Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 601Soru

İşletme, önceki dönemde şüpheli hale gelen 50.00050.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) ticari alacağı için %40\%40 oranında karşılık ayırmıştır. Cari dönemde bu alacağın 15.00015.000 TL'lik kısmı banka hesabına havale yoluyla tahsil edilmiş, geri kalan kısmının ise borçlunun iflası nedeniyle tahsil imkanının kalmadığı (değersiz hale geldiği) kesinleşmiştir.

Buna göre, söz konusu tahsilat ve tasfiye işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabının 20.00020.000 TL tutarında borçlandırılması gerekir.
Şüpheli bir alacak tahsil edildiğinde veya tamamen değersiz hale geldiğinde, o alacakla ilgili daha önce ayrılmış olan karşılık hesabının (129) mutlaka kapatılması gerekir. Soruda alacağın %40\%40'ı olan 20.00020.000 TL karşılık olarak ayrılmıştır. İşlem sonucunda alacak hesabı (128) kapatılırken, pasif karakterli düzenleyici hesap olan 129 numaralı hesap borçlandırılarak sıfırlanmalıdır. Bu durum doğru muhasebe kaydının temel bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarını hesaplayınız.
50.00050.000 TL ×%40=20.000\times \%40 = 20.000 TL.
Şüpheli alacaklar için ayrılan karşılık, pasif karakterli düzenleyici bir hesapta (129) izlenir.
2
Alacağın net defter değerini (tasarruf değerini) bulunuz.
50.00050.000 TL - 20.00020.000 TL = 30.00030.000 TL.
Bilanço görünümünde alacak net tutarı üzerinden takip edilir.
3
Tahsilat tutarı ile net defter değerini karşılaştırarak ek zarar veya geliri belirleyiniz.
15.00015.000 TL (Tahsilat) < 30.00030.000 TL (Net Değer). Fark: 15.00015.000 TL zarar.
Tahsil edilen tutar net değerden düşükse, karşılık yetersiz kalmış demektir ve aradaki fark gider yazılır (689).
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
102 BANKALAR (B) 15.00015.000, 129 ŞÜP. TİC. ALAC. KARŞ. (B) 20.00020.000, 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİD. VE ZAR. (B) 15.00015.000 / 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR (A) 50.00050.000.
Alacak ve karşılığı tamamen kapatılırken nakit girişi ve oluşan zarar kaydedilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacakların Tasfiyesi

Daha Fazla Pratik

Tahsil edilen tutarın 40.00040.000 TL olması durumunda 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının nasıl kullanılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 602Soru

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve dönem sonu envanter bilgileri şu şekildedir:

Hesap AdıKalan (TLTL)
Kasa12.00012.000
Vadesiz Mevduat28.00028.000
Kredi Kartı Slipleri7.5007.500
Damga ve Posta Pulları500500
Alınan Çekler15.00015.000
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri6.0006.000
Hisse Senetleri10.00010.000

Bu bilgilere göre, işletmenin hazırlayacağı dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grup toplamı kaç TLTL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 57.00057.000

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grup toplamı 57.00057.000 TLTL olmalıdır.
Doğru yanıt olan tutar, Hazır Değerler (10) grubunda yer alan Kasa (12.00012.000), Bankalar (28.00028.000), Alınan Çekler (15.00015.000) ve Diğer Hazır Değerler kapsamındaki Kredi Kartı Slipleri (7.5007.500) ile Pulların (500500) toplamından (63.00063.000), düzenleyici hesap olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri'nin (6.0006.000) çıkarılmasıyla elde edilen 57.00057.000 TLTL’dir.

Adım Adım Çözüm

1
Hazır Değerler (10) grubuna giren hesapların belirlenmesi
Kasa (12.00012.000), Vadesiz Mevduat (28.00028.000), Kredi Kartı Slipleri (7.5007.500), Damga ve Posta Pulları (500500), Alınan Çekler (15.00015.000) ve Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (6.0006.000)
Bu hesaplar Tekdüzen Hesap Planı'na göre 10 Hazır Değerler grubu içerisinde yer alan likit varlıklardır.
2
Hazır Değerler kapsamına girmeyen hesapların ayrılması
Hisse Senetleri (10.00010.000) hesabı çıkarılır.
Hisse Senetleri hesabı 11 Menkul Kıymetler grubu üyesidir ve Hazır Değerler içinde gösterilmez.
3
Aktif karakterli ancak eksi (-) değer taşıyan hesabın dikkate alınması
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı toplamdan düşülür.
103 nolu hesap, aktif toplamını azaltan düzenleyici bir hesaptır.
4
Grup toplamının hesaplanması
12.000+28.000+7.500+500+15.0006.000=57.00012.000 + 28.000 + 7.500 + 500 + 15.000 - 6.000 = 57.000 TLTL
Varlıkların toplamından düzenleyici hesabın çıkarılmasıyla net grup değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Düzenleyici Hesap Mantığı

İpuçları

1
Bilanço gruplarını hesaplarken, o grubun koduna (10) başlayan hesapları belirlemekle işe başlayın.
2
İşletmenin kestiği çeklerin (103) aktif bir hesaba sahip olmasına rağmen bilançoda parantez içinde gösterildiğini hatırlayın.
3
Kredi kartı slipleri ve posta pulları, doğrudan nakit olmasalar da Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilir ve bu grubun bir parçasıdır.

Daha Fazla Pratik

Hazır Değerler ile Menkul Kıymetler arasındaki farkları ve neden vadeli çeklerin dönem sonunda bu gruptan çıkarıldığını inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce tüm borç bakiyesi veren hesapları (100, 101, 102, 108) toplayıp tek bir kalem haline getirin, ardından düzenleyici hesabı (103) bu toplamdan tek seferde çıkarın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 603Soru

İşletmenin Temmuz ayı sonu mizanında KDV ile ilgili hesapların bakiyeleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Bakiyesi (TL)Alacak Bakiyesi (TL)
190190 Devreden KDV8.0008.000-
191191 İndirilecek KDV22.00022.000-
391391 Hesaplanan KDV-14.00014.000

Buna göre, işletmenin Temmuz ayı sonunda yapması gereken KDV mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 391 HESAPLANAN KDV 14.000 (B), 190 DEVREDEN KDV 16.000 (B) / 190 DEVREDEN KDV 8.000 (A), 191 İNDİRİLECEK KDV 22.000 (A)

Cevap

Temmuz ayı sonunda 391 Hesaplanan KDV hesabı borçlandırılarak, 190 ve 191 hesapları alacaklandırılarak kapatılmalı ve aradaki 16.00016.000 TL'lik devreden fark yeni bakiye olarak 190 hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru yevmiye kaydı, cari ayın 391 Hesaplanan KDV tutarını kapatırken, önceki aydan gelen 190 ve cari ayın 191 bakiyelerini de kapatır. İndirilebilir toplam tutar (30.00030.000 TL), hesaplanan tutardan (14.00014.000 TL) daha büyük olduğu için, ödenecek vergi çıkmaz ve aradaki fark (16.00016.000 TL) yeni döneme devretmek üzere 190 hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam indirilebilir KDV tutarını hesapla.
8.0008.000 (Önceki 190) + 22.00022.000 (Cari 191) = 30.00030.000 TL.
İşletmenin o dönemde mahsup edebileceği tüm KDV yükünü belirlemek için.
2
Hesaplanan KDV ile karşılaştır ve sonucu belirle.
14.00014.000 (391) < 30.00030.000 (İndirilecek). Fark: 16.00016.000 TL (Devreden KDV).
Dönem sonunda devlete vergi mi ödeneceği yoksa sonraki aya KDV mi devredileceği bu karşılaştırma ile saptanır.
3
Hesapları kapatmak için ters kayıt yap ve yeni bakiyeyi oluştur.
391 (B) 14.00014.000, Yeni 190 (B) 16.00016.000, Eski 190 (A) 8.0008.000, 191 (A) 22.00022.000.
Ay sonu KDV hesaplarının sıfırlanması ve net durumun 190 hesabında gösterilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve 190 Devreden KDV Hesabı
Soru 604Soru

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde, idari binasının güvenliğini sağlamak amacıyla bir güvenlik firmasıyla 44 ay süreli bir sözleşme imzalamış ve toplam 48.00048.000 TL tutarındaki hizmet bedelini nakit olarak ödemiştir. Muhasebenin dönemsellik ilkesi gereği, ödeme tarihinde yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 36.00036.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılması gereken kayıtta, gelecek yıla sarkan 3 aylık tutar olan 36.00036.000 TL, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Toplam 48.00048.000 TL'lik ödeme 44 ayı kapsadığına göre aylık gider 12.00012.000 TL'dir. Ödemenin yapıldığı Aralık 20252025 dönemi dışında kalan Ocak, Şubat ve Mart 20262026 aylarına ait toplam 36.00036.000 TL (12.000×312.000 \times 3), Gelecek Aylara Ait Giderler (180) hesabına kaydedilerek bir sonraki döneme devredilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
48.000 TL/4 ay=12.000 TL/ay48.000 \text{ TL} / 4 \text{ ay} = 12.000 \text{ TL/ay}
Hizmetin toplam bedelini süresine bölerek bir aya düşen maliyeti bulmak gerekir.
2
Dönemlere göre gider dağılımının yapılması
2025 (Aralık)=12.000 TL2026 (Ocak, S¸ubat, Mart)=12.000×3=36.000 TL2025 \text{ (Aralık)} = 12.000 \text{ TL} \\ 2026 \text{ (Ocak, Şubat, Mart)} = 12.000 \times 3 = 36.000 \text{ TL}
Dönemsellik ilkesi uyarınca, her dönemin gideri kendi döneminde raporlanmalıdır.
3
Muhasebe hesabının belirlenmesi
Gelecek yıla ait 36.00036.000 TL tutar "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına borç kaydedilir.
Bir yıldan kısa süreli peşin ödenen gelecek dönem giderleri 180 nolu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ilkesi uyarınca peşin ödenen giderlerin ait oldukları dönemlere göre ayrıştırılması ve gelecek döneme ait kısmın 180 nolu hesapta aktifleştirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Gelecek yıllara sarkan (1 yılı aşan) giderlerin 280 nolu hesapta nasıl izlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 605Soru

Bir işletme, müşterisinden olan 30.00030.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) alacağı karşılığında müşterisinden 3 ay vadeli bir bono (senet) almıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121121 Alacak Senetleri hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Alacak senetleri hesabının borçlandırılması seçeneği doğrudur çünkü senet alınması bir varlık artışıdır.
İşletme senetsiz alacağını (120 Alıcılar) senetli alacağa (121 Alacak Senetleri) dönüştürmüştür. Bu işlem bir 'aktif yer değiştirmesi'dir. Portföye senet girdiği için 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılırken, müşteriden olan açık hesap alacağı kapandığı için 120 Alıcılar hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın mevcut durumunu analiz etme
Senetsiz alacak (120 Alıcılar) azalıyor.
Müşteri borcuna karşılık senet verdiği için açık hesap alacağı sona erer.
2
Yeni ödeme aracını tanımlama
Senetli alacak (121 Alacak Senetleri) artıyor.
İşletmenin portföyüne yeni bir alacak senedi girişi olmuştur.
3
Yevmiye kaydını oluşturma
121 Alacak Senetleri (Borçlu) / 120 Alıcılar (Alacaklı)
Aktif hesaplardaki artışlar borca, azalışlar alacağa yazılır.

Anahtar Kavram

Alacağın Şekil Değiştirmesi

Daha Fazla Pratik

Alacak senetlerinin tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 606Soru

İşletmenin kasasında bulunan 2.0002.000 ABD Doları (USDUSD) dönem sonunda değerlemeye tabi tutulmuştur. Bu dövizin işletme kayıtlarına girdiği tarihteki kuru 11 USD=31USD = 31 TLTL iken, dönem sonu değerleme kuru 11 USD=33USD = 33 TLTL olarak gerçekleşmiştir. Bu değerleme farkının kaydedilmesi için yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100 Kasa

Cevap

Kur artışından kaynaklanan varlık artışını temsil eden 100 Kasa hesabı borçlandırılmalıdır.
Döviz kurundaki artış sonucunda işletmenin kasasındaki TL karşılığı yükselmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre aktif karakterli hesaplardaki (100 Kasa gibi) artışlar ilgili hesabın borç tarafına kaydedilir. Bu nedenle doğru hesap 100 Kasa hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı değer ile dönem sonu değerini hesapla
Kayıtlı değer: 2.000×31=62.0002.000 \times 31 = 62.000 TLTL; Dönem sonu değer: 2.000×33=66.0002.000 \times 33 = 66.000 TLTL.
Kur farkının tutarını belirlemek için gereklidir.
2
Kur farkını ve yönünü belirle
66.00062.000=4.00066.000 - 62.000 = 4.000 TLTL (Kur kârı).
Varlığın değerinin arttığını teyit eder.
3
Muhasebe kaydını oluştur
100 Kasa hesabı 4.0004.000 TLTL borçlandırılırken, 646 Kambiyo Karları hesabı alacaklandırılır.
Aktif hesaplardaki artışlar borca, gelir artışları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi (Kur Farkı)

İpuçları

1
Varlığın değerindeki artışın hangi tarafa kaydedileceğini düşünün.
2
Döviz kırı arttığında işletme kâr eder; bu kâr varlığı (Kasayı) artırır.

Daha Fazla Pratik

Kur düşüşü (zarar) durumunda hangi hesabın borçlandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 607Soru

İşletme, satın aldığı ticari malların işletmeye getirilmesi ve ambara girişi için 1.2001.200 TL tutarında nakliye bedelini nakit olarak ödemiştir. (KDV ihmal edilecektir.)

Muhasebenin temel kavramlarından "Maliyet Esası" uyarınca, bu harcamanın kaydedileceği hesap ve kayıt yönü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabının borcuna

Cevap

Maliyet esası kavramı uyarınca, mal alışıyla ilgili nakliye giderleri 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Muhasebenin temel kavramlarından Maliyet Esası gereğince, ticari malların satın alınıp işletme ambarına girene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar (nakliye, gümrük vergileri, sigorta, komisyonlar vb.) malın maliyetine eklenir. Bu nedenle, alışla ilgili nakliye bedeli 153 Ticari Mallar hesabının borç tarafına kaydedilerek malın maliyeti artırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini belirlemek
Giderin malın alımı ve işletmeye getirilmesiyle ilgili olduğu tespit edildi.
Muhasebede giderlerin hangi aşamada (alış, üretim, satış) gerçekleştiği kayıt yöntemini belirler.
2
Maliyet esası kavramını uygulamak
Nakliye bedelinin malın maliyetine eklenmesi gerektiği anlaşıldı.
Maliyet esası gereği; varlığın iktisap edilmesi için yapılan ödemeler maliyete dahil edilir.
3
Yevmiye kaydını oluşturmak
153 Ticari Mallar hesabına borç, 100 Kasa hesabına alacak kaydı yapılır.
Stok değerindeki artış aktif hesabın borcuna, nakit azalışı ise aktif hesabın alacağına yazılır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Stok Alış Giderleri

İpuçları

1
Malın işletmeye getirilmesi için yapılan harcamalar malın değerini artırır mı yoksa doğrudan bir gider midir?
2
Maliyet esası kavramına göre, bir varlığın ambarınıza girene kadar yapılan tüm masrafları onun maliyetine eklemeniz gerekir.

Daha Fazla Pratik

Stokların satışına ilişkin nakliye giderlerinin (760 hesabı) muhasebeleştirilmesi konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 608Soru

Stok hareketlerini "aralıksız (sürekli) envanter" yöntemine göre izleyen bir işletme, maliyet bedeli 18.00018.000 TL olan ticari malları 30.00030.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye satmıştır. Bu satış işleminin ardından işletmenin yapması gereken "maliyet kaydı" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "153153 Ticari Mallar" hesabı 18.00018.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Sürekli envanter yönteminde satış sonrası yapılan maliyet kaydında, maliyet bedeli olan 18.00018.000 TL tutarında "153153 Ticari Mallar" hesabı alacaklandırılır.
Aralıksız (sürekli) envanter yönteminde, her satış işleminin ardından eş zamanlı olarak maliyet kaydı yapılır. Bu kaydın amacı, satılan malların stoklardan çıkışını ve buna bağlı oluşan gideri belgelemektir. Maliyet bedeli olan 18.00018.000 TL tutarında gider artışı için "621621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabı borçlandırılırken, stok azalışı için "153153 Ticari Mallar" hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satışın maliyet tutarını belirle.
18.00018.000 TL
Maliyet kaydı her zaman maliyet bedeli üzerinden yapılır.
2
Aralıksız envanter yönteminde maliyet kaydı mantığını uygula.
Borç: 621621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti, Alacak: 153153 Ticari Mallar
Varlık azalışı alacağa, gider artışı borca kaydedilir.
3
Seçeneklerdeki hesap ve tutar eşleşmesini kontrol et.
153153 hesabının 18.00018.000 TL alacaklandırılması.
Maliyet kaydında stok çıkışı doğru tutar ve yönle ifade edilmiştir.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Satış Maliyeti Kaydı

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemin aralıklı envanter yöntemine göre nasıl kaydedildiğini düşünerek aradaki farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 609Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında yapılan fiili sayım sonucunda, ambardaki ticari mal mevcudunun 92.00092.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Aynı tarihte düzenlenen genel geçici mizanda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanının 88.50088.500 TL olduğu görülmüştür. Aradaki farkın nedeni o an belirlenememiş ve araştırılmak üzere ilgili hesaba aktarılmıştır.

Buna göre, farkın tespiti anında yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "153 Ticari Mallar" hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır; "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı 3.5003.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

Fiili sayım tutarı (92.00092.000 TL), kayıtlı tutardan (88.50088.500 TL) fazla olduğu için "153 Ticari Mallar" hesabı borçlandırılarak "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabı alacaklandırılır.
İşletmenin fiili stok mevcudunun kayıtlı stok mevcudundan fazla olması durumuna 'Stok Sayım Fazlası' denir. Bu durumda, kayıtlardaki stok tutarını gerçek seviyesine getirmek için '153 Ticari Mallar' hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır. Farkın nedeni o an bilinmediği için bu tutar araştırılmak üzere '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili ve kaydi envanter arasındaki farkı hesapla.
92.00088.500=3.50092.000 - 88.500 = 3.500 TL.
Ambardaki gerçek mevcudun kayıtlardan ne kadar farklı olduğunu belirlemek için.
2
Farkın niteliğini belirle (Noksan mı, Fazla mı?).
92.000>88.50092.000 > 88.500 olduğu için Sayım Fazlası.
Fiili stokun kaydi stoktan büyük olması durumuna 'Sayım Fazlası' denir.
3
Muhasebe kaydını gerçekleştir.
153 Ticari Mallar (Borç) 3.5003.500 / 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Alacak) 3.5003.500.
Kayıtlarda eksik görünen stok tutarını artırmak için varlık hesabı borçlandırılır, neden araştırılacağı için geçici pasif karakterli hesap alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Sayım ve Tesellüm Fazlaları

İpuçları

1
Önce ambardaki gerçek tutar ile defterdeki tutar arasındaki farkın yönünü belirleyin: Stoklar olması gerekenden fazla mı yoksa eksik mi?

Daha Fazla Pratik

Farkın nedeni sonradan bulunursa (örneğin bir alım kaydının unutulduğu anlaşılırsa) yapılacak düzeltme kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 610Soru

İşletme, mülkiyetinde bulunan bir iş makinesini 11 Kasım 20252025 tarihinde, bir başka firmaya 55 aylığına kiralamıştır. Toplam 50.00050.000 TL tutarındaki kira bedelinin tamamının, kira süresinin dolacağı 11 Nisan 20262026 tarihinde tek seferde tahsil edileceği kararlaştırılmıştır. Dönemsellik kavramı uyarınca, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 181 Gelir Tahakkukları hesabı borçlu 20.00020.000 TL, 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı alacaklı 20.00020.000 TL

Cevap

Doğru cevap, 181 Gelir Tahakkukları hesabının 20.00020.000 TL borçlandırılması ve 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabının 20.00020.000 TL alacaklandırılması gerektiğini belirten seçenektir.
İşletme kiralamayı 11 Kasım'da başlatmış ve kira bedelini dönem sonunda tahsil edecektir. 3131 Aralık tarihi itibarıyla Kasım ve Aralık aylarına ait toplam 20.00020.000 TL kira geliri 'hak edilmiş' ancak henüz tahsil edilmemiştir. Bu durum 'Gelir Tahakkuku'dur. Dönemsellik kavramı gereği bu tutar 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabına alacak, 181 Gelir Tahakkukları hesabına borç yazılarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık kira bedelini hesaplayın.
50.000/5=10.00050.000 / 5 = 10.000 TL.
Toplam bedelin bir aya düşen payını bulmak için toplam süreye bölünür.
2
2025 yılına (cari döneme) ait olan ay sayısını belirleyin.
Kasım ve Aralık olmak üzere toplam 22 ay.
Dönemsellik kavramı gereği her dönemin gelir ve gideri kendi döneminde kaydedilmelidir.
3
2025 yılına ait tahakkuk eden gelir tutarını hesaplayın.
2×10.000=20.0002 \times 10.000 = 20.000 TL.
Cari dönemde hak edilen ancak henüz belgelenmemiş/tahsil edilmemiş tutar belirlenir.
4
Gelir tahakkuku kaydını yapın.
181 Gelir Tahakkukları (Borç) ve 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar (Alacak).
Nakit tahsilatı gelecek dönemde yapılacak olsa da gelirin cari döneme ait kısmı 181 hesap aracılığıyla aktifleştirilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve Gelir Tahakkuku mekanizması.

İpuçları

1
Dönemsellik kavramına göre, gelirin tahsil edilip edilmemesine bakılmaksızın cari döneme ait olan kısmı kaydedilmelidir.
2
Kasım ve Aralık ayları için toplam kaç lira kira geliri hak edildiğini hesaplayın.
3
Cari dönemde kazanılan ancak henüz tahsil edilmeyen gelirler '181 Gelir Tahakkukları' hesabında izlenir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabı için, peşin ödenen bir sigorta poliçesi üzerinden çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 611Soru

İşletme, vadesi dolan 60.00060.000 TL nominal değerli bir alacak senedini tahsil edememiş ve noter kanalıyla protesto ettirmiştir. Banka, protesto masrafı olarak işletmenin ticari mevduat hesabından 450450 TL kesmiştir. İşletme yönetimi, söz konusu alacak için aynı gün icra takibi başlatılmasına karar vermiştir. Bu bilgilere göre, alacağın takibi ve şüpheli hale gelmesiyle ilgili yapılması gereken yasal takip kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, 60.45060.450 TL

Cevap

128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı, 60.45060.450 TL
İşletmenin vadesinde tahsil edemediği 60.00060.000 TL'lik senet için ödediği 450450 TL'lik protesto masrafı, borçludan talep edilecek toplam tutarı 60.45060.450 TL'ye yükseltir. Alacak için icra takibi başlatılması, bu alacağın ticari niteliğini 'şüpheli' hale getirir. Tekdüzen Hesap Planı gereği, şüpheli hale gelen ticari alacaklar (anapara + masraflar) 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabının borcuna kaydedilerek takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Protesto masrafının alacak tutarına eklenmesi
60.00060.000 TL + 450450 TL = 60.45060.450 TL
İşletmenin borçludan talep edeceği toplam hak, ana para ve fer'i borçları (masraf, faiz vb.) kapsar.
2
Alacağın niteliğinin belirlenmesi
Senetli alacak şüpheli hale gelmiştir.
Vadesinde ödenmeyen ve hakkında yasal takip (icra/dava) başlatılan ticari alacaklar 'Şüpheli' statüsüne geçer.
3
Yasal takip kaydının yapılması
128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı borçlandırılırken, 121 Alacak Senetleri hesabı alacaklandırılır.
Alacağın türü değiştiği için ilgili aktif hesaplar arasında devir işlemi yapılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklara Aktarım ve Masrafların Maliyete Eklenmesi

Daha Fazla Pratik

Bu işlemden sonra işletmenin alacağın tamamı için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırması durumunda yapılacak yevmiye kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 612Soru

İşletmenin stoklarında yer alan ve maliyet bedeli 120.000120.000 TL olan ticari mallar, çıkan bir yangın sonucunda tamamen kullanılamaz hale gelmiştir. İlgili sigorta şirketi, yapılan incelemeler neticesinde işletmenin zararının 100.000100.000 TL'lik kısmını tazminat olarak ödemeyi yazılı olarak kabul etmiştir. Bu bilgilere göre, sigorta şirketinin tazminat talebini kabul ettiği tarihte yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100.000100.000 TL tutarında "136 Diğer Çeşitli Alacaklar" hesabı borçlandırılır.

Cevap

Sigorta şirketinin tazminatı kabul ettiği tarihte, kabul edilen 100.000100.000 TL tutarı için '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin esas faaliyeti (mal satışı vb.) dışındaki işlemlerden kaynaklanan ve başka bir alacak hesabına girmeyen üçüncü kişilerden olan alacakları '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabında izlenir. Sigorta şirketinin tazminatı kabul etmesiyle işletme lehine bir alacak hakkı doğmuştur ve bu tutar tahakkuk esası gereği ilgili hesaba borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirle
Yangın sonucu stok kaybı ve sigorta tazminat hakkı doğumu.
Muhasebeleştirilecek işlemin ticari mi yoksa diğer bir alacak mı olduğunu belirlemek gerekir.
2
İlgili hesapları tespit et
Tazminat alacağı için 136, zarar için 689, stok çıkışı için 153.
Ana faaliyet dışı bir tazminat söz konusu olduğu için 13 grubundaki uygun hesap seçilmelidir.
3
Tahakkuk kaydını yap
136 Diğer Çeşitli Alacaklar (100.000100.000 B), 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (20.00020.000 B) / 153 Ticari Mallar (120.000120.000 A).
Sigorta şirketi tazminatı yazılı kabul ettiği an alacak kesinleşmiş olur.

Anahtar Kavram

Diğer Çeşitli Alacaklar ve Tahakkuk Esası

İpuçları

1
Sigorta tazminatı işletmenin ticari bir satışı mıdır, yoksa diğer bir işlem midir?
2
Nakit tahsilat gerçekleşmeden önce doğan haklar hangi muhasebe temel kavramı gereği kaydedilmelidir?

Daha Fazla Pratik

Tazminat alacağının vadesinin bir yılı aşması durumunda hangi hesap grubuna aktarılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 613Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla nominal değeri 200.000200.000 TL, yıllık %30\%30 faiz ödemeli ve kupon ödeme dönemi her yılın 1 Nisan tarihi olan bir özel kesim tahvilini 1 Temmuz 2025 tarihinde 225.000225.000 TL'ye banka aracılığıyla satın almıştır. Ayrıca bu işlem için bankaya 1.5001.500 TL komisyon ödenmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin satın aldığı tahvillerin muhasebe kayıtlarına esas teşkil edecek 'maliyet bedeli' kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 210.000210.000

Cevap

Tahvilin maliyet bedeli 210.000210.000 TL'dir.
Tahvillerin maliyet bedeli hesaplanırken, ödenen toplam alış bedelinden satın alma tarihine kadar işlemiş olan faizlerin düşülmesi gerekir. Bu örnekte 225.000225.000 TL olan alış bedelinden 3 aylık süreye tekabül eden 15.00015.000 TL işlemiş faiz çıkarıldığında maliyet bedeli 210.000210.000 TL olarak bulunur. Ayrıca ödenen komisyonlar ihtiyatlılık kavramı ve ilgili tebliğler gereği maliyete eklenmeyip doğrudan gider yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kupon tarihinden alış tarihine kadar geçen sürenin (işlemiş faiz süresi) belirlenmesi
1 Nisan - 1 Temmuz arası toplam 3 aydır (Nisan, Mayıs, Haziran).
Tahvilin içinde biriken ancak satıcıya ait olan faiz payını ayırmak gerekir.
2
İşlemiş faiz tutarının hesaplanması
200.000×0,30×(3/12)=15.000200.000 \times 0,30 \times (3 / 12) = 15.000 TL.
Nominal değer üzerinden yıllık faiz oranı ve geçen süre kullanılarak işlemiş faiz hesaplanır.
3
Tahvilin maliyet bedelinin hesaplanması
225.00015.000=210.000225.000 - 15.000 = 210.000 TL.
Alış bedeli, tahvilin anaparası ve işlemiş faizini kapsar; maliyet bedeli ise sadece anapara kısmını temsil eder.
4
Komisyon giderinin değerlendirilmesi
1.5001.500 TL doğrudan gider kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı gereği menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Alış Maliyeti

İpuçları

1
Tahvilin kupon dönemi başlangıcından satın alma tarihine kadar geçen süreyi hesaplayarak başlayın.
2
Ödenen 225.000225.000 TL'nin içinde hem tahvilin anaparası hem de birikmiş faizi olduğunu unutmayın; maliyet sadece anapara kısmıdır.
3
Komisyonlar menkul kıymetlerde her zaman gider yazılır, bu tutarı hesaplamaya dahil etmeyin.

Daha Fazla Pratik

Tahvilin dönem sonunda piyasa değeriyle değerlenmesi ve faiz tahakkuku işlemlerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Muhasebe kaydını yaparak bakiyeyi görebilirsiniz: Borç tarafta 111 nolu hesap 210.000210.000 TL, 181 nolu hesap 15.00015.000 TL ve 653 nolu hesap 1.5001.500 TL şeklinde yer alacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 614Soru

İşletme, ödeme vadesi geçen ve hakkında icra takibi başlatılan bir müşterisinden olan 25.00025.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) alacağını şüpheli hale getirmiştir. Söz konusu alacağın 10.00010.000 TL'lik kısmı için müşteriden daha önce alınan bir teminat mektubu bulunmaktadır. İşletme, alacağın teminatsız kalan kısmı için ihtiyatlılık kavramı gereği %100\%100 oranında karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin ayıracağı karşılık tutarı ve bu işlem için yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654654 Karşılık Giderleri Hesabı, 15.00015.000 TL

Cevap

İşletmenin ayıracağı karşılık tutarı 15.00015.000 TL'dir ve borçlandırılacak hesap 654654 Karşılık Giderleri hesabıdır.
İşletmeler, şüpheli hale gelen ticari alacakları için karşılık ayırırken sadece teminatsız kalan tutarı dikkate almalıdır. Bu soruda 25.00025.000 TL'lik alacağın 10.00010.000 TL'si teminatlı olduğu için geri kalan 15.00015.000 TL üzerinden karşılık hesaplanır. Karşılık ayırma kaydında gider hesabı olan 654 Karşılık Giderleri borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın teminatlı ve teminatsız kısımlarının belirlenmesi
25.00025.000 TL (Toplam) - 10.00010.000 TL (Teminatlı) = 15.00015.000 TL (Teminatsız)
Vergi Usul Kanunu ve muhasebe standartlarına göre, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
2
Karşılık tutarının hesaplanması
15.00015.000 TL ×\times %100\%100 = 15.00015.000 TL
İşletme teminatsız kısmın tamamı için karşılık ayırmaya karar vermiştir.
3
Yevmiye kaydının yapılması
654 Karşılık Giderleri (Borç) / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak)
Dönem gideri olarak 654 hesabı borçlandırılırken, aktifteki varlığı düzenleyen 129 hesabı alacaklandırılarak değer düşüklüğü gösterilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminat Kısıtı

İpuçları

1
Teminat altına alınmış bir alacak için 'zarar görme ihtimali' yoktur, bu yüzden karşılık ayrılamaz.
2
Toplam alacaktan teminat mektubu tutarını çıkararak karşılık matrahını bulun.
3
Karşılık ayırma işlemi aktifteki bir varlığın değerini düşüren bir gider işlemidir; bu nedenle 654 borçlandırılırken 129 alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli alacaklar tahsil edildiğinde, ayrılan karşılığın nasıl kapatıldığını (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 615Soru

İşletme, tanesi 2020 TL'den 2.0002.000 adet (Y) A.Ş. hisse senedini geçici yatırım amacıyla banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında ayrıca 400400 TL komisyon ödenmiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa değeri 1717 TL/adet olarak belirlenmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin tamamı 16,5016,50 TL/adet fiyatla banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "655 Menkul Kıymet Satış Zararları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.0001.000

Cevap

Hisse senetlerinin satış zararı 1.0001.000 TL olarak hesaplanır.
Hisse senetlerinin maliyet bedeli 40.00040.000 TL iken, dönem sonunda borsa değerine göre 6.0006.000 TL karşılık ayrılmıştır. Bu durumda varlığın bilançodaki net değeri 34.00034.000 TL'dir. İzleyen dönemde bu varlık 33.00033.000 TL'ye satıldığında, net defter değerinin altında bir tahsilat yapıldığı için aradaki 1.0001.000 TL tutarındaki fark "655 Menkul Kıymet Satış Zararları" hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin alış maliyetini hesaplayınız.
2.000 adet×20 TL=40.0002.000 \text{ adet} \times 20 \text{ TL} = 40.000 TL
Menkul kıymetler alış bedeli ile kaydedilir; ödenen komisyonlar (400400 TL) doğrudan "653 Komisyon Giderleri" hesabına borç yazılır, maliyete eklenmez.
2
Dönem sonunda ayrılan değer düşüklüğü karşılığını belirleyiniz.
2.000 adet×(2017) TL=6.0002.000 \text{ adet} \times (20 - 17) \text{ TL} = 6.000 TL
Hisse senetlerinin borsa değeri maliyetin altına düştüğü için aradaki fark kadar "119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" ayrılır.
3
Satış tutarını ve net defter değerini karşılaştırarak satış zararını hesaplayınız.
34.000 TL (Net Defter Deg˘eri)33.000 TL (Satıs¸ Bedeli)=1.00034.000 \text{ TL (Net Defter Değeri)} - 33.000 \text{ TL (Satış Bedeli)} = 1.000 TL Zarar
Hisse senetlerinin net defter değeri (40.0006.000=34.00040.000 - 6.000 = 34.000 TL) ile satış bedeli (2.000×16,50=33.0002.000 \times 16,50 = 33.000 TL) arasındaki olumsuz fark satış zararını oluşturur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında zarar, varlığın net defter değeri (maliyet eksi karşılık) ile satış bedeli karşılaştırılarak bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 616Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 2020 TL'den 500500 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Bu alım işlemi sırasında ayrıca 150150 TL komisyon ödenmiştir. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, ödenen bu komisyon tutarı aşağıdaki hesaplardan hangisinin borcuna kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 653653 Komisyon Giderleri

Cevap

Menkul kıymet alımı sırasında ödenen komisyonlar 653653 Komisyon Giderleri hesabının borcuna kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe uygulamaları uyarınca, işletmenin geçici yatırım amacıyla satın aldığı hisse senetleri için ödediği komisyonlar, varlığın alış bedeline (maliyetine) eklenmez. Bu tutarlar, '653 Komisyon Giderleri' hesabında gider olarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
Hisse senedi (menkul kıymet) alımı ve bu alıma bağlı komisyon ödemesi söz konusudur.
Muhasebe kaydının temelini işlemin türü oluşturur.
2
Tekdüzen Hesap Planı'ndaki maliyet/gider kuralını hatırlayın.
Menkul kıymet alımında ödenen komisyonlar maliyete dahil edilmeyip doğrudan gider kaydedilmelidir.
VUK ve THP kuralları gereği hisse senedi maliyeti alış bedeli ile ölçülür, giderler ayrıştırılır.
3
İlgili gider hesabını seçin.
Ödenen 150150 TL tutarındaki komisyon için 653653 Komisyon Giderleri hesabı borçlandırılır.
Finansal varlık alım komisyonları için tanımlanmış spesifik hesap budur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet alım komisyonlarının muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Menkul kıymetlerin maliyeti ile stokların maliyet oluşumu arasındaki farkı hatırlayın.
2
Ödenen bu komisyon, varlığı elde etmek için ödenen alış bedelinin bir parçası mıdır yoksa bir işlem gideri midir?

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde 'İhtiyatlılık' kavramı gereği yapılan karşılık ayırma işlemlerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydını gözünüzde canlandırın: Borçlu tarafta varlığın kendisi (110110) alış fiyatıyla, gider ise (653653) komisyon tutarıyla yer almalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 617Soru

İşletme, aralıksız envanter yöntemini kullanmaktadır. Daha önce veresiye olarak satın aldığı 15.00015.000 TL tutarındaki ticari malların borcunu vadesinden önce ödediği için satıcı işletme tarafından kendisine 1.0001.000 TL tutarında "kasa iskontosu" uygulanmıştır.

Buna göre, yapılan bu iskonto işlemi için işletmenin yapacağı muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar

Cevap

Aralıksız envanter yönteminde yapılan alış iskontoları doğrudan 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilir.
Doğru yanıt olan hesap, aralıksız envanter yönteminin temel işleyiş kuralı gereği seçilmiştir. Bu yöntemde stoklara ilişkin her türlü artış (alış, nakliye vb.) stok hesabının borcuna; her türlü azalış (satış maliyeti, iade, iskonto vb.) ise doğrudan stok hesabının alacağına kaydedilerek envanterin güncel kalması sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Daha önce yapılan bir alış işlemi için nakit ödeme sırasında sağlanan bir iskonto (alış iskontosu) söz konusudur.
Alış iskontoları, malın işletmeye olan maliyet bedelini doğrudan etkileyen bir unsurdur.
2
Envanter yöntemi kurallarını uygulama
Aralıksız (sürekli) envanter yönteminde stok giriş-çıkışları ve maliyet değişimleri anlık olarak izlenir.
Bu yöntemde malın maliyetini azaltan iade ve iskonto gibi işlemler doğrudan stok hesabı üzerinden yürütülür.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
Borç ödemesi nedeniyle 320 Satıcılar hesabı borçlandırılırken, maliyet azalışı için 153 Ticari Mallar hesabı alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre aralıksız envanterde stok maliyetini düşüren her türlü işlem ilgili aktif hesabın alacağına yazılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Alış İskontoları

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde alış iskontolarının doğrudan 153 hesabın içinde takip edildiğini (veya yardımcı hesaplarda izlendiğini) ancak dönem sonu STMM hesaplamasında dikkate alındığını hatırlayınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 618Soru

İşletme, 20.00020.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç bedelle veresiye (kredili) olarak satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borç tarafında yer alacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı, 24.00024.000 TL

Cevap

Veresiye mal satışından doğan senetsiz alacaklar için 120 Alıcılar hesabı 24.00024.000 TL (KDV dahil tutar) borçlandırılmalıdır.
İşletmenin ticari faaliyetleri kapsamında senet almadan (veresiye/kredili) gerçekleştirdiği mal satışlarından doğan alacaklar '120 Alıcılar' hesabında takip edilir. Bu hesap aktif karakterli bir varlık hesabı olduğu için artışlar borç tarafına kaydedilir. Alacak tutarı, net satış bedeli (20.00020.000 TL) ile bu satış üzerinden hesaplanan KDV (4.0004.000 TL) toplamı olan 24.00024.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
20.000×0,20=4.00020.000 \times 0,20 = 4.000 TL
Satış bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin belirlenmesi gerekir.
2
Toplam alacak tutarının belirlenmesi
20.000+4.000=24.00020.000 + 4.000 = 24.000 TL
Veresiye satışta alıcıdan olan toplam alacak, mal bedeli ve KDV toplamından oluşur.
3
Hesapların ve yönlerinin belirlenmesi
120 Alıcılar (Borçlu), 600 Yurtiçi Satışlar (Alacaklı), 391 Hesaplanan KDV (Alacaklı)
Senetsiz alacak artışı aktif hesapta borç, satış geliri ve KDV yükümlülüğü ise ilgili hesaplarda alacak kaydı gerektirir.

Anahtar Kavram

Veresiye (senetsiz) ticari alacakların muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Satışın veresiye (senetsiz) olması, hangi aktif hesabın artacağını belirler.
2
Alacak tutarına KDV'nin dahil edilmesi gerektiğini ve alacak hesaplarının artışta borçlandığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı alacağın daha sonra bir senet karşılığında tahsil edilmesi durumundaki hesap değişimlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 619Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 2525 TL olan 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Bu alış işlemi sırasında banka tarafından %1\%1 oranında komisyon kesintisi yapılmıştır. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, ödenen bu komisyon tutarının kaydedilmesi gereken borçlu hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 653 Komisyon Giderleri

Cevap

Menkul kıymet alış komisyonları 653 Komisyon Giderleri hesabında izlenmelidir.
Menkul kıymetler grubundaki varlıkların (hisse senedi, tahvil vb.) satın alınması sırasında ödenen komisyon, banka masrafı veya benzeri giderler, varlığın alış değeriyle ilişkilendirilmez. Bu tutarlar, işlemin yapıldığı dönemde doğrudan gider olarak kabul edilir ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre '653 Komisyon Giderleri' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış bedelini ve komisyon tutarını hesaplayın.
Alış bedeli: 1.000×25=25.0001.000 \times 25 = 25.000 TL. Komisyon: 25.000×0,01=25025.000 \times 0,01 = 250 TL.
İşlemin parasal büyüklüğünü belirlemek için gereklidir.
2
Tekdüzen Hesap Planı'ndaki menkul kıymet alış kuralını uygulayın.
Menkul kıymetlerde alış komisyonları alış maliyetine eklenmez, doğrudan gider yazılır.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı standartları gereği bu ayrım yapılmalıdır.
3
Uygun gider hesabını belirleyin.
Kullanılacak hesap: 653 Komisyon Giderleri.
Menkul kıymet alım-satım aracılık hizmetleri için ödenen bedeller bu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Alış Komisyonlarının Muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 620Soru

İşletme, ana faaliyet konusu kapsamında bir müşterisine 40.00040.000 TL tutarındaki ticari malı veresiye (açık hesap) olarak satmıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan senede bağlanmamış ticari alacağın kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar

Cevap

Veresiye mal satışından doğan senede bağlanmamış kısa vadeli ticari alacaklar 120 Alıcılar hesabında izlenir.
Doğru seçenek olan hesap, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan, senede bağlanmamış kısa vadeli (vadesi 1 yıla kadar olan) alacakların izlendiği hesaptır. Soru metninde malın 'veresiye' satıldığı belirtildiği için bu alacak doğrudan ilgili hesaba borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Ticari mal satışı yapılmış ve karşılığında nakit veya senet alınmamıştır (veresiye).
Muhasebe kaydında hangi hesabın borçlandırılacağını belirlemek için alacağın türünü anlamak gerekir.
2
Alacak türüne uygun hesabı seç
Senetsiz ticari alacaklar için '120 Alıcılar' hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı gereği, işletmenin ticari faaliyetleri sonucu oluşan senetsiz alacaklar bu kodda takip edilir.
3
Kayıt yönünü belirle
Varlık (aktif) hesabındaki artış borç tarafına kaydedilir.
Alıcılar hesabı bir aktif hesaptır ve ilk kayıt borç taraflı yapılır.

Anahtar Kavram

Veresiye Ticari Alacakların Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşletmenin mal sattığı kişilere ne ad verilir?
2
Veresiye satışlarda bir kağıt (senet) imzalanmaz, alacak sadece defter kaydı ile takip edilir.

Daha Fazla Pratik

Aynı alacak için daha sonra senet alınması durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 31 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 31 | Examkin