Hazır Değerler Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 6

Soru 101Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve envanter incelemeleri neticesinde saptanan veriler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve Adı	Tutar (TL)
100 Kasa	$25.000$
101 Alınan Çekler	$15.000$
102 Bankalar	$40.000$
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$8.000$
108 Diğer Hazır Değerler	$2.000$

Envanter Notları:
- Kasa hesabındaki tutarın $500$ USD'lik kısmı, $1$ USD = $28,00$ TL kuru üzerinden kaydedilmiştir. Dönem sonu değerleme kuru $1$ USD = $32,00$ TL olarak belirlenmiştir.
- İşletmenin banka hesabına $2.500$ TL tutarında faiz tahakkuk ettiği ancak henüz kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir.
- 101 Alınan Çekler hesabında izlenen bir çekin vadesinin $2027$ yılına ait olduğu belirlenmiştir. Bu çekin tutarı $3.000$ TL'dir.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda raporlanacak 'Hazır Değerler' grubu toplamı kaç TL'dir?

75.500

78.500

73.500

91.500

73.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $75.500$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak hazır değerler toplamı

75.500

TL'dir.

Doğru tutar hesaplanırken şu adımlar izlenmelidir: Öncelikle yabancı para mevcudu dönem sonu kuruyla değerlenerek kasa tutarı

27.000

TL'ye yükseltilir. Bankada biriken faiz geliri hesaba eklenerek banka bakiyesi

42.500

TL yapılır. Özün önceliği gereği vadesi

2027

olan

3.000

TL'lik çek gruptan çıkarılarak Alınan Çekler hesabı

12.000

TL olarak dikkate alınır. Son olarak

27.000 + 12.000 + 42.500 - 8.000 (Verilen Çekler) + 2.000

(Diğer Hazır Değerler) işlemiyle

75.500

TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabı için kur değerlemesi yapılması

Kasa tutarı

27.000

TL (

25.000 + [500 \times (32-28)]

) olmuştur.

Yabancı paralar dönem sonu kurları üzerinden değerlenerek oluşan kur farkı karı hesaba eklenmelidir.

2

Banka faiz tahakkukunun hesaba eklenmesi

Bankalar hesabı

42.500

TL (

40.000 + 2.500

) olmuştur.

Tahakkuk esası gereği bankadaki faiz geliri, nakit girişi olmasa dahi hazır değerlere dahil edilmelidir.

3

İleri vadeli çekin gruptan çıkarılması

Alınan Çekler hesabı

12.000

TL (

15.000 - 3.000

) olmuştur.

Özün önceliği kavramı uyarınca vadesi dönem sonunu aşan çekler hazır değer değil, ticari alacak (Alacak Senetleri) olarak sınıflandırılmalıdır.

4

Grup toplamının hesaplanması

Hazır Değerler Toplamı =

27.000 + 12.000 + 42.500 - 8.000 + 2.000 = 75.500

TL.

Hazır değerler grubu; nakit mevcudu, banka mevduatı ve paraya en yakın varlıkların toplamından oluşur (Verilen çekler eksi karakterli bir hesaptır).

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunun Envanter ve Sınıflandırma Esasları

İpuçları

1

Grupta eksi (-) işaretiyle gösterilen hesapların matematiksel işlemlerde nasıl davranması gerektiğini hatırlayınız.

2

Yabancı para değerlemesi yaparken 'kur farkı'nın tutara eklenmesi gerektiğini ve ileri vadeli çeklerin 'özün önceliği' gereği durumunu düşününüz.

3

Kasa

27.000

, Banka

42.500

, Çekler

12.000

TL olarak düzeltildikten sonra 'Verilen Çekler' tutarını toplamdan düşmeyi unutmayınız.

Daha Fazla Pratik

Kur farkı zararı oluşması durumunda hazır değer toplamının nasıl etkileneceği üzerine çalışma yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 102Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter öncesi mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı ( $TL$ )	Alacak Kalanı ( $TL$ )
$100$ Kasa	$45.000$	-
$102$ Bankalar	$120.000$	-
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	-	$30.000$

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında şu hususlar tespit edilmiştir:
1. Kasa sayımında $44.700$ $TL$ nakit olduğu görülmüştür. Noksanlığın, bir satıcıya nakit olarak ödenen $300$ $TL$ 'lik borcun, yanlışlıkla verilen çek düzenlenmiş gibi kaydedilmesinden kaynaklandığı belirlenmiştir.
2. Bankalar hesabındaki tutarın $4.000$ $USD$ 'lik kısmı yabancı para mevduatıdır. Bu tutarın kayıt kuru $28$ $TL/USD$ , dönem sonu değerleme kuru ise $32$ $TL/USD$ 'dir.
3. Bankadan gelen dekontun incelenmesi sonucunda, işletme adına $200$ $TL$ tutarında bir hesap işletim ücretinin kesildiği ancak henüz muhasebeleştirilmediği anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, gerekli envanter kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin "Hazır Değerler" grubu net tutarı kaç $TL$ olur?

150.800

150.500

134.800

118.800

150.200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $150.800$

Cevap

İşletmenin hazır değerler grubu net tutarı

150.800

TL

olarak hesaplanır.

Hazır değerler grubunun net tutarı hesaplanırken

100

Kasa (

44.700

TL

) ve

102

Bankalar (

135.800

TL

) hesaplarının borç kalanları toplanır;

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

29.700

TL

) hesabının alacak kalanı ise bu toplamdan düşülür. Sonuç olarak

44.700 + 135.800 - 29.700 = 150.800

TL

değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksanlığı ve hatalı kayıt düzeltmesini gerçekleştiriniz.

100

Kasa:

45.000 - 300 = 44.700

TL

;

103

Verilen Çekler:

30.000 - 300 = 29.700

TL

Nakit ödemenin çek gibi kaydedilmesi kasa hesabının yüksek, çek hesabının ise (negatif yönlü) fazla görünmesine neden olmuştur.

2

Yabancı para mevduatının dönem sonu değerlemesini yapınız.

4.000 \times (32 - 28) = 16.000

TL

Kambiyo Kârı (Banka artışı)

Kur artışı işletme için bir gelir unsuru olup ilgili varlık hesabının değerini artırır.

3

Banka işletim ücretini kaydediniz.

102

Bankalar:

120.000 + 16.000 - 200 = 135.800

TL

Bankadan kesilen ücretler banka mevduatında azalış yaratır.

4

Hazır Değerler grubu net tutarını hesaplayınız.

100 + 102 - 103 = 44.700 + 135.800 - 29.700 = 150.800

TL

Grup net tutarı, hazır değerler toplamından düzenleyici hesap olan verilen çeklerin düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubu envanter işlemleri ve düzeltme kayıtlarının grup net toplamı üzerindeki etkisi.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda yabancı paranın kasa hesabında izlendiği ve kur düşüşü yaşandığı bir senaryoyu çözerek ihtiyatlılık kavramını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 103Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında ve envanter çalışmalarında hazır değerler grubuna ilişkin şu veriler saptanmıştır:

Hesap / Unsur	Kayıtlı Tutar / Bilgi	Envanter / Sayım Bilgisi
$102$ Bankalar ( $USD$ )	$10.000$ $USD$ (Kayıtlı: $310.000$ $TL$ )	$1$ $USD = 34$ $TL$
$100$ Kasa ( $EUR$ )	$5.000$ $EUR$ (Kayıtlı: $180.000$ $TL$ )	$1$ $EUR = 34,5$ $TL$
$100$ Kasa ( $TL$ )	$20.000$ $TL$	Sayım: $19.200$ $TL$
$101$ Alınan Çekler	$40.000$ $TL$	$15.000$ $TL$ 'lik kısmın vadesi $2027$ yılıdır.
$103$ Verilen Çekler (-)	$10.000$ $TL$	Vadesi $2026$ yılına aittir.

