Stoklar

155 soru

Soru 21Soru

Periyodik envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem sonuna ait stok hareketleri aşağıda verilmiştir:

Stok HareketiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar40.00040.000
Dönem İçi Brüt Alışlar180.000180.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Alış İadeleri8.0008.000
Alış İskontoları2.0002.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu50.00050.000

Bu verilere göre, işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 170.000170.000 TL

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 170.000170.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 170.000170.000 TL'ye ulaşmak için öncelikle brüt alış tutarına (180.000180.000 TL) alış nakliye giderleri (10.00010.000 TL) eklenmiş, ardından alış iadeleri (8.0008.000 TL) ve iskontoları (2.0002.000 TL) düşülerek 180.000180.000 TL net alış tutarı bulunmuştur. Bu tutara dönem başı stok (40.00040.000 TL) eklendiğinde toplam satılabilir mal maliyeti 220.000220.000 TL olarak hesaplanmıştır. Son aşamada ise dönem sonu mal mevcudu (50.00050.000 TL) bu toplamdan çıkarılarak satılan malların maliyeti belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayınız.
NetAlıs\clar=180.000+10.0008.0002.000=180.000Net Alışlar = 180.000 + 10.000 - 8.000 - 2.000 = 180.000 TL
Stok maliyetine alış bedeli ve alış giderleri (nakliye vb.) eklenirken, alış iade ve iskontoları maliyetten düşülür.
2
Satılabilir ticari mallar maliyetini bulunuz.
40.000(DBST)+180.000(NetAlıs\c)=220.00040.000 (DBST) + 180.000 (Net Alış) = 220.000 TL
Dönem başında elde bulunan mallar ile dönem içi net alışların toplamı, satışa hazır toplam mal maliyetini verir.
3
Dönem sonu stoğu düşerek STMM'yi hesaplayınız.
220.00050.000=170.000220.000 - 50.000 = 170.000 TL
Satılabilir toplam mal maliyetinden dönem sonunda depoda kalan (satılmayan) mallar çıkarıldığında satılan malların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Periyodik envanter yönteminde STMM hesaplaması

İpuçları

1
STMM hesaplamak için STMM=(Do¨nemBas\cıStok+NetAlıs\clar)Do¨nemSonuStokSTMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülünü kullanın.
2
Net alış tutarını hesaplarken nakliye gibi alış giderlerini eklemeyi, iade ve iskontoları çıkarmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile bu sonucu karşılaştırarak aradaki farkı analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

153 Ticari Mallar hesabının borç kalanından dönem sonu stok miktarını çıkararak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz. Hesabın borç toplamı (DBST + Brüt Alış + Alış Gideri) eksi alacak toplamı (İade + İskonto) size satılabilir mal maliyetini verir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru

Bir işletme, satmak amacıyla %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında işletmeye %5\%5 oranında ticari iskonto uygulanmıştır. Ayrıca, malların işletme deposuna getirilmesi için 5.0005.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki nakliye bedeli işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların kontrolü sırasında 20.00020.000 TL'lik kısmın (iskontolu bedel üzerinden) istenilen niteliklere uygun olmadığı tespit edilmiş ve satıcıya iade edilmiştir.

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bu işletmede, söz konusu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanındaki net artış (stok maliyeti) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 175.000175.000 TL

Cevap

İşletmenin stok maliyetindeki net artış 175.000175.000 TL'dir.
Ticari malların maliyet bedeli hesaplanırken; brüt alış bedelinden ticari iskontolar ve alış iadeleri düşülür, alışla ilgili nakliye ve sigorta gibi giderler ise eklenir. Yapılan hesaplamada (200.000200.000 - 10.00010.000 iskonto) + 5.0005.000 nakliye - 20.00020.000 iade işlemi sonucunda stok maliyeti 175.000175.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış bedelinin hesaplanması
200.000(200.000×0,05)=190.000200.000 - (200.000 \times 0,05) = 190.000 TL
Ticari iskontolar alış anında yapıldığı için malın brüt maliyetinden düşülür.
2
Alışla ilgili yan giderlerin eklenmesi
190.000+5.000=195.000190.000 + 5.000 = 195.000 TL
VUK ve TMS uyarınca nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilir.
3
Alış iadelerinin düşülmesi
195.00020.000=175.000195.000 - 20.000 = 175.000 TL
İade edilen mallar işletmeden çıktığı için stok maliyetini azaltır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Net Alış Maliyeti

