.
Alış Maliyeti = 500×100=50.000500 \times 100 = 50.000 TL. Ayrılan Karşılık (119) = 50.00042.000=8.00050.000 - 42.000 = 8.000 TL.
Menkul kıymetler maliyet bedeliyle kaydedilir, komisyonlar ise doğrudan gider (653) yazılır. Değer düşüklüğü karşılığı alış maliyeti ile dönem sonu borsa rayici arasındaki farktır.
2
Hisse senetlerinin net defter değerini hesaplayın.
Net Defter Değeri = 50.0008.000=42.00050.000 - 8.000 = 42.000 TL.
Satış kârı veya zararı hesaplanırken satış bedeli, varlığın net defter değeri (maliyet eksi karşılık) ile karşılaştırılır.
3
Satış kârını veya zararını hesaplayın.
Satış Kârı = 46.00042.000=4.00046.000 - 42.000 = 4.000 TL.
Satış bedeli net defter değerinden yüksek olduğu için aradaki fark 644 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında, daha önce ayrılmış karşılıkların kapatılması ve net değer üzerinden kâr/zarar tespiti.
Soru 193Soru

İşletme, daha önce veresiye (kredili) olarak mal sattığı bir müşterisinden olan 30.00030.000 TL tutarındaki alacağına karşılık bir bono almıştır. Bu işleme ait yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri

Cevap

İşletmenin senetsiz alacağı senetli alacağa dönüştüğü için 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılır.
İşletme, senetsiz alacağını (120 Alıcılar) temsil eden bakiyeyi kapatıp yerine senetli bir alacak (121 Alacak Senetleri) edinmiştir. Aktif bir hesap olan Alacak Senetleri hesabında artış meydana geldiği için bu hesap yevmiye kaydının borç tarafında yer almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz et
Mevcut bir senetsiz alacak (120 Alıcılar) karşılığında senet (bono) alınmıştır.
Alacağın tahsilat şeklinin değiştiğini anlamak gerekir.
2
Hesapların artış/azalış yönlerini belirle
121 Alacak Senetleri hesabı (aktif) artar, 120 Alıcılar hesabı (aktif) azalır.
Aktif hesaplardaki artışlar borç tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari alacakların şekil değiştirmesi (Senetsiz alacaktan senetli alacağa geçiş)
Soru 194Soru

İşletme, dönem içi yaptığı kasa sayımında 1.8001.800 TL noksanlık saptamış ve bu tutarı ilgili geçici hesaba kaydetmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda söz konusu noksanlığın, pazarlama birimi için satın alınan 1.5001.500 TL tutarındaki kırtasiye malzemesinin (KDV hariç) nakit ödenmesine karşın kayıtlara alınmamasından kaynaklandığı belirlenmiştir. (%20\%20 KDV ihmal edilmeyecektir.)

Buna göre, noksanlığın nedeninin saptanması üzerine yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı 1.8001.800 TL alacaklandırılır.

Cevap

Noksanlığın nedeni saptandığında, noksanlık tutarı kadar "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı alacaklandırılarak kapatılmalıdır.
İşletme noksanlığı ilk tespit ettiğinde '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabını borçlandırmıştır. Noksanlığın nedeni bir pazarlama gideri ve KDV ödemesi olarak belirlendiğine göre, bu giderler ilgili hesaplara (760 ve 191) borç yazılırken, noksanlık tutarını temsil eden '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı alacaklandırılarak kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
1.500×%20=3001.500 \times \%20 = 300 TL
İşlem KDV hariç verildiği için ödenecek toplam tutarın bulunması gerekir.
2
Toplam ödeme tutarının belirlenmesi
1.500+300=1.8001.500 + 300 = 1.800 TL
Kasadan çıkan toplam tutar, mal bedeli ve KDV toplamıdır.
3
Düzeltme kaydının (neden kaydının) yapılması
Gider ve KDV hesapları borçlandırılır, 197 hesabı alacaklandırılır.
Noksanlık saptandığında borçlandırılan geçici hesap, neden bulunduğunda alacaklandırılarak sıfırlanır.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Tasfiyesi

İpuçları

1
Noksanlık ilk saptandığında yapılan kaydı hatırlayın: 197 hesabı borçlu, 100 Kasa hesabı alacaklıdır.
2
Neden bulunduğunda, 197 hesabının bakiyesinin sıfırlanması gerektiğini unutmayın.
3
Gider kaydı yapılırken KDV tutarını 191 hesabında göstermeniz gerekir.

Daha Fazla Pratik

Noksanlığın nedeni dönem sonuna kadar bulunamasaydı yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 195Soru

İşletme, daha önce veresiye (kredili) olarak mal sattığı bir müşterisinden olan 25.00025.000 TL tutarındaki alacağının vadesi geçmesine rağmen ödenmemesi üzerine, alacağın tahsili için yasal mercilere başvurmuş ve dava sürecini başlatmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 128 Şüpheli Ticari Alacaklar

Cevap

Dava veya icra aşamasına gelen veresiye alacaklar '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabına borç kaydedilerek aktarılır.
İşletmenin vadesi geçmiş ve tahsili için yasal süreç başlattığı ticari alacaklar, bilanço ilkeleri gereği normal alacaklar arasından çıkarılarak '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabına aktarılmalıdır. Bu bir varlık aktarımı olduğu için ilgili aktif hesap borçlandırılarak artış kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın durumunu analiz etme
Alacak için yasal süreç (dava/icra) başlatıldığı için 'şüpheli' hale gelmiştir.
Muhasebe standartları gereği dava konusu olan alacaklar normal alacaklardan ayrı izlenmelidir.
2
İlgili hesapları belirleme
Veresiye alacak azaldığı için '120 Alıcılar' alacaklı, şüpheli alacak arttığı için '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' borçlu olur.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.
3
Yevmiye kaydını oluşturma
128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılır.
Soruda istenen borçlandırılacak hesabın tespitidir.

Anahtar Kavram

Alacağın Şüpheli Hale Gelmesi

Alternatif Yöntem

Muhasebe kayıt mantığında; aktif bir hesabın (120) içindeki tutar başka bir aktif hesaba (128) aktarılıyorsa, yeni hesap her zaman borçlandırılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 196Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Malın işletme deposuna getirilmesi için katlanılan 5.0005.000 TL nakliye gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların %10\%10'luk kısmının istenilen nitelikte olmadığı anlaşılarak satıcıya iade edilmiş, kalan borç tutarı üzerinden ise %5\%5 oranında alış iskontosu sağlanmıştır.

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmede, söz konusu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanında meydana gelen net artış kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 176.000176.000

Cevap

İşlemler sonucunda hesapta meydana gelen net artış 176.000176.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, maliyet esası uyarınca nakliye giderini (5.0005.000 TL) borç tarafına eklemiş; iade (20.00020.000 TL) ve net borç üzerinden hesaplanan iskontoyu (9.0009.000 TL) alacak tarafına kaydederek net bakiyeyi 176.000176.000 TL olarak doğru hesaplamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış bedelinin ve alış giderinin belirlenmesi
200.000+5.000=205.000200.000 + 5.000 = 205.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye gibi giderler malın maliyetine eklenir.
2
Mal iadesi tutarının hesaplanması
200.000×0,10=20.000200.000 \times 0,10 = 20.000 TL
Satın alınan ana bedel üzerinden iade oranı uygulanarak iade tutarı bulunur.
3
Alış iskontosu tutarının hesaplanması
(200.00020.000)×0,05=9.000(200.000 - 20.000) \times 0,05 = 9.000 TL
İskonto, genellikle kalan net borç (iade sonrası tutar) üzerinden hesaplanır.
4
Hesap kalanındaki net artışın hesaplanması
205.000(Borc\c)29.000(Alacak)=176.000205.000 (Borç) - 29.000 (Alacak) = 176.000 TL
153 Ticari Mallar hesabı aktif karakterli olduğu için borç kayıtları artışı, alacak kayıtları azalışı ifade eder.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Hesap İşleyişi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi 'Sürekli Envanter' yöntemine göre STMM kaydını da içerecek şekilde çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 197Soru

İşletme, idari işlerinde kullandığı bir yazıcıyı (demirbaş) 4.5004.500 TL bedelle, herhangi bir senet almaksızın veresiye olarak satmıştır. Bu satış işleminden doğan alacak tutarı aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar

Cevap

İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki işlemlerden doğan senetsiz alacakları ifade eden '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabı doğrudur.
İşletmelerin asıl işi olmayan (örneğin demirbaş, taşıt satışı gibi) işlemlerden kaynaklanan ve senede bağlanmamış alacaklar '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabında izlenir. Soruda belirtilen yazıcı satışı ticari bir faaliyet değildir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
Demirbaş satışı 'esas faaliyet konusu' dışındaki bir işlemdir.
Genel muhasebe kurallarına göre ticari mal dışındaki varlık satışları ticari alacak olarak değerlendirilmez.
2
Alacağın belgelendirme durumunu kontrol etmek
İşlem 'senetsiz' (veresiye) olarak gerçekleştirilmiştir.
Senet alınmayan alacaklar için senetli alacak hesapları kullanılamaz.
3
Uygun hesap grubunu seçmek
13. Diğer Alacaklar grubu altındaki 136 hesabı seçilir.
Ticari olmayan ve senede bağlanmamış alacakların Tekdüzen Hesap Planı'ndaki yeri bu hesaptır.

Anahtar Kavram

Ticari Alacak ve Diğer Alacak Ayrımı

İpuçları

1
Satılan şeyin bir 'ticari mal' mı yoksa bir 'demirbaş' mı olduğuna dikkat edin.
2
Ticari mal dışındaki varlık satışları 12. Ticari Alacaklar grubuna değil, 13. Diğer Alacaklar grubuna kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Aynı satış işlemi senet karşılığı yapılsaydı hangi hesabın kullanılacağını düşünerek ticari alacak senetleri ile arasındaki farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 198Soru

İşletme, bir müşterisinden olan 85.00085.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) alacağına karşılık aynı nominal değerli bir bono almıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılır, 120 Alıcılar hesabı alacaklandırılır.

Cevap

121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılırken 120 Alıcılar hesabı alacaklandırılır.
Doğru yanıt, mevcut bir senetsiz alacağın (Alıcılar) azaldığını ve bunun yerine senetli bir alacağın (Alacak Senetleri) oluştuğunu göstermektedir. Varlık hesaplarındaki bu değişim, artan hesabın borçlandırılması ve azalan hesabın alacaklandırılması kuralına uygun olarak kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacak türünün değişimini analiz etme
Senetsiz alacak (120 Alıcılar) azalmakta, senetli alacak (121 Alacak Senetleri) artmaktadır.
İşletme açık hesap alacağına karşılık bono alarak alacağını belgelendirmiştir.
2
Aktif karakterli hesapların işleyiş kuralını uygulama
Artış gösteren 121 Alacak Senetleri borçlandırılır, azalış gösteren 120 Alıcılar alacaklandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına, azalışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari Alacakların Takas ve Dönüşümü

İpuçları

1
İşlem sonucunda işletmenin toplam ticari alacak tutarı değişir mi yoksa sadece alacağın şekli mi değişir?
2
Aktif hesaplarda (Varlıklar) meydana gelen bir artış hesabın hangi tarafına kaydedilir?

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin ardından senedin vadesinde tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı düşününüz.
Tahmini Süre:45s
Soru 199Soru

Bir işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli envanter çalışmaları sırasında tespit edilen bazı varlık kalemleri ve mizan bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kalemi / Varlık AdıTutar (TL)
100 Kasa60.00060.000
101 Alınan Çekler45.00045.000
102 Bankalar80.00080.000
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)30.00030.000
Kredi Kartı Slipleri15.00015.000
Posta Pulları2.0002.000
Vadesi Gelmiş Faiz Kuponları8.0008.000

İşletmede yapılan detaylı incelemede; alınan çeklerin 20.00020.000 TL'lik kısmının, verilen çeklerin ise 10.00010.000 TL'lik kısmının vadesinin 20272027 yılına ait olduğu (ileri vadeli) tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 170.000170.000

Cevap

İşletmenin bilançosundaki Hazır Değerler grubu toplamı 170.000170.000 TL olmalıdır.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin nakit ve nakit benzeri varlıklarının bilanço günündeki gerçek değerini yansıtmaktadır. Bu hesaplamada 100 Kasa (60.00060.000), dönem içi vadesi olan 101 Alınan Çekler (25.00025.000), 102 Bankalar (80.00080.000) ve 108 Diğer Hazır Değerler (25.00025.000) kalemleri toplanmış; dönem içi vadesi olan 103 Verilen Çekler (20.00020.000) tutarı ise düzenleyici hesap mantığıyla bu toplamdan düşülmüştür. İleri vadeli çeklerin gruptan arındırılması finansal tabloların dürüst sunumu için esastır.

Adım Adım Çözüm

1
101 Alınan Çekler hesabının bilançodaki net tutarını hesapla
45.00020.000=25.00045.000 - 20.000 = 25.000 TL
Özün önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen yıla sarkan çekler bilançoda '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılır.
2
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının bilançodaki net tutarını hesapla
30.00010.000=20.00030.000 - 10.000 = 20.000 TL
Vadesi izleyen yıla sarkan verilen çekler bilançoda '321 Borç Senetleri' hesabına aktarılarak Hazır Değerler grubundan çıkarılır.
3
108 Diğer Hazır Değerler kalemlerinin toplamını belirle
15.00015.000 (Slip) + 2.0002.000 (Pul) + 8.0008.000 (Kupon) = 25.00025.000 TL
Kredi kartı slipleri, posta pulları ve vadesi gelmiş faiz kuponları THP gereği 108 nolu hesapta izlenir.
4
Grup toplamını (100+101+102-103+108) hesapla
60.000+25.000+80.00020.000+25.000=170.00060.000 + 25.000 + 80.000 - 20.000 + 25.000 = 170.000 TL
Hazır değerler grubundaki aktif karakterli hesaplar toplanır, düzenleyici pasif karakterli hesap (103) çıkarılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Dönem Sonu Sınıflandırma ve Düzenleyici Hesapların Etkisi

İpuçları

1
Hazır değerler grubunda 103 nolu hesabın yanındaki eksi (-) işaretinin işleyiş üzerindeki etkisini hatırlayın.
2
Bilanço günü itibarıyla vadesi dolmamış çekler, özün önceliği kavramı gereği senetli alacak veya borç olarak sınıflandırılmalıdır.
3
Grup toplamını hesaplarken Kasa + Alınan Çekler (güncel) + Bankalar - Verilen Çekler (güncel) + Diğer Hazır Değerler (Slipler, pullar ve kuponlar) formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda borç senetlerine aktarılması sırasında yapılacak muhasebe kaydını (103 Borçlu, 321 Alacaklı) inceleyerek pasif karakterli hesapların bilanço sunumunu pekiştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 200Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 50.00050.000 TL tutarındaki ticari malı müşterisine veresiye (kredili) olarak satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı

Cevap

Veresiye (senetsiz) gerçekleşen ticari mal satışlarında alacak tutarı '120 Alıcılar' hesabının borcuna kaydedilir.
İşletmenin ana faaliyet konusu olan mal veya hizmet satışlarından doğan ve herhangi bir senede bağlanmamış olan (veresiye) alacaklar '120 Alıcılar' hesabında takip edilir. Aktif bir hesap olan bu hesapta, alacağın doğması durumunda artış meydana geldiği için hesap borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini ve ödeme şeklini belirleyin.
İşlem bir mal satışıdır ve 'veresiye' (senetsiz/kredili) olarak gerçekleşmiştir.
Muhasebede her işlemin belgelendirilmesi ve uygun hesaba kaydedilmesi gerekir.
2
Ticari alacağın türüne göre ilgili aktif hesabı seçin.
Senetsiz ticari alacaklar için '120 Alıcılar' hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari faaliyetlerden doğan senetsiz alacaklar bu grupta takip edilir.
3
Hesabın işleyiş kuralını uygulayın.
'120 Alıcılar' hesabı aktif karakterli bir hesap olduğu için artışlar borç tarafına yazılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar daima ilgili hesabın borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Veresiye (senetsiz) ticari alacakların muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Satışın nakit mi yoksa vadeli mi (veresiye) yapıldığına dikkat edin.
2
Veresiye satışlarda bir senet (bono) alınıp alınmadığını kontrol edin.
3
Senetsiz ticari alacaklar Tekdüzen Hesap Planı'nda 120 koduyla başlayan hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın ileride bir senetle takas edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 10 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 10 | Examkin