Ek Bilgiler:
* İşletme, bankadan çekilen $2.500$ $TL$ nakdi yanlışlıkla " $101$ Alınan Çekler" hesabının alacağına kaydederek muhasebeleştirmiştir. Bu hata henüz düzeltilmemiştir.
* Noksanlıkların nedeni araştırılacaktır.
* İşletme dönem sonunda "Özün Önceliği" kavramı gereği ileri vadeli çeklerin sınıflandırma işlemlerini yapmaktadır.

Buna göre, gerekli dönem sonu düzeltme, değerleme ve sınıflandırma kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin "Hazır Değerler" grubu toplam net tutarındaki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

16.700

TL

artış

6.700

TL

artış

21.700

TL

artış

31.700

TL

artış

16.700

TL

azalış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $16.700$ $TL$ artış

Cevap

Hazır değerler grubunda toplam

16.700

TL

tutarında bir artış meydana gelmiştir.

Dönem sonu işlemlerinin hazır değerler (Grup 10) üzerindeki etkileri şöyledir: Bankalar (

USD

) hesabında

30.000

TL

kur kârı artış yaratırken, Kasa (

EUR

) hesabında

7.500

TL

kur zararı azalış yaratır. Kasa (

TL

) noksanlığı bakiyeyi

800

TL

düşürür. Özün önceliği gereği vadesi uzayan alınan çeklerin gruptan çıkarılması

15.000

TL

azalışa neden olurken, pasif karakterli bir düzenleyici hesap olan verilen çeklerin borç senetlerine aktarılarak kapatılması gruptaki negatifliği ortadan kaldırdığı için grup toplamında

10.000

TL

artış sağlar. Hata düzeltme kaydı grup içi bir virman olduğu için net toplamı değiştirmez. Tüm bu etkilerin toplamı (

30.000 - 7.500 - 800 - 15.000 + 10.000

) net

16.700

TL

artış sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1

Yabancı para değerlemesi

Bankadaki

USD

için

+30.000

TL

kur kârı; Kasadaki

EUR

için

-7.500

TL

kur zararı tespit edilmiştir.

Dönem sonu kurları ile kayıtlı değerler arasındaki farkın varlık hesaplarına yansıtılması gerekir.

2

Kasa sayım farkı ve hata düzeltme analizi

Kasa noksanı için

-800

TL

azalış kaydedilir. Yapılacak hata düzeltme kaydı [

100

Kasa (B) /

101

Alınan Çekler (A)] grup içinde bir hesabı artırıp diğerini aynı tutarda azalttığı için grup toplamını değiştirmez (

0

etki).

Fiili sayım ile kayıtlı bakiye farkı ilgili varlık hesabından düşülmelidir; grup içi hataların düzeltilmesi toplamı etkilemez.

3

Özün önceliği sınıflandırması

Alınan çekler için

-15.000

TL

azalış; verilen çeklerin borç senetlerine aktarımı sonucu (negatif hesap kapandığı için)

+10.000

TL

artış kaydedilir.

Vadesi dönemi aşan çekler gruptan çıkarılarak ilgili alacak/borç senedi hesaplarına devredilmelidir.

4

Net değişim hesaplaması

+30.000 - 7.500 - 800 + 0 - 15.000 + 10.000 = +16.700

TL

.

Tüm kalemlerin grup üzerindeki artırıcı ve azaltıcı etkileri toplanarak net sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu Envanter İşlemleri

Daha Fazla Pratik

Hazır değerler grubunda yer alan düzenleyici hesapların bilançonun aktif ve pasif toplamı üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 104Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter ve kayıt işlemleri sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

* Kasa sayımı sonucunda $1.200$ $TL$ tutarında noksanlık tespit edilmiş ve bu tutar nedeni araştırılmak üzere ilgili geçici hesaba aktarılmıştır.
* Satıcılara olan ticari bir borcun ödenmesi amacıyla $7.500$ $TL$ tutarında çek düzenlenerek teslim edilmiştir.
* İşletmenin portföyünde bulunan $10.000$ $TL$ nominal değerli bir alacak senedi banka hesabı aracılığıyla tahsil edilmiştir.

Bu işlemler sonucunda Tekdüzen Hesap Planı'na göre "Hazır Değerler" grubu toplamında meydana gelen net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

1.300

TL

artış

1.300

TL

azalış

8.700

TL

azalış

11.300

TL

artış

18.700

TL

artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.300$ $TL$ artış

Cevap

İşlemlerin Hazır Değerler (10) grubu üzerindeki net etkisi

1.300

TL

tutarında bir artıştır.

Hazır değerler grubu; nakit mevcudu, bankadaki mevduatlar ve vadesiz çekler gibi likiditesi en yüksek varlıkları kapsar. İşlem bazında incelendiğinde; kasa noksanı (

1.200

TL

azalış), pasif karakterli bir aktif hesabı olan 103 nolu hesabın alacaklandırılması (

7.500

TL

azalış) ve banka hesabına giren tahsilat tutarı (

10.000

TL

artış) toplandığında sonuç

1.300

TL

artış olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksanlığının etkisini belirle

-1.200

TL

Kasa sayım noksanı durumunda 100 Kasa hesabı alacaklandırılır, bu da hazır değerlerin azalması anlamına gelir.

2

Çek düzenlenmesinin etkisini belirle

-7.500

TL

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici (-) bir hesaptır; çek verildiğinde bu hesap alacaklanır, dolayısıyla aktif toplamı (hazır değerler grubu) azalır.

3

Banka tahsilatının etkisini belirle

+10.000

TL

Alacak senedinin banka aracılığıyla tahsil edilmesi durumunda 102 Bankalar hesabı borçlandırılır; 102 bir hazır değer hesabı olduğu için grup toplamı artar (Alacak senedi 121 nolu hesapta olduğu için onun çıkışı hazır değerleri etkilemez).

4

Net değişimi hesapla

-1.200 - 7.500 + 10.000 = +1.300

TL

Tüm kalemlerin grup üzerindeki etkileri toplandığında pozitif sonuç artışı ifade eder.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan hesapların (100-108) işleyişi ve 103 Verilen Çekler hesabının aktif düzenleyici niteliği.

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda 103 nolu hesabın yanında bulunan (-) işaretinin ne anlama geldiğini düşünün.

2

Her bir işlemin 100-108 arası hesaplardan hangilerini etkilediğini ve bu hesapların borç mu alacak mı çalıştığını analiz edin.

3

Alacak senedi tahsilatında bankaya giriş yapılırken çıkışın hazır değerler grubunda olmayan 121 nolu hesaptan yapıldığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kasa sayım fazlalığı durumunda 397 nolu hesabın hangi grupta yer aldığını ve hazır değerlere etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 105Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki veriler saptanmıştır:

* Bankadaki vadesiz döviz hesabında bulunan $10.000$ ABD Doları, kayıtlı değeri olan $1$ USD = $30$ TL üzerinden takip edilmektedir. Dönem sonu değerleme kuru $1$ USD = $32$ TL olarak belirlenmiştir.
* İşletmenin bir satıcıya verdiği $25.000$ TL tutarındaki çekin, muhasebe kayıtlarında yanlışlıkla doğrudan "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydedildiği tespit edilmiştir.