Daha Fazla Pratik

Stokların dönem sonundaki piyasa değerinin maliyet değerinin altına düşmesi durumunda '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabının nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletme, satmak amacıyla %20\%20 KDV hariç 150.000150.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna getirilmesi için 6.0006.000 TL + %20\%20 KDV nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Bu bilgilere göre, maliyet esası kavramı gereğince "153 Ticari Mallar" hesabının borcuna kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 156.000156.000

Cevap

Yapılan işlemler sonucunda stok maliyetine eklenecek toplam tutar 156.000156.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, malın alış bedeli (150.000150.000 TL) ile bu malın işletmeye getirilmesi için katlanılan nakliye giderinin (6.0006.000 TL) toplamından oluşmaktadır. Muhasebenin temel kavramlarından olan 'Maliyet Esası' uyarınca, bir varlığın elde edilmesi sırasında yapılan tüm doğrudan giderler o varlığın maliyetine eklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari malın çıplak alış bedelini belirleyin.
150.000150.000 TL
Stok maliyetinin ana unsuru fatura üzerindeki alış bedelidir.
2
Alışla doğrudan ilgili olan ek giderleri tespit edin.
6.0006.000 TL (Nakliye)
Maliyet esası kavramı ve TMS 2 Stoklar standardı gereği; nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
3
Alış bedeli ile nakliye giderini toplayarak toplam maliyeti hesaplayın.
150.000+6.000=156.000150.000 + 6.000 = 156.000 TL
KDV indirilebilir bir vergi olduğu için maliyete dahil edilmez, sadece net harcamalar toplanır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Stok maliyetine dahil edilmeyen unsurları (örneğin vade farkları veya mal depoya girdikten sonraki depolama giderleri) inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru

İşletme, dönem sonu envanter çalışmaları sırasında stoklarında bulunan ve maliyet bedeli 120.000120.000 TL olan ticari malların, fiziksel yıpranma ve piyasa koşulları nedeniyle değerinin 90.00090.000 TL'ye düştüğünü tespit etmiştir. İşletme, söz konusu değer düşüklüğü için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının 30.00030.000 TL borçlandırılması ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, değer düşüklüğü tutarı olan 30.00030.000 TL'nin '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, stok maliyetinin altına düşen piyasa değerleri için bu tutarda karşılık ayrılır ve bu işlem gider olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
120.00090.000=30.000120.000 - 90.000 = 30.000 TL
Maliyet bedeli ile piyasa değeri (veya net gerçekleşebilir değer) arasındaki fark, ayrılacak karşılık tutarını belirler.
2
Gider hesabının belirlenmesi
654 Karşılık Giderleri (Borç)
İhtiyatlılık kavramı gereği, stoklardaki değer düşüklüğü için karşılık gideri hesabı kullanılır.
3
Karşılık hesabının belirlenmesi
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak)
Varlığın değerindeki azalışı bilançoda göstermek amacıyla aktifi düzenleyici bir hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (İhtiyatlılık Kavramı)

İpuçları

1
Dönem sonu değerleme işlemlerinde ihtiyatlılık kavramının etkilerini düşünün.
2
Stokların piyasa değeri maliyetin altına düştüğünde hangi karşılık hesabı kullanılır?
3
Karşılık ayrılırken borç tarafa bir gider hesabı (654), alacak tarafa ise aktifi düzenleyici bir hesap (158) kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Stoklardaki değer düşüklüğü ortadan kalktığında yapılacak 'Karşılık İptali' (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) kaydını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Varlık net değerini (Net Book Value) hesaplayarak kontrol edebilirsiniz: 153 Borç (120.000120.000) - 158 Alacak (30.00030.000) = 90.00090.000 TL (Piyasa değeri ile uyumlu).
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 25Soru

İşletme dönem sonu envanter işlemleri sırasında, Ticari Mallar hesabının borç kalanının 80.00080.000 TL olduğunu, ancak yapılan fiziki sayım sonucunda depoda 83.50083.500 TL değerinde mal bulunduğunu tespit etmiştir. Yapılan ilk incelemelerde bu farkın nedeni belirlenememiştir. Bu duruma ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı 3.5003.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

Ticari Mallar hesabının borçlandırılması ve Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabının alacaklandırılması gerekir.
İşletmenin defter kayıtlarındaki stok tutarı (80.00080.000 TL), depodaki gerçek stok tutarından (83.50083.500 TL) daha düşük olduğu için 3.5003.500 TL tutarında bir sayım fazlası söz konusudur. Bu fazlalığın defterlere yansıtılması için aktif bir hesap olan 153 Ticari Mallar hesabı borçlandırılır. Nedeni henüz bilinmediği için bu tutar geçici olarak pasif karakterli 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı değer ile fiili değer arasındaki farkı hesapla.
83.50080.000=3.50083.500 - 80.000 = 3.500 TL (Fazlalık)
Sayım sonucunun defter değerinden fazla olması, bir 'Sayım Fazlası' olduğunu gösterir.
2
Varlık artışını kaydet.
153 Ticari Mallar hesabına 3.5003.500 TL borç kaydı.
Depodaki malın defterde de gözükmesi için stok hesabının artırılması gerekir.
3
Geçici fark hesabını belirle.
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabına 3.5003.500 TL alacak kaydı.
Nedeni araştırılan fazlalıklar, geçici olarak bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Stok Sayım Fazlası ve Geçici Hesap Kullanımı

İpuçları

1
Depodaki mal kayıtlı olandan fazlaysa, bu bir 'fazlalık' durumudur.
2
Stoklardaki artış borç tarafına yazılırken, sebebi bilinmeyen fazlalıklar 397 kodlu hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Eğer fazlalığın nedeninin bir müşteriden gelen fazla iadenin kaydedilmemesi olduğu anlaşılsaydı hangi düzeltme kaydı yapılırdı?
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 26Soru

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletme, %20\%20 KDV hariç 100.000100.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Satın alınan bu mallar için ayrıca %20\%20 KDV hariç 5.0005.000 TL nakliye gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. İşletme, bu malların yarısını %20\%20 KDV hariç 80.00080.000 TL bedelle kredili olarak satmıştır. Daha sonra, satılan bu malların %10\%10’u, istenilen evsafta olmadığı gerekçesiyle işletmeye iade edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı iade kaydında ticari malın stoklara giriş (maliyet) bedeli ve borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar Hesabı, 5.2505.250 TL

Cevap

153 Ticari Mallar Hesabı, 5.2505.250 TL
Doğru cevap, stok maliyetine nakliye giderinin eklenmesi ve aralıksız envanter yönteminin gereği olarak iade edilen kısmın maliyet bedeli üzerinden stoklara (153) geri alınmasını içerir. Toplam maliyet olan 105.000105.000 TL'nin yarısı satılmış (52.50052.500 TL), bu satılan kısmın %10\%10'u (5.2505.250 TL) iade edilmiştir. Aralıksız envanterde bu tutar 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alış maliyetini hesapla
100.000100.000 TL (Alış) + 5.0005.000 TL (Nakliye) = 105.000105.000 TL
TMS 2 ve VUK uyarınca stokların maliyetine alış bedeli ile birlikte nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler dahil edilir.
2
Satılan malların maliyetini hesapla
105.000105.000 TL / 2=52.5002 = 52.500 TL
Malların yarısı satıldığı için toplam maliyetin yarısı satışın maliyeti (621) olarak kaydedilmiştir.
3
İade edilen kısmın maliyet bedelini hesapla
52.50052.500 TL ×%10=5.250\times \%10 = 5.250 TL
Satılan kısmın içinden %10\%10 iade geldiği için bu miktara isabet eden maliyet stoklara geri alınmalıdır.
4
Yevmiye kaydını belirle
153 Ticari Mallar Hesabı (Borç): 5.2505.250 TL / 621 STMM Hesabı (Alacak): 5.2505.250 TL
Aralıksız envanter yönteminde mal hareketleri anlık izlendiğinden, iade işleminde stoklar maliyet bedeliyle artırılırken maliyet hesabı azaltılır.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanterde Satıştan İade İşlemi ve Stok Maliyet Unsurları
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 27Soru

Ticari mal hareketlerini yardımcı defterler ve stok kartları üzerinden eş zamanlı (aralıksız) olarak izleyen bir işletme, daha önce %20\%20 KDV hariç 60.00060.000 TL bedelle kredili (veresiye) olarak satın aldığı ticari malların bir kısmının sözleşme şartlarına uygun olmaması nedeniyle satıcı işletme ile anlaşmış ve 6.0006.000 TL tutarında bir 'alış iskontosu' elde etmiştir. Söz konusu iskonto ve KDV tutarı işletmenin satıcıya olan borcundan düşülmüştür.

Buna göre, işletmenin bu işleme ilişkin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 320 SATICILAR 7.2007.200 / Alacak: 153 TİCARİ MALLAR 6.0006.000, 191 İNDİRİLECEK KDV 1.2001.200

Cevap

Doğru kayıt; 320 Satıcılar hesabının 7.2007.200 TL borçlandırılmasına karşılık, 153 Ticari Mallar hesabının 6.0006.000 TL ve 191 İndirilecek KDV hesabının 1.2001.200 TL alacaklandırılmasıdır.
Ticari mal hareketlerini eş zamanlı (aralıksız) takip eden işletmelerde, malın maliyetini azaltan her türlü işlem (iskonto, iade vb.) doğrudan '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına kaydedilir. Satıcıya olan borç (320) hem anapara hem KDV dahil tutar kadar azalacağı için borçlandırılır. Alış anında borç kaydedilen KDV (191) ise iskonto oranında alacaklandırılarak düzeltilir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarı üzerinden KDV hesaplanması
6.000×0,20=1.2006.000 \times 0,20 = 1.200 TL KDV
Alış iskontosu malın maliyetini ve dolayısıyla daha önce ödenen/borçlanılan KDV tutarını da azaltır.
2
Satıcıya olan toplam borç azalmasının belirlenmesi
6.000+1.200=7.2006.000 + 1.200 = 7.200 TL
Hem iskonto hem de KDV tutarı satıcıya olan yükümlülükten düşülmelidir.
3
Aralıksız envanter yöntemi gereği stok hesabının güncellenmesi
153 Ticari Mallar (Alacak) 6.0006.000 TL
Aralıksız envanterde alış iadesi ve iskontoları doğrudan 153 nolu hesaba kaydedilir.
4
KDV düzeltme kaydının yapılması
191 İndirilecek KDV (Alacak) 1.2001.200 TL
Alım anında borçlandırılan KDV, maliyet azalınca alacaklandırılarak düzeltilir.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Sisteminde Alış İskontosu Kaydı

İpuçları

1
İşletmenin 'aralıksız envanter' yöntemini kullandığını ve bunun stok hesaplarının işleyişini nasıl etkilediğini düşünün.
2
Alış iskontosu malın maliyetini azaltır. Stok kartlarında maliyeti azaltmak için 153 Ticari Mallar hesabı hangi tarafa kaydedilmelidir?
3
Satıcıya olan borç azalırken 320 hesabı borçlandırılır; mal maliyeti azalırken 153 hesabı alacaklandırılır. KDV'yi de bu azalışa dahil etmeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanterde satış iadelerinin hem satış bedeli hem de maliyet bedeli üzerinden iki ayrı kayıtla yapıldığını hatırlatan soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Aralıklı envanter yöntemi kullanılsaydı, alış iskontoları dönem içinde yine 153 hesabının alacağına kaydedilebileceği gibi bazı uygulamalarda doğrudan maliyet düzeltmesi olarak görülür; ancak aralıksız envanterde 153 kullanımı zorunluluktur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında "153 Ticari Mallar" hesabına ait bilgiler ve fiili sayım sonuçları şu şekildedir:

Bilgi TürüTutar (TL)
"153 Ticari Mallar" Hesabı Borç Bakiyesi140.000140.000
Depodaki Fiili Stok Mevcudu132.000132.000

Söz konusu noksanlığın nedeni araştırılmak üzere "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydedilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, farkın 5.0005.000 TL'lik kısmının işletmeye teslim edilmeyen ancak faturası kayıtlara alınan mallardan, kalan kısmının ise depodan çalınan mallardan kaynaklandığı kesinleşmiştir.

Buna göre, noksanlığın nedeninin kesinleştiği tarihte yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Hırsızlık sonucu oluşan 3.0003.000 TL tutarındaki zarar "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmede meydana gelen hırsızlık olayları, faaliyetlerin normal akışından kaynaklanmayan bir durum olduğu için '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borcuna kaydedilir. Soruda verilen 3.0003.000 TL'lik çalınan miktar bu nedenle doğru cevaptır. Ayrıca bu zarar, vergi hukuku açısından 'Kanunen Kabul Edilmeyen Gider' (KKEG) olarak değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam stok noksanlığını hesaplayın.
140.000132.000=8.000140.000 - 132.000 = 8.000 TL
Kayıtlı bakiye ile fiili mevcudun farkı toplam noksanı verir.
2
Noksanlığın nedenlerini analiz edin.
5.0005.000 TL (Satıcı faturası), 3.0003.000 TL (Hırsızlık)
Tespit edilen toplam 8.0008.000 TL noksanın nedenlerine göre dağılımı yapılır.
3
Nedenlerin kesinleşmesi durumunda ilgili hesapları belirleyin.
Hırsızlık için 689 (Borç), Fatura hatası için 320 (Borç), 197'nin kapatılması (Alacak)
Hırsızlık işletme için zarardır; fatura hatası ise satıcıya olan borcu azaltır.

Anahtar Kavram

Sayım Noksanlarının Muhasebeleştirilmesi ve Nedenlerine Göre Çözümlenmesi

İpuçları

1
Öncelikle defterdeki stok tutarı ile gerçekte olanı karşılaştırıp aradaki toplam farkı (noksanı) bulun.
2
Noksanlığın nedenleri arasında hırsızlık varsa, bu işletme için 'olağandışı' bir durumdur ve ilgili zarar hesabına gider yazılır.
3
Geçici hesap olan 197 nolu hesap, noksanlığın nedeni bulunduğunda alacaklandırılarak kapatılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Stoklardaki noksanlığın bir personel tarafından tazmin edilmesi durumunda kullanılacak olan '135 Personelden Alacaklar' hesabı konusunu inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malların işletmeye getirilmesi için %20\%20 KDV hariç 5.0005.000 TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Bir hafta sonra, satın alınan bu malların 10.00010.000 TL'lik kısmı %20\%20 KDV hariç tutarıyla satıcıya iade edilmiştir.

Bu işlemlere göre, 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 195.000195.000

Cevap

İşletmenin 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı 195.000195.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 195.000195.000 TL seçeneği, muhasebenin maliyet esası kavramı gereği nakliye giderinin stok maliyetine eklenmesi ve iade edilen kısmın bu maliyetten düşülmesiyle hesaplanır (200.000+5.00010.000=195.000200.000 + 5.000 - 10.000 = 195.000).

Adım Adım Çözüm

1
Mal alışı kaydının yapılması
153 Ticari Mallar hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır.
Ticari mallar, satın alındığında maliyet bedeli üzerinden aktif bir hesap olan 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir.
2
Nakliye giderinin kaydedilmesi
153 Ticari Mallar hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, malların işletmeye getirilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilir.
3
Mal iadesinin kaydedilmesi
153 Ticari Mallar hesabı 10.00010.000 TL alacaklandırılır.
Aralıklı envanter yönteminde, satın alınan malların iadesi veya yapılan iskontolar doğrudan 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilerek hesap netleştirilir.
4
Hesap kalanının (bakiyesinin) hesaplanması
200.000+5.00010.000=195.000200.000 + 5.000 - 10.000 = 195.000 TL
Hesabın borç toplamından alacak toplamı çıkarılarak borç kalanı bulunur.

Anahtar Kavram

Ticari mal maliyet unsurları ve aralıklı envanterde iade kaydı
Soru 30Soru

Ticari mal hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izleyen bir işletmenin dönem içi stok hareketleri şu şekildedir:

- 0505 Ocak: Birim fiyatı 1010 TL'den 100100 adet ticari mal veresiye satın alınmıştır. Bu malların depoya getirilmesi için 200200 TL nakliye gideri nakit ödenmiştir.
- 1515 Ocak: Birim fiyatı 1515 TL'den 100100 adet ticari mal veresiye satın alınmıştır.
- 2020 Ocak: Mevcut stoklardan 150150 adedi satılmıştır.

İşletme stok değerleme yöntemi olarak "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini kullandığına göre, 2020 Ocak tarihinde yapılan satış işleminin maliyeti (Satılan Ticari Mallar Maliyeti) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.0252.025

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 2.0252.025 TL olarak hesaplanır.
Doğru cevap olan 2.0252.025 TL, nakliye giderinin (200200 TL) ilk parti malın maliyetine eklenmesiyle oluşan 1.2001.200 TL'lik ilk tutar ile ikinci partinin 1.5001.500 TL'lik tutarının toplamı olan 2.7002.700 TL'nin, toplam 200200 adede bölünmesi (13,513,5 TL) ve bu rakamın satılan 150150 adetle çarpılması sonucu bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk parti malın toplam maliyetini hesapla.
100×10=1.000100 \times 10 = 1.000 TL (Alış bedeli) + 200200 TL (Nakliye) = 1.2001.200 TL.
TMS 2 Stoklar standardı ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, stokların depoya getirilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.
2
Toplam stok miktarını ve toplam maliyeti belirle.
Miktar: 100+100=200100 + 100 = 200 adet. Toplam Maliyet: 1.200+(100×15)=1.200+1.500=2.7001.200 + (100 \times 15) = 1.200 + 1.500 = 2.700 TL.
Ağırlıklı ortalama maliyet hesaplanabilmesi için satıştan önceki tüm stok mevcudu ve toplam bedeli bilinmelidir.
3
Ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesapla.
2.700 TL/200 adet=13,52.700 \text{ TL} / 200 \text{ adet} = 13,5 TL/adet.
Birim maliyet, toplam stok maliyetinin toplam stok miktarına bölünmesiyle bulunur.
4
Satılan malların maliyetini (STMM) hesapla.
150 adet×13,5 TL=2.025150 \text{ adet} \times 13,5 \text{ TL} = 2.025 TL.
Satılan miktar ile ortalama birim maliyet çarpılarak dönem içi satışın maliyeti kayda alınır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Ağırlıklı Ortalama Maliyet Yöntemi
Soru 31Soru

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde hammadde olarak kullanmak üzere yurt dışından ticari mal ithal etmiştir. İthalat işlemiyle ilgili gerçekleşen harcamalar şu şekildedir:

Harcama TürüTutar
Fatura Bedeli200.000200.000 TL
Gümrük Vergisi15.00015.000 TL
Nakliye Gideri4.0004.000 TL
Nakliye Sigortası2.0002.000 TL
Hamaliye ve Tahmil-Tahliye1.0001.000 TL

(Not: Katma Değer Vergisi ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe standartları uyarınca söz konusu stokların toplam maliyeti kaç TL olarak hesaplanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 222.000222.000 TL

Cevap

Stokların