Hazır Değerler

126 soru

Soru 121Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı 240.000240.000 TL'dir. Dönem sonu envanter ve sayım işlemleri sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tespit Edilen DurumlarAçıklama / Tutar
Kayıtlı Döviz Mevcudu3.0003.000 USD (Maliyet kuru: 11 USD = 3030 TL)
Dönem Sonu Döviz Kuru11 USD = 3333 TL
Kaydedilmemiş İşlemİşletme ortağının 8.0008.000 TL tutarındaki şahsi borcunun kasadan ödendiği ancak kayıtlara yansıtılmadığı anlaşılmıştır.
Diğer VarlıklarKasa bakiyesi içinde yer alan 15.00015.000 TL tutarındaki vadesi geçmiş kuponların halen "100 Kasa" hesabında izlendiği saptanmıştır.
Fiziki Sayım SonucuKasada (dövizler ve kuponlar dahil) fiilen 230.000230.000 TL değerinde varlık olduğu tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, gerekli envanter ve düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra ortaya çıkan fark için "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11.00011.000

Cevap

Düzeltilmiş kayıtlı bakiye ile fiili sayım sonucu arasındaki fark olan 11.00011.000 TL noksanlık olarak kaydedilmelidir.
İşletmenin kasa hesabı bakiyesi öncelikle unutan işlemler için düzeltilmelidir (240.0008.000=232.000240.000 - 8.000 = 232.000 TL). Ardından kasadaki dolar mevcudu dönem sonu kuruyla değerlendiğinde 9.0009.000 TL'lik bir değer artışı (Kambiyo Karı) oluşur ve kasanın muhasebe bakiyesi 241.000241.000 TL'ye ulaşır. Kasada fiilen bulunan varlıkların toplamı 230.000230.000 TL olduğundan, kayıtlı bakiyenin 11.00011.000 TL eksik olduğu görülür. Bu tutar noksanlık olarak kaydedilir. Kasadaki kuponların 108 hesaba aktarılması bir virman işlemi olup, toplam envanter farkını değiştirmez; çünkü kuponlar hem sayımda hem de kayıtlı bakiyede mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Kaydedilmemiş nakit çıkışını mizan bakiyesinden düşmek
240.0008.000=232.000240.000 - 8.000 = 232.000 TL
Ortağın şahsi borcu için yapılan ödeme kasa hesabının alacağına kaydedilerek bakiyeden düşülmelidir.
2
Yabancı para mevcudu için kur farkı değerlemesi yapmak
3.000×(3330)=+9.0003.000 \times (33 - 30) = +9.000 TL Kambiyo Karı
Dönem sonu kur değerlemesi sonucunda oluşan kur farkı karı kasanın değerini artırır.
3
Düzeltilmiş (beklenen) kasa bakiyesini hesaplamak
232.000+9.000=241.000232.000 + 9.000 = 241.000 TL
Sayım öncesi muhasebe kayıtlarının göstermesi gereken nihai bakiye budur.
4
Düzeltilmiş bakiye ile fiili sayımı karşılaştırmak
241.000230.000=11.000241.000 - 230.000 = 11.000 TL
Kayıtlı bakiye fiili mevcuttan fazla olduğu için aradaki fark kasa noksanı olarak 197 hesabın borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Kasa envanterinde kayıtlı bakiye ile fiili mevcudun karşılaştırılması öncesinde kaydedilmemiş işlemlerin ve değerleme farklarının muhasebeleştirilmesi gerekir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 122Soru

İşletmenin bir ticari borcuna karşılık çek düzenleyerek satıcıya vermesi durumunda, Tekdüzen Hesap Planı'na göre yapılacak muhasebe kaydı ve ilgili hesabın niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılır ve bu hesap bilançoda aktifi düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olarak yer alır.

Cevap

103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının alacaklandırılması ve bu hesabın aktifi düzenleyici bir hesap olması doğrudur.
Doğru yanıt olan ifade, işletmenin çek vermesi durumunda kullanılacak doğru hesabı (103103) ve bu hesabın Tekdüzen Hesap Planı'ndaki işleyiş özelliğini (aktifi düzenleyici/pasif karakterli) eksiksiz tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin Analiz Edilmesi
İşletme kendi çekini düzenleyip verdiği için bir ödeme emri doğmuştur.
Çek düzenlemek, bankadaki hesaba erişim emri vermek anlamına gelir.
2
Hesap Seçimi ve Kayıt Yönü
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılır.
Çek verildiğinde, işletmenin bu çekten dolayı bankaya olan potansiyel yükümlülüğü (veya varlıktaki azalış beklentisi) alacak kaydıyla gösterilir.
3
Hesabın Niteliğinin Belirlenmesi
103103 hesabı aktifi düzenleyici, pasif karakterli bir hesaptır.
Hazır değerler grubu içerisinde yer almasına rağmen bilançoda eksi (-) işaretle gösterilerek grubun net değerini yansıtır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Aktifi Düzenleyici Hesaplar

İpuçları

1
Hazır değerler grubunda yer alan ve sonunda eksi işareti olan hesapları hatırlayın.
2
İşletme çek verdiğinde, bankadaki para hemen azalmaz; bu yüzden geçici bir 'ödeme emri' hesabı kullanılır.
3
103103 nolu hesap, hazır değerler grubunda aktifi düzenleyen tek hesaptır.

Daha Fazla Pratik

Hazır değerler grubundaki diğer eksi karakterli hesapları ve dönem sonu envanterinde 103103 hesabının nasıl kapatıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 123Soru

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

* 100100 Kasa hesabının envanter öncesi borç kalanı 70.00070.000 TL'dir. Kasa mevcudunda bulunan 1.0001.000 USD, 3030 TL olan kayıtlı kuru yerine dönem sonu kuru 3434 TL ile değerlenmiştir. Değerleme sonrası yapılan sayımda fiili kasa mevcudu 73.20073.200 TL olarak bulunmuştur.
* 102102 Bankalar hesabının envanter öncesi borç kalanı 80.00080.000 TL'dir. Banka ekstrelerinde; işletmeye gelen 4.5004.500 TL havalenin ve bankanın kestiği 300300 TL hizmet komisyonunun henüz kaydedilmediği görülmüştür.
* 101101 Alınan Çekler hesabının borç kalanı 25.00025.000 TL, 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabının alacak kalanı ise 15.00015.000 TL'dir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 167.400167.400

Cevap

İşletmenin Hazır Değerler grubu toplamı 167.400167.400 TL'dir.
Dönem sonunda bilançoda raporlanacak tutarlar, yapılan envanter ve değerleme işlemleri sonucunda ulaşılan kesinleşmiş bakiyelerdir. Kasadaki dövizli tutarın güncel kurla değerlenmesi sonucu kasa bakiyesi 74.00074.000 TL'ye yükselmiş, ancak fiili sayımda 73.20073.200 TL bulunduğu için aradaki 800800 TL'lik fark noksan olarak ayrılmıştır. Böylece kasanın bilanço değeri 73.20073.200 TL olmuştur. Bankalar hesabında ise henüz kaydedilmeyen havale (+4.500+4.500 TL) ve komisyon (300-300 TL) sonrası bakiye 84.20084.200 TL'ye ulaşmıştır. Grubun diğer unsurları olan Alınan Çekler (25.00025.000 TL) eklenip, Verilen Çekler (15.00015.000 TL) çıkarıldığında grup toplamı 167.400167.400 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabının değerlemesini yapınız.
1.0001.000 USD ×(3430)=4.000\times (34 - 30) = 4.000 TL Kur Farkı Geliri.
Yabancı paralar dönem sonunda bilanço günündeki kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kasa sayım farkını tespit ediniz ve bakiyeyi düzeltiniz.
Değerleme sonrası bakiye 74.00074.000 TL, sayılan tutar 73.20073.200 TL. Fark: 800800 TL Noksan. Kasa son bakiyesi: 73.20073.200 TL.
Kasa hesabı bilançoda fiili sayım sonucunu göstermelidir; noksanlık geçici olarak 197 hesaba alınır.
3
Bankalar hesabındaki eksik kayıtları düzeltiniz.
80.00080.000 (Mevcut) +4.500+ 4.500 (Havale) 300- 300 (Komisyon) =84.200= 84.200 TL.
Banka ekstrelerindeki işletme tarafından henüz kaydedilmemiş işlemler bakiye düzeltmesi gerektirir.
4
Hazır Değerler (10) grubunun toplamını hesaplayınız.
73.20073.200 (Kasa) +84.200+ 84.200 (Bankalar) +25.000+ 25.000 (Alınan Çekler) 15.000- 15.000 (Verilen Çekler) =167.400= 167.400 TL.
Hazır Değerler grubu; kasa, bankalar ve alınan çekler gibi nakit ve nakit benzeri varlıkların toplamından, eksi karakterli verilen çeklerin düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Dönem Sonu Envanter İşlemleri

İpuçları

1
Hazır değerler grubunda yer alan tüm hesapların mizan bakiyelerini değil, düzeltilmiş dönem sonu bakiyelerini kullanmalısınız.
2
Kasa bakiyesini önce kur farkıyla güncelleyin, ardından sayım sonucuna eşitlemek için noksan tutarını düşmeyi unutmayın.
3
Grup toplamı hesaplanırken 103 kodlu hesabın yanındaki eksi (-) işaretine dikkat edin; bu hesap grup toplamını azaltır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, dövizli banka mevduatları ve vadesi gelmiş tahvil kuponlarını içeren bir senaryo ile çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 124Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında Hazır Değerler grubuna ilişkin hesapların kalanları şu şekildedir:

Hesap AdıKalan (TLTL)
100100 Kasa50.00050.000
101101 Alınan Çekler100.000100.000
102102 Bankalar200.000200.000
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)60.00060.000 (AlacakAlacak)
108108 Diğer Hazır Değerler10.00010.000

Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

* Bankalar hesabındaki tutarın 4.0004.000 USDUSD olduğu, mizan kaydında kurun 3030 TLTL alındığı, dönem sonu değerleme kurunun ise 3434 TLTL olduğu saptanmıştır.
* İşletmenin bir satıcıya olan borcuna karşılık ciro ettiği 30.00030.000 TLTL tutarındaki çekin muhasebe kaydının unutulduğu belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, gerekli envanter ve düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin bilançosunda yer alacak olan 'Hazır Değerler' grubu toplamı kaç TLTL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 286.000286.000

Cevap

İşletmenin gerekli düzeltmeler sonrası bilançoda raporlayacağı net Hazır Değerler grubu toplamı 286.000286.000 TLTL olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan seçenek, hem bankadaki dövizli mevduatın 16.00016.000 TLTL tutarındaki değer artışını banka bakiyesine ekler, hem unutulan 30.00030.000 TLTL tutarındaki ciro işlemini çek bakiyesinden düşer, hem de grubun düzenleyici hesabı olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabını gruptan indirerek gerçek net tutara ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Banka hesabındaki dövizli tutarın değerlemesi yapılır.
4.000×(3430)=16.0004.000 \times (34 - 30) = 16.000 TLTL Kambiyo Karı
Yabancı paralı varlıklar dönem sonu kuruyla değerlenerek kur farkı ilgili hesaba eklenmelidir.
2
Unutulan ciro kaydı nedeniyle Alınan Çekler hesabı düzeltilir.
100.00030.000=70.000100.000 - 30.000 = 70.000 TLTL (Yeni bakiye)
Ciro edilen çekler işletmeden çıktığı için Alınan Çekler hesabının alacağına kayıt yapılarak bakiye azaltılmalıdır.
3
Hazır Değerler grubu net toplamı hesaplanır.
50.000(100)+70.000(101)+(200.000+16.000)(102)60.000(103)+10.000(108)=286.00050.000 (100) + 70.000 (101) + (200.000 + 16.000) (102) - 60.000 (103) + 10.000 (108) = 286.000 TLTL
Grup toplamı hesaplanırken aktif karakterli eksi hesap olan 103 nolu hesap toplamdan düşülmelidir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan düzenleyici hesapların (103) net değer hesaplamasına etkisi ve dönem sonu değerleme işlemleri.

İpuçları

1
Hazır Değerler grubu toplamını hesaplarken yanında eksi (-) işareti olan hesapların etkisine dikkat edin.
2
Banka hesabındaki dövizlerin değerlemesini yaparken sadece USD bakiyesi üzerinden kur farkını hesaplayıp mevcut bakiyeye ekleyin.
3
Ciro edilen çekler Alınan Çekler hesabını azaltırken, Verilen Çekler hesabı grup toplamını matematiksel olarak azaltan bir indirim kalemidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Kasa sayım noksanı' ve 'Cüzdandaki çeklerin tahsile verilmesi' durumlarını ekleyerek çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Önce düzeltilmiş mizan bakiyelerini (101: 70k, 102: 216k) belirleyip ardından gruptaki tüm kalemleri (Artılar - Eksiler) şeklinde toplayarak sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 125Soru

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihinde gerçekleştirdiği Hazır Değerler grubuna ilişkin envanter ve değerleme işlemlerinde şu bilgiler elde edilmiştir:

- Kasım ayında tespit edilen ve 2.5002.500 TLTL tutarıyla "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilen tutarın; 1.5001.500 TLTL’lik kısmının bir satıcıya yapılan ödemenin kayda alınmamasından kaynaklandığı belirlenmiş, kalan tutarın nedeni ise yıl sonuna kadar tespit edilememiştir.
- Kasa hesabında bulunan 2.0002.000 USDUSD (11 USD=32,00USD = 32,00 TLTL kurundan kaydedilmiş) dönem sonu kuru olan 11 USD=34,50USD = 34,50 TLTL üzerinden değerlenecektir.
- Bir satıcıya verilen 5.0005.000 TLTL tutarındaki çekin, muhasebe kayıtlarına hatalı olarak doğrudan "102 Bankalar" hesabından çıkış yapılarak yansıtıldığı görülmüştür.

Bu verilere göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kasa noksanlığının nedeninin belirlenemeyen kısmı için 1.0001.000 TLTL tutarında "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı borçlandırılır.

Cevap

Kasa noksanlığının nedeninin belirlenemeyen kısmı için 1.0001.000 TLTL tutarında "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı borçlandırılır.
Kasa noksanlığının nedeninin belirlenemeyen kısmı için 1.0001.000 TLTL tutarında '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borçlandırılması doğrudur. Çünkü 2.5002.500 TLTL toplam noksanlığın 1.5001.500 TLTL’si '320 Satıcılar' hesabına mahsup edilirken, nedeni bulunamayan kalan 1.0001.000 TLTL ihtiyatlılık kavramı gereği gider yazılarak '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığı analizi ve kaydı
2.5002.500 TLTL toplam noksanlığın 1.5001.500 TLTL’si satıcı ödemesi (320), kalan 1.0001.000 TLTL’si ise nedeni bulunamayan (689) olarak ayrıştırılır.
Dönem içi tespit edilen noksanlıkların nedenleri dönem sonunda netleştirilerek geçici hesap kapatılmalıdır.
2
Döviz değerleme hesaplaması
2.0002.000 USD×(34,5032,00)=5.000USD \times (34,50 - 32,00) = 5.000 TLTL olumlu kur farkı.
Yabancı paralar dönem sonunda MB döviz alış kuru ile değerlenerek kur artışları kar olarak kaydedilir.
3
Hatalı çek kaydının düzeltme mantığı
Daha önce alacaklandırılan 102 nolu hesap borçlandırılarak etkisiz kılınır, yerine 103 nolu hesap alacaklandırılır.
Çek verildiğinde 102 Bankalar hesabı değil, 103 Verilen Çekler hesabı kullanılmalıdır.

Anahtar Kavram

Hazır değerler envanterinde noksanlıkların giderilmesi, dövizli varlıkların değerlemesi ve hesap hatalarının düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

Hazır değerler grubunda yer alan 108 Diğer Hazır Değerler hesabının içeriğini (kredi kartı slipleri, vadesi gelmiş kuponlar vb.) inceleyerek bu kalemlerin envanterini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 126Soru

İşletme, bir satıcıya olan 20.00020.000 TLTL tutarındaki ticari borcu için bankadaki vadesiz mevduat hesabından çek düzenleyerek teslim etmiştir. Muhasebe birimi, bu işlemi hatalı bir şekilde doğrudan 102102 BankalarBankalar hesabından nakit çıkışı yapılmış gibi kaydetmiştir.

Dönem sonunda bu hatanın Tekdüzen Hesap Planı'na uygun hale getirilmesi için yapılması gereken düzeltme yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102102 BankalarBankalar hesabının borcuna 20.00020.000 TLTL, 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler veve O¨demeÖdeme EmirleriEmirleri ()(-) hesabının alacağına 20.00020.000 TLTL kayıt yapılır.

Cevap

Hatalı olarak alacaklandırılan banka hesabının borçlandırılarak düzeltilmesi ve esas hesap olan verilen çeklerin alacaklandırılması işlemini içeren seçenek doğrudur.
Düzeltme kayıtlarında temel prensip, hatalı yapılan kaydın ters işlemle etkisiz hale getirilmesi ve doğru kaydın yapılmasıdır. Olayda 320320 SatıcılarSatıcılar hesabı doğru şekilde borçlandırılmış ancak 103103 yerine 102102 hesabı alacaklandırılmıştır. Bu durumu düzeltmek için hatalı alacak kaydı olan banka hesabı 20.00020.000 TLTL borçlandırılarak etkisiz kılınır, yerine gelmesi gereken 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler hesabı ise alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı yapılan kaydın analiz edilmesi
Borç: 320320 SatıcılarSatıcılar / Alacak: 102102 BankalarBankalar
İşletmenin banka hesabından doğrudan çıkış yaptığı varsayılarak yapılan hatalı kayıt budur.
2
Doğru olması gereken kaydın belirlenmesi
Borç: 320320 SatıcılarSatıcılar / Alacak: 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler veve O¨.E.Ö.E. ()(-)
Çek düzenlendiğinde bankadan hemen para çıkmadığı için düzenleyici hesap kullanılmalıdır.
3
Düzeltme kaydının oluşturulması
Borç: 102102 BankalarBankalar / Alacak: 103103 VerilenVerilen C\ceklerÇekler veve O¨.E.Ö.E. ()(-)
Yanlış alacak kaydı (102102) borç yazılarak iptal edilir, doğru alacak kaydı (103103) ise sisteme girilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan aktif karakterli hesaplar ile aktif düzenleyici (pasif karakterli) hesapların ayrımı ve hata düzeltme mantığı.

İpuçları

1
Önce yapılan hatalı kaydı ve olması gereken doğru kaydı ayrı ayrı kağıda yazın.
2
Hatalı kayıttaki borç tarafı ile doğru kayıttaki borç tarafı aynı ise, sadece alacak tarafındaki hesapların yerini değiştirecek bir düzeltme yapmalısınız.
3
Yanlışlıkla alacaklandırılan bir hesabı düzeltmek için o hesabı borçlandırmanız, eksik kalan hesabı ise alacaklandırmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda banka mutabakatı yapılmadan doğrudan kapatılmasının 'Özün Önceliği' kavramı açısından sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 7 / 7
Hazır Değerler Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 7 | Examkin