Buna göre, kur farkı değerlemesi ve hatalı kaydın düzeltilmesi için yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR

45.000

(Borçlu) / 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

25.000

(Alacaklı), 646 KAMBİYO KARLARI

20.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

20.000

(Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI

20.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

20.000

(Borçlu), 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

25.000

(Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI

45.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

45.000

(Borçlu) / 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

25.000

(Alacaklı), 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR

20.000

(Alacaklı)

103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

25.000

(Borçlu) / 102 BANKALAR

25.000

(Alacaklı)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR $45.000$ (Borçlu) / 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ $25.000$ (Alacaklı), 646 KAMBİYO KARLARI $20.000$ (Alacaklı)

Cevap

102 Bankalar hesabının borcuna

45.000

TL, 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının alacağına

25.000

TL ve 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına

20.000

TL kaydedilmelidir.

Doğru kayıt, hem değerleme farkını hem de düzeltme kaydını içermektedir.

10.000

USD tutarındaki mevduatın kur artışından doğan

20.000

TL'lik artış 102 Bankalar hesabının borcuna, 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına yazılır. Yanlışlıkla banka hesabından düşülen

25.000

TL'lik çek tutarı ise, banka hesabını tekrar artırmak için 102 Bankalar hesabının borcuna ve olması gereken 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının alacağına yazılarak düzeltilir. Toplamda 102 hesabı

45.000

TL borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kur farkı hesaplaması

10.000 \times (32 - 30) = 20.000

TL kar

Yabancı paranın dönem sonundaki TL değeri ile kayıtlı değeri arasındaki fark olumlu ise kambiyo karı oluşur.

2

Hatalı çek kaydının düzeltilmesi

102 Bankalar (Borç)

25.000

, 103 Verilen Çekler (Alacak)

25.000

Çek verildiğinde yanlışlıkla doğrudan bankadan çıkış yapıldığı için banka hesabı eksik görünmektedir. Banka hesabını artırıp (Borç), çek hesabını (Alacak) kayda almak gerekir.

3

Birleşik yevmiye kaydının oluşturulması

102 Bankalar hesabına toplam

20.000 + 25.000 = 45.000

TL borç kaydı.

Her iki işlem de aynı aktif hesabı (102) borçlandırdığı için tek bir maddede birleştirilebilir.

Anahtar Kavram

Banka Mevduatı Değerlemesi ve Verilen Çeklerin Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda 321 Borç Senetleri hesabına aktarılması (reklasman) işlemini gözden geçirin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 106Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter öncesi mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı $150.000$ $TL$ ’dir. Bu tutarın tamamının $5.000$ $USD$ karşılığı olduğu ( $1$ $USD = 30$ $TL$ ) bilinmektedir. Aynı gün yapılan kasa sayımında kasada fiilen $4.950$ $USD$ olduğu tespit edilmiştir. Dönem sonu değerleme kuru $1$ $USD = 34$ $TL$ olarak belirlenmiştir.

Buna göre, noksanlık kaydı yapıldıktan sonra gerçekleştirilecek kur değerleme kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

100 Kasa hesabı

19.800

TL

borçlandırılır.

646 Kambiyo Karları hesabı

20.000

TL

alacaklandırılır.

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

1.700

TL

borçlandırılır.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

19.800

TL

alacaklandırılır.

656 Kambiyo Zararları hesabı

1.500

TL

borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100 Kasa hesabı $19.800$ $TL$ borçlandırılır.

Cevap

Dönem sonu kur değerleme kaydında 100 Kasa hesabı

19.800

TL

borçlandırılmalıdır.

İşletmenin elinde fiilen

4.950

USD

bulunmaktadır. Bu tutarın kayıtlardaki değeri

30

TL

iken dönem sonunda

34

TL

'ye yükselmiştir. Birim başına

4

TL

kur farkı karı oluşmuştur (

4.950 \times 4 = 19.800

TL

). Bu artış 100 Kasa hesabının borcuna kaydedilerek varlığın güncel değeri bilançoya yansıtılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksan miktarının ve TL karşılığının belirlenmesi

5.000 - 4.950 = 50

USD noksan.

50 \times 30 = 1.500

TL.

Envanterde fiili miktar ile kayıtlı miktar arasındaki fark noksanlık olarak tespit edilir ve tarihi kurla kaydedilir.

2

Fiilen mevcut döviz tutarı üzerinden kur farkı karının hesaplanması

4.950 \times (34 - 30) = 19.800

TL.

İhtiyatlılık ve özün önceliği kavramları gereği, değerleme sadece fiilen mevcut olan varlıklar üzerinden yapılmalıdır.

3

Muhasebe kaydının oluşturulması

100 Kasa (Borç)

19.800

/ 646 Kambiyo Karları (Alacak)

19.800

.

Varlıktaki değer artışı ilgili varlık hesabının borcuna, gelir artışı ise kambiyo karlarının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerin envanterinde, değerleme işlemi fiilen mevcut olan tutar üzerinden yapılır.

Daha Fazla Pratik

Kasa fazlalığı (127) durumunda kur değerlemesinin hangi tutar üzerinden yapılacağını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 107Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında ve envanter çalışmalarında "Hazır Değerler" grubuna ilişkin şu veriler tespit edilmiştir:

Hesap Adı	Borç Kalanı ( $TL$ )	Alacak Kalanı ( $TL$ )
100 Kasa	$10.000$	-
102 Bankalar	$50.000$	-
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	-	$15.000$
108 Diğer Hazır Değerler	$5.000$	-

Dönem sonu envanterinde şu saptamalar yapılmıştır:
* 102 Bankalar hesabındaki tutarın $2.000$ $USD$ ’lik kısmı yabancı para mevduatıdır ve kayıtlı kur $1$ $USD = 25$ $TL$ ’dir. $31.12 .2025$ tarihindeki değerleme kuru ise $1$ $USD = 27$ $TL$ ’dir.
* Kasa sayımı sonucunda fiili tutarın $10.500$ $TL$ olduğu görülmüştür. Farkın, bir alıcıdan yapılan tahsilatın kayıtlara alınmamasından kaynaklandığı belirlenmiş ve gerekli düzeltme kaydı yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç $TL$ olarak yer almalıdır?

50.000

50.500

54.500

69.500

84.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $54.500$

Cevap

İşletmenin bilançosunda raporlanacak Hazır Değerler grubu toplamı

54.500

TL

olmalıdır.

Dönem sonu bilançosunda Hazır Değerler grubu, grubun içindeki varlık hesaplarının (100, 102, 108) toplamından düzenleyici hesabın (103) çıkarılmasıyla bulunur. Soru özelinde; Kasa hesabı fiili sayım sonucuna (

10.500

TL

) eşitlenmiş, Bankalar hesabı kur farkı kârı (

2.000 \times 2 = 4.000

TL

) kadar artırılmıştır (

54.000

TL

). Sonuç olarak;

10.500 + 54.000 + 5.000 - 15.000 = 54.500

TL

hesaplanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının düzeltilmesi

Düzeltilmiş Kasa Bakiyesi =

10.500

TL

Kasa sayım fazlalığının nedeni (alıcıdan tahsilat) belirlendiği için kasa hesabı fiili duruma uygun hale getirilmiştir.

2

Banka döviz mevduatı değerlemesi

Kambiyo Kârı =

4.000

TL

(Yeni Banka Bakiyesi =

54.000

TL

)

2.000

USD \times (27 - 25) = 4.000

TL

değer artışı bankalar hesabına borç, kambiyo kârlarına alacak kaydedilir.

3

Hazır Değerler grubu toplamının hesaplanması

10.500 + 54.000 + 5.000 - 15.000 = 54.500

TL

Hazır Değerler = 100 Kasa + 102 Bankalar + 108 Diğer Hazır Değerler - 103 Verilen Çekler (-) formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda aktif karakterli hesaplar toplanırken, düzenleyici nitelikteki pasif karakterli hesaplar (103) gruptan indirilir ve dönem sonu envanter farkları ile değerleme sonuçları bakiyelere yansıtılır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 108Soru →

İşletmenin kasa hesabında $1.000$ $USD$ bulunmaktadır ve bu dövizlerin kasaya girişindeki kur $1$ $USD = 30$ $TL$ ’dir. Dönem sonu envanter işlemlerinde kasanın fiili sayımı yapılmış ve kasada $950$ $USD$ olduğu tespit edilmiştir. Sayım tarihindeki kur $1$ $USD = 32$ $TL$ olduğuna göre, noksanlığın nedeni o an belirlenemediği takdirde yapılması gereken muhasebe kayıtlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

1.500

TL

borçlandırılır.

646 Kambiyo Karları hesabı

2.000

TL

alacaklandırılır.

100 Kasa hesabı

400

TL

borçlandırılır.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

1.500

TL

alacaklandırılır.

656 Kambiyo Zararları hesabı

1.600

TL

borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı $1.500$ $TL$ borçlandırılır.

Cevap

Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının

1.500

TL

tutarında borçlandırılması gereken seçenektir.

Dönem sonu işlemlerinde önce kasa mevcudu kaydi düzeye getirilir. Eksik olan

50

USD

, kayıtlardaki

30

TL

kuru ile çarpılarak

1.500

TL

tutarında '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına borç, '100 Kasa' hesabına alacak kaydedilir. Bu işlem sonucunda kasa hesabı fiili miktar olan

950

USD

seviyesine (

28.500

TL

) inmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksanlığının TL bazında tespiti ve kaydı

1.500

TL

Noksanlık

Envanterde öncelikle miktar dengesi sağlanmalıdır. Eksik olan

50

USD

(

1.000 - 950

), kayıtlardaki değerleme kuru olan

30

TL

üzerinden

1.500

TL

olarak noksanlık hesabına aktarılır.

2

Mevcut dövizlerin dönem sonu değerlemesi

1.900

TL

Kambiyo Kârı

Kasada fiilen bulunan

950

USD

, dönem sonu kuru olan

32

TL

ile değerlenir. Mevcut kur farkı

(32 - 30 = 2

TL)

üzerinden

950 \times 2 = 1.900

TL

kâr kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Kasa Envanteri ve Sayım Noksanlığı

Soru 109Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sonucunda "Hazır Değerler" grubu ile ilişkilendirilebilecek aşağıdaki unsurlar tespit edilmiştir:

Unsur	Tutar ( $TL$ )
Kasa Mevcudu (Nakit)	$30.000$
Vadesi Gelmiş Devlet Tahvili Faiz Kuponları	$5.000$
Henüz Tahsil Edilmemiş Kredi Kartı Slipleri	$15.000$
İşletme Adına Düzenlenmiş Posta Pulları	$2.500$
Portföydeki İleri Vadeli Müşteri Çekleri	$10.000$

Bu bilgilere göre, Tekdüzen Hesap Planı (THP) ve muhasebenin temel kavramları çerçevesinde yapılacak sınıflamada "108 Diğer Hazır Değerler" hesabının borç kalanı kaç $TL$ olmalıdır?

15.000

20.000

22.500

32.500

52.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $22.500$

Cevap

İşletmenin 108 Diğer Hazır Değerler hesabında raporlaması gereken tutar

22.500

TL

’dir.

Doğru cevap olan

22.500

TL

, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 108 Diğer Hazır Değerler hesabının içeriğini tam olarak yansıtmaktadır. Bu hesap; vadesi gelmiş kuponları, henüz tahsil edilmemiş kredi kartı sliplerini ve posta pulları gibi nakit benzeri değerleri kapsar. İşlemde verilen

5.000

TL

kupon,

15.000

TL

slip ve

2.500

TL

posta pulu toplandığında bu rakama ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

"108 Diğer Hazır Değerler" hesabına dahil edilecek unsurların belirlenmesi

Vadesi gelmiş kuponlar (

5.000

TL

), Kredi kartı slipleri (

15.000

TL

) ve Posta pulları (

2.500

TL

)

Bu unsurlar nakit benzeri nitelikte olup doğrudan 100, 101 veya 102 hesaplarına girmediği için 108 hesabında izlenir.

2

Belirlenen unsurların toplamının hesaplanması

5.000 + 15.000 + 2.500 = 22.500

TL

Hesabın toplam borç kalanını bulmak için alt unsurlar toplanır.

3

Kapsam dışı kalemlerin ayrıştırılması

Kasa mevcudu (

30.000

TL

) ve İleri vadeli çekler (

10.000

TL

)

Kasa mevcudu '100 Kasa' hesabında izlenir; ileri vadeli çekler ise özün önceliği kavramı gereği dönem sonunda '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılır.

Anahtar Kavram

108 Diğer Hazır Değerler Hesabının Kapsamı

İpuçları

1

Her hazır değer unsuru aynı hesapta izlenmez. 100, 101, 102 ve 108 hesaplarının farklarını hatırlayın.

2

İleri vadeli çeklerin muhasebenin 'Özün Önceliği' kavramı gereği bilanço tarihinde nerede raporlandığını düşünün.

3

Posta pulları, tahsil edilecek slipler ve vadesi gelmiş kuponlar 'Diğer Hazır Değerler' hesabının tipik alt kalemleridir.

Daha Fazla Pratik

İleri vadeli çeklerin dönem sonundaki reeskont ve sınıflandırma işlemlerini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 110Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen bazı varlık unsurları şu şekildedir:

Varlık Unsuru	Tutar ( $TL$ )
Kasadaki nakit mevcudu	$50.000$
Bankadaki vadesiz mevduat	$35.000$
Vadesi geçmiş ancak henüz tahsil edilmemiş tahvil kuponları	$5.000$
İşletme tarafından satıcılara verilen ancak henüz bankadan çekilmemiş çekler	$20.000$
Kredi kartı ile yapılan satışlardan doğan ve tahsil edilmeyi bekleyen slipler	$10.000$
Müşteriden alınan ve vadesine 4 ay bulunan çekler	$25.000$

Buna göre, işletmenin bilanço tarihinde "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç $TL$ olarak raporlanmalıdır?

65.000

80.000

100.000

105.000

125.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $80.000$

Cevap

Hazır Değerler grubu toplamı

80.000

TL

olmalıdır.

Hazır Değerler grubu toplamı hesaplanırken; Kasadaki nakit (

50.000

), Bankadaki vadesiz mevduat (

35.000

) ve Diğer Hazır Değerler kapsamında değerlendirilen vadesi geçmiş kuponlar (

5.000

) ile kredi kartı slipleri (

10.000

) toplanır. Bu toplamdan (

100.000

), aktif düzenleyici bir hesap olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

20.000

) çıkarılarak net grup toplamı

80.000

TL

olarak bulunur. Müşteriden alınan vadeli çekler ise 121 Alacak Senetleri hesabında izlendiği için bu gruba dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır Değerler grubuna dahil edilecek aktif hesapları belirle.

100 Kasa (

50.000

TL

) + 102 Bankalar (

35.000

TL

) + 108 Diğer Hazır Değerler (

5.000

TL

kuponlar +

10.000

TL

slipler) =

100.000

TL

Bu unsurlar nakit veya nakit benzeri, her an kullanıma hazır varlıklardır.

2

Aktif düzenleyici (pasif karakterli) hesabı gruptan düş.

100.000

TL - 20.000

TL

(103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri) =

80.000

TL

103 hesabı aktifte eksi (-) işaretiyle yer alan ve grubun net değerini azaltan bir hesaptır.

3

Grup dışı bırakılması gereken unsuru doğrula.

25.000

TL

tutarındaki vadeli çekler hesaplamaya dahil edilmez.

KPSS ve Tekdüzen Hesap Planı uygulamalarında vadeli çekler, likidite niteliği gereği 121 Alacak Senetleri hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubu (10); Kasa, Bankalar, Alınan Çekler ve Diğer Hazır Değerler hesaplarını içerirken, Verilen Çekler hesabı grubun eksi değeridir. Vadeli çekler ise bu grupta yer almaz.

İpuçları

1

Hazır Değerler grubu 10 ile başlayan hesaplardan oluşur. Ancak bu gruptaki her hesap artı karakterli değildir.

2

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktifte eksi (-) olarak gösterilen düzenleyici bir hesaptır. Ayrıca vadeli çeklerin hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda yabancı para (döviz) cinsinden kasa mevcudu verilirse, dönem sonu değerlemesi (kur farkı) yapmayı unutmayın.

Alternatif Yöntem

Önce gruptaki tüm artı (+) karakterli unsurları toplayın (

50.000+35.000+5.000+10.000=100.000

), ardından grubun eksi (-) karakterli unsurunu (

20.000

) bu toplamdan çıkarın. Vadeli çekleri ise doğrudan alacak senedi olarak kodlayıp hesaplama dışı bırakın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 111Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve dönem sonu envanter bilgileri şu şekildedir:

Hesap Adı	Kalan ( $TL$ )
Kasa	$12.000$
Vadesiz Mevduat	$28.000$
Kredi Kartı Slipleri	$7.500$
Damga ve Posta Pulları	$500$
Alınan Çekler	$15.000$
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri	$6.000$
Hisse Senetleri	$10.000$

Bu bilgilere göre, işletmenin hazırlayacağı dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grup toplamı kaç $TL$ olarak yer almalıdır?

49.000

57.000

63.000

67.000

73.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $57.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grup toplamı

57.000

TL

olmalıdır.

Doğru yanıt olan tutar, Hazır Değerler (10) grubunda yer alan Kasa (

12.000

), Bankalar (

28.000

), Alınan Çekler (

15.000

) ve Diğer Hazır Değerler kapsamındaki Kredi Kartı Slipleri (

7.500

) ile Pulların (

500

) toplamından (

63.000

), düzenleyici hesap olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri'nin (

6.000

) çıkarılmasıyla elde edilen

57.000

TL

’dir.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır Değerler (10) grubuna giren hesapların belirlenmesi

Kasa (

12.000

), Vadesiz Mevduat (

28.000

), Kredi Kartı Slipleri (

7.500

), Damga ve Posta Pulları (

500

), Alınan Çekler (

15.000

) ve Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

6.000

)

Bu hesaplar Tekdüzen Hesap Planı'na göre 10 Hazır Değerler grubu içerisinde yer alan likit varlıklardır.

2

Hazır Değerler kapsamına girmeyen hesapların ayrılması

Hisse Senetleri (

10.000

) hesabı çıkarılır.

Hisse Senetleri hesabı 11 Menkul Kıymetler grubu üyesidir ve Hazır Değerler içinde gösterilmez.

3

Aktif karakterli ancak eksi (-) değer taşıyan hesabın dikkate alınması

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı toplamdan düşülür.

103 nolu hesap, aktif toplamını azaltan düzenleyici bir hesaptır.

4

Grup toplamının hesaplanması

12.000 + 28.000 + 7.500 + 500 + 15.000 - 6.000 = 57.000

TL

Varlıkların toplamından düzenleyici hesabın çıkarılmasıyla net grup değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Düzenleyici Hesap Mantığı

İpuçları

1

Bilanço gruplarını hesaplarken, o grubun koduna (10) başlayan hesapları belirlemekle işe başlayın.

2

İşletmenin kestiği çeklerin (103) aktif bir hesaba sahip olmasına rağmen bilançoda parantez içinde gösterildiğini hatırlayın.

3

Kredi kartı slipleri ve posta pulları, doğrudan nakit olmasalar da Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilir ve bu grubun bir parçasıdır.

Daha Fazla Pratik

Hazır Değerler ile Menkul Kıymetler arasındaki farkları ve neden vadeli çeklerin dönem sonunda bu gruptan çıkarıldığını inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce tüm borç bakiyesi veren hesapları (100, 101, 102, 108) toplayıp tek bir kalem haline getirin, ardından düzenleyici hesabı (103) bu toplamdan tek seferde çıkarın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 112Soru →

İşletmenin kasasında bulunan $2.000$ ABD Doları ( $USD$ ) dönem sonunda değerlemeye tabi tutulmuştur. Bu dövizin işletme kayıtlarına girdiği tarihteki kuru $1$ $USD = 31$ $TL$ iken, dönem sonu değerleme kuru $1$ $USD = 33$ $TL$ olarak gerçekleşmiştir. Bu değerleme farkının kaydedilmesi için yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

100 Kasa

646 Kambiyo Karları

656 Kambiyo Zararları

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

102 Bankalar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100 Kasa

Cevap

Kur artışından kaynaklanan varlık artışını temsil eden 100 Kasa hesabı borçlandırılmalıdır.

Döviz kurundaki artış sonucunda işletmenin kasasındaki TL karşılığı yükselmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre aktif karakterli hesaplardaki (100 Kasa gibi) artışlar ilgili hesabın borç tarafına kaydedilir. Bu nedenle doğru hesap 100 Kasa hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Kayıtlı değer ile dönem sonu değerini hesapla

Kayıtlı değer:

2.000 \times 31 = 62.000

TL

; Dönem sonu değer:

2.000 \times 33 = 66.000

TL

.

Kur farkının tutarını belirlemek için gereklidir.

2

Kur farkını ve yönünü belirle

66.000 - 62.000 = 4.000

TL

(Kur kârı).

Varlığın değerinin arttığını teyit eder.

3

Muhasebe kaydını oluştur

100 Kasa hesabı

4.000

TL

borçlandırılırken, 646 Kambiyo Karları hesabı alacaklandırılır.

Aktif hesaplardaki artışlar borca, gelir artışları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi (Kur Farkı)

İpuçları

1

Varlığın değerindeki artışın hangi tarafa kaydedileceğini düşünün.

2

Döviz kırı arttığında işletme kâr eder; bu kâr varlığı (Kasayı) artırır.

Daha Fazla Pratik

Kur düşüşü (zarar) durumunda hangi hesabın borçlandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 113Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında ve dönem sonu envanterinde tespit edilen bilgiler şu şekildedir:

- $100$ Kasa Hesabı: $30.000$ TL (Borç Kalanı)
- $101$ Alınan Çekler Hesabı: $20.000$ TL (Borç Kalanı)
- $103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı: $10.000$ TL (Alacak Kalanı)
- $108$ Diğer Hazır Değerler Hesabı: $4.000$ TL (Borç Kalanı)

Envanter Tespitleri:
1. Kasa sayımında $31.500$ TL nakit mevcut olduğu belirlenmiştir (Farkın nedeni henüz belirlenememiştir).
2. Alınan çeklerin $8.000$ TL'lik kısmının vade tarihinin $2026$ yılına ait olduğu saptanmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

37.500

45.500

47.500

36.000

33.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $37.500$

Cevap

İşletmenin hazır değerler grup toplamı

37.500

TL'dir.

Hazır değerler grubu toplamı hesaplanırken 100 Kasa hesabı fiili sayım sonucu olan

31.500

TL üzerinden, 101 Alınan Çekler hesabı vadeli olanlar (

8.000

TL) düşüldükten sonra kalan

12.000

TL üzerinden dikkate alınır. Aktif düzenleyici bir hesap olan 103 Verilen Çekler hesabı (

10.000

TL) gruptan indirilirken, 108 Diğer Hazır Değerler (

4.000

TL) gruba eklenir. Yapılan işlem:

31.500 + 12.000 - 10.000 + 4.000 = 37.500

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının bilanço değerini belirle

31.500

TL

Envanterde kasa sayım fazlası çıksa dahi bilanço günündeki gerçek nakit mevcudu yansıtılmalıdır.

2

Alınan çekler hesabını vadeli çeklerden arındır

20.000 - 8.000 = 12.000

TL

Özün önceliği kavramı gereği, vadesi ertesi yıla sarkan çekler bilançoda 121 Alacak Senetleri hesabına aktarılmalı, Hazır Değerlerde gösterilmemelidir.

3

Hazır Değerler grup toplamını hesapla

31.500 + 12.000 - 10.000 + 4.000 = 37.500

TL

103 Verilen Çekler hesabı pasif karakterli olup aktifte eksi (-) olarak gösterilir, 108 ise doğrudan eklenir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu Bilanço Değerlemesi ve Düzenleyici Hesapların Etkisi

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda 'eksi' karakterli hesaplara dikkat edin.

2

Bilanço günü itibarıyla vadesi gelmemiş (ileri tarihli) çekler likidite açısından hazır değer sayılmazlar.

3

Kasa sayımında fark çıksa bile, bilançoda kasanın fiziksel olarak var olan gerçek tutarı görünmelidir.

Daha Fazla Pratik

Kasa sayım fazlasının nedeninin bulunamaması durumunda yapılacak dönem sonu kaydını inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 114Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde gerçekleştirdiği envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen varlık ve yükümlülük listesi aşağıda sunulmuştur:

Kalem Adı	Tutar (TL)
Kasa mevcudu	$15.000$
Bankadaki vadesiz mevduat hesabı	$25.000$
Vadesi gelmiş hazine bonosu kuponları	$2.000$
Düzenlenerek satıcılara teslim edilen çekler	$5.000$
Tahsil edilmek üzere alınan, ödeme tarihi $15.03 .2026$ olan müşteri çeki	$8.000$

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

35.000

37.000

42.000

45.000

47.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $37.000$

Cevap

Hazır Değerler grubu toplamı

37.000

TL olarak raporlanmalıdır.

İşletmenin hazır değerleri; nakit para, bankadaki mevduatlar ve nakit benzeri likit kıymetlerden oluşur. Bu kapsamda Kasa (

15.000

), Bankalar (

25.000

) ve vadesi gelmiş tahvil kuponları (108 Diğer Hazır Değerler,

2.000

) toplanır. Ancak Verilen Çekler hesabı (

5.000

) aktif düzenleyici bir hesap olduğu için bu toplamdan düşülür. Vadeli müşteri çeki ise bilançoda Alacak Senetleri hesabına aktarılacağı için hesaplamaya dahil edilmez. Sonuç

15.000 + 25.000 + 2.000 - 5.000 = 37.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Envanter kalemlerinin Tekdüzen Hesap Planı'ndaki (THP) karşılıklarını belirlemek.

100 Kasa (

15.000

), 102 Bankalar (

25.000

), 108 Diğer Hazır Değerler (

2.000

), 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) (

5.000

) ve 121 Alacak Senetleri (

8.000

) hesapları belirlenir.

Hazır değerler grubuna (10) dahil edilecek unsurların doğru seçilmesi gerekir.

2

Vadeli müşteri çekini gruptan ayrıştırmak.

Ödeme tarihi

15.03.2026

olan

8.000

TL tutarındaki çek, 'Özün Önceliği Kavramı' gereği senede bağlanmış alacak niteliğindedir ve Hazır Değerler grubunda yer alamaz.

Bilanço tarihinde vadesi bir yılı aşmamış olsa dahi, çeklerin vadesiz ödeme aracı olma niteliğini fiilen kaybetmesi nedeniyle reeskonta tabi tutulup senetler hesabına alınması gerekir.

3

Hazır Değerler (10) grubunun net toplamını hesaplamak.

Toplam =

15.000

(Kasa) +

25.000

(Banka) +

2.000

(Kuponlar) -

5.000

(Verilen Çekler) =

37.000

TL.

Verilen Çekler hesabı aktif karakterli bir grupta pasif (indirici) karakterli bir düzenleyici hesap olarak yer alır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu ve Aktif Düzenleyici Hesapların Sunumu

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda hesap kodu yanında (-) işareti olan hesapların etkisine dikkat ediniz.

2

Bilanço tarihinde eldeki müşteri çeklerinden vadesi sonraki döneme sarkanlar 'Alacak Senetleri' olarak sınıflandırılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının dönem sonu reeskont işlemlerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 115Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihindeki mizanında Kasa hesabının borç toplamı $280.000$ TL, alacak toplamı ise $190.000$ TL'dir. Kasa hesabındaki bu bakiyenin $2.000$ USD'lik dövizden ve geri kalanının yerel paradan oluştuğu, bu dövizlerin ise kayıtlara $1 \text{ USD} = 30$ TL kuru üzerinden geçtiği bilinmektedir. Dönem sonunda yapılan sayımda kasada fiilen $1.970$ USD ve $30.000$ TL nakit olduğu tespit edilmiştir. Değerleme günü itibarıyla TCMB döviz alış kuru $1 \text{ USD} = 38$ TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken envanter ve değerleme kayıtları neticesinde "Kambiyo Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

16.000

15.760

14.860

15.100

17.140

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16.000

Cevap

İşletmenin dönem sonu değerleme işlemleri sonucunda Kambiyo Kârları hesabına kaydedilecek tutar

16.000

TL'dir.

İşletmeler, dönem sonunda yabancı paralı varlıklarını (kasa, banka vb.) değerleme günü kuruyla değerlemek zorundadır. Kayıtlarda

2.000

USD göründüğü için değerleme bu miktar üzerinden yapılır.

1 \text{ USD}

başına

8

TL (

38 - 30

) artış gerçekleştiğinden, toplamda

16.000

TL kambiyo kârı oluşur. Sayım noksanı olan

30

USD ise ayrıca 'Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına kaydedilir ve bu kâr rakamını doğrudan azaltmaz.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının defter bakiyesinin analiz edilmesi

Defter Bakiyesi =

280.000 - 190.000 = 90.000

TL. Bu bakiyenin

2.000

USD (

2.000 \times 30 = 60.000

TL) ve

30.000

TL'den oluştuğu teyit edilir.

Yabancı paralı varlıkların değerlemesi için önce kayıtlı tutarın ve miktarının belirlenmesi gerekir.

2

Yabancı paranın dönem sonu kuruna göre değerlenmesi

2.000 \text{ USD} \times 38 \text{ TL} = 76.000

TL (Yeni değer). Kur farkı kârı:

76.000 - 60.000 = 16.000

TL.

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, yabancı paralı kasa mevcudu dönem sonu kuruyla değerlenerek kur farkı Kambiyo Kârları/Zararları hesabına kaydedilir.

3

Sayım noksanının tespit edilmesi ve kaydedilmesi

Beklenen:

2.000

USD, Mevcut:

1.970

USD

\rightarrow 30

USD noksan. Noksan tutarı değerleme kurundan hesaplanır:

30 \times 38 = 1.140

TL.

Fiili sayım sonucunda ortaya çıkan farklar, nedeni araştırılmak üzere Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına alınır.

4

Soru kökünde istenen Kambiyo Kârları tutarının belirlenmesi

Sadece değerleme kaydından doğan

16.000

TL Kambiyo Kârları hesabına yazılır.

Noksanlık kaydı (197 borçlu, 100 alacaklı) Kambiyo Kârları hesabını doğrudan etkilemez.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Kasa Envanteri ve Değerlemesi

İpuçları

1

Yabancı paralı hesaplarda değerleme her zaman 'kayıtlı miktar' (defter bakiyesi) üzerinden yapılır.

2

Önce

2.000

USD'nin tamamını

38

TL kuruna getiren yevmiye kaydını düşünün, ardından sayım farkını kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Kasada noksan yerine sayım fazlası çıksaydı ve bu fazlalığın kur farkından kaynaklandığı anlaşılsaydı yapılacak işlemi inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 116Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların borç ve alacak kalanları şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
$100$ Kasa	$85.000$	-
$101$ Alınan Çekler	$60.000$	-
$102$ Bankalar	$110.000$	-
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	-	$40.000$
$108$ Diğer Hazır Değerler	$15.000$	-

Dönem sonu envanter işlemleri sırasında şu bilgiler tespit edilmiştir:
1. Kasa hesabındaki tutarın $2.500$ $USD$ ’lik kısmı (kayıtlara $1$ $USD = 30$ $TL$ kuruyla alınmıştır), dönem sonu değerlemesinde kur $1$ $USD = 34$ $TL$ olarak belirlenmiştir.
2. $101$ Alınan Çekler hesabının $25.000$ $TL$ ’lik kısmının vadesi $2026$ yılına aittir ve işletme dönem sonu bilançosunda özün önceliği kavramını uygulamaktadır.
3. Bankadan alınan ekstrede, $10.000$ $TL$ ’lik bir çekin ödendiği ancak henüz kaydedilmediği, ayrıca bankanın $1.000$ $TL$ hesap işletim ücreti kestiği anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak olan "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç $TL$ ’dir?

214.000

239.000

204.000

225.000

274.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $214.000$

Cevap

214.000

TL tutarı doğru cevaptır.

Doğru yanıt olan tutar, dört temel düzeltme işleminin sonucudur: Birincisi, kasadaki dövizler için hesaplanan

10.000

TL tutarındaki kur farkı geliri kasa bakiyesini

95.000

TL'ye yükseltir. İkincisi, özün önceliği kavramı uyarınca ileri vadeli çeklerin gruptan çıkarılmasıyla Alınan Çekler bakiyesi

35.000

TL'ye düşer. Üçüncüsü, bankadan ödenen çek ve kesilen komisyon sonrası Bankalar hesabı

99.000

TL olurken, dördüncüsü ödenen çekin Verilen Çekler hesabını

30.000

TL'ye düşürmesidir. Tüm bu güncel bakiyeler toplandığında (

95.000 + 35.000 + 99.000 - 30.000 + 15.000

) sonuç ortaya çıkar.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının yabancı para değerlemesini yapınız.

Yeni Kasa Bakiyesi:

95.000

TL

Kasadaki

2.500

USD için kur farkı:

2.500 \times (34 - 30) = 10.000

TL'dir. Mevcut

85.000

TL bakiyeye eklenir.

2

Alınan çekleri özün önceliği kavramına göre düzenleyiniz.

Hazır Değerlerdeki Alınan Çekler:

35.000

TL

Özün önceliği gereği ileri vadeli (

2026

) çekler (

25.000

TL) Hazır Değerlerden çıkarılarak Alacak Senetlerine aktarılır:

60.000 - 25.000 = 35.000

TL.

3

Banka mutabakatı ve verilen çeklerin düzeltmesini yapınız.

Banka:

99.000

TL, Verilen Çekler:

30.000

TL

Bankadan ödenen

10.000

TL'lik çek hem Bankalar (

110.000 - 10.000 = 100.000

) hem de Verilen Çekler (

40.000 - 10.000 = 30.000

) hesabını azaltır. Ekstredeki

1.000

TL'lik ücret de bankayı azaltır (

100.000 - 1.000 = 99.000

).

4

Hazır Değerler (10) grubu toplamını hesaplayınız.

Toplam:

214.000

TL

Grup Toplamı = Kasa (

95.000

) + Alınan Çekler (

35.000

) + Bankalar (

99.000

) - Verilen Çekler (

30.000

) + Diğer Hazır Değerler (

15.000

) =

214.000

TL.

Anahtar Kavram

Hazır değerlerin dönem sonu envanter işlemleri, yabancı para değerlemesi ve özün önceliği uyarınca ileri vadeli çeklerin sınıflandırılması.

İpuçları

1

Önce her bir hesabın dönem sonu değerleme ve düzeltme sonrası bakiyelerini tek tek hesaplayın.

2

Unutmayın; Verilen Çekler hesabı bilançoda Hazır Değerler grubunun toplamını azaltan bir kalemdir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Menkul Kıymetler' grubuna ait hisse senedi değerleme işlemlerini de çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 117Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli genel geçici mizanında ve dönem sonu envanter çalışmalarında aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

Hesap / Bilgi	Tutar / Değer
"102 Bankalar" Hesabı Borç Kalanı	$105.000$ TL
"103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" Hesabı Alacak Kalanı	$15.000$ TL
Bankadaki Mevduatın USD Cinsi Tutarı	$2.000$ USD
USD Kayıtlı Kur	$1$ USD = $30$ TL
Dönem Sonu USD Değerleme Kuru	$1$ USD = $34$ TL

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubunun net tutarı kaç TL olarak yer almalıdır?

98.000

90.000

113.000

128.000

82.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $98.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda Hazır Değerler grubunun net tutarı

98.000

TL olarak raporlanmalıdır.

Doğru yanıt olan

98.000

TL'ye ulaşmak için öncelikle

2.000

USD tutarındaki mevduatın kur artışından kaynaklanan

8.000

TL'lik (

2.000 \times (34-30)

) değer artışı "102 Bankalar" hesabına eklenerek hesap bakiyesi

113.000

TL'ye yükseltilir. Ardından, Hazır Değerler grubunun bir parçası olan ancak aktif toplamını azaltan "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabındaki

15.000

TL grup toplamından düşülerek net Hazır Değerler tutarı hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Yabancı paralı mevduatın kur farkını hesapla

2.000 \text{ USD} \times (34 - 30) = 8.000

TL Olumlu Kur Farkı

Dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği yabancı paralar dönem sonu kuruyla değerlenmelidir.

2

Banka hesabının güncel değerini bul

105.000 + 8.000 = 113.000

TL

Kur artışı işletme için bir kambiyo karı oluşturur ve ilgili varlık hesabının borcuna kaydedilir.

3

Hazır Değerler grup toplamını netleştir

113.000 - 15.000 = 98.000

TL

103 Verilen Çekler hesabı aktif düzenleyici bir hesap olup, bilançoda Hazır Değerler grubunda eksi değer olarak gösterilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan aktif düzenleyici hesapların ve yabancı para değerlemesinin net grup tutarına etkisi.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda bilançoda neden pasif bir hesap yerine aktif düzenleyici olarak gösterildiğini araştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 118Soru →

İşletme, daha önce veresiye (kredili) olarak satın aldığı ticari mallardan doğan borcuna karşılık satıcıya $20.000$ TL tutarında bir çek düzenleyerek vermiştir. Bu işleme ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

102 Bankalar hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

20.000

TL borçlandırılır.

101 Alınan Çekler hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

320 Satıcılar hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı $20.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin düzenlediği çekler, Tekdüzen Hesap Planı'na göre '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Doğru ifade, işletmenin düzenlediği çekin 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının alacağına kaydedilmesidir. Bu hesap bilançonun aktifinde yer almasına rağmen (-) işareti taşıyan düzenleyici bir hesaptır. Bu nedenle, işletme çek düzenlediğinde bu hesaptaki artış, pasif karakterli hesapların işleyiş kuralına uygun olarak alacak tarafına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini belirle.

İşletme bir borç ödemesi için çek düzenlemiştir.

Çek düzenlendiğinde işletmenin ödeme yükümlülüğü artar.

2

Kullanılacak hesabı seç.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı.

İşletmenin kendi düzenlediği çekler bu hesapta izlenir.

3

Kayıt yönünü tayin et.

Alacak (Sağ) tarafı.

103 hesabı aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesaptır ve artışları alacak tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Verilen Çeklerin Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

İşletme çek aldığında mı yoksa verdiğinde mi olduğunu ayırt edin.

2

Verilen Çekler hesabı bilançonun aktifinde yer alsa da yanında (-) işareti bulunur.

3

Aktif düzenleyici hesaplar (eksi hesaplar), pasif karakterli hesaplar gibi artışlarda alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Bu çekin dönem sonunda ödenmediği anlaşılırsa bilançoda nasıl bir sınıflama değişikliği yapılacağını araştırabilirsiniz (Özün Önceliği Kavramı).

Tahmini Süre:45s

Soru 119Soru →

İşletmenin gün sonu kasa sayımında fiili tutarın $24.800$ TL olduğu tespit edilmiştir. Aynı tarihte 100 Kasa hesabının büyük defter (mizan) kaydı ise $25.000$ TL borç kalanı vermektedir. Noksanlığın nedeni o an belirlenememiştir. Buna göre, söz konusu kasa noksanlığının muhasebeleştirilmesine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

200

TL borçlandırılır.

100 Kasa hesabı

200

TL borçlandırılır.

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı

200

TL borçlandırılır.

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

200

TL alacaklandırılır.

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı

200

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı $200$ TL borçlandırılır.

Cevap

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının

200

TL tutarında borçlandırılması gerekir.

Kasa sayımında fiili mevcudun kayıtlardan az çıkması durumunda 'Kasa Noksanlığı' söz konusudur. Bu noksanlık tespit edildiğinde, nedeni araştırılmak üzere '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılırken, '100 Kasa' hesabı alacaklandırılarak fiili mevcuda eşitlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa mevcudu ile kayıtlı değer arasındaki farkın hesaplanması

200

TL noksanlık tespit edilmiştir.

Kasa hesabının borç kalanı (

25.000

TL), fiili sayımdan (

24.800

TL) daha büyük olduğu için işletmede bir noksanlık söz konusudur.

2

Noksanlığın geçici hesaba kaydedilmesi

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı borçlandırılır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, nedeni o an belirlenemeyen noksanlıklar araştırılmak üzere geçici olarak 197 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Noksanlığı ve Geçici Hesap Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlığının nedeni dönem sonunda hala bulunamazsa hangi hesabın borçlandırılacağını araştırınız.

Tahmini Süre:45s

Soru 120Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında "102 Bankalar" hesabının borç kalanı $85.000$ TL olarak görülmektedir. Dönem sonu kontrollerinde aşağıdaki hatalar belirlenmiştir:

- Satıcılara olan borç için düzenlenen $12.000$ TL tutarındaki çekin yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydedildiği,
- Bir müşteriden işletmenin banka hesabına gelen $7.500$ TL tutarındaki havalenin yanlışlıkla "100 Kasa" hesabına borç kaydedildiği tespit edilmiştir.

Bu hataların düzeltilmesinden sonra "102 Bankalar" hesabının yeni bakiyesi kaç TL olur?

104.500

89.500

80.500

92.500

65.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $104.500$

Cevap

Düzeltme kayıtları sonucunda "102 Bankalar" hesabının yeni bakiyesi

104.500

TL olur.

İşletmenin banka hesabı bakiyesi iki nedenden dolayı eksik görünmektedir: Birincisi, verilmiş olan bir çekin henüz bankadan ödenmeden banka hesabından düşülmüş olması (

12.000

TL); ikincisi ise bankaya gelen bir havalenin banka yerine kasa hesabına kaydedilmiş olmasıdır (

7.500

TL). Her iki hata da banka hesabında artış yapılmasını gerektirir. Bu nedenle mevcut

85.000

TL bakiyeye

12.000

TL ve

7.500

TL eklenerek gerçek bakiye olan

104.500

TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Başlangıç bakiyesini belirle.

85.000

TL (Borç kalanı)

Mizanda görülen mevcut bakiye üzerinden düzeltmeler yapılacaktır.

2

Hatalı çek kaydını düzelt.

85.000 + 12.000 = 97.000

TL

Verilen çekler '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabında izlenmelidir. Muhasebecinin bunu doğrudan '102 Bankalar' hesabından düşmesi (alacak kaydı), banka bakiyesini haksız yere azaltmıştır. Düzeltme için banka hesabına

12.000

TL borç kaydedilmelidir.

3

Yanlış hesaba kaydedilen havaleyi düzelt.

97.000 + 7.500 = 104.500

TL

Bankaya gelen havale '102 Bankalar' hesabına borç kaydedilmesi gerekirken '100 Kasa' hesabına kaydedilmiştir. Bu tutar banka hesabına aktarılmalı (borç kaydı), kasa hesabından çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Banka İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi ve Hata Düzeltme

Tahmini Süre:1m 30s

Hazır Değerler

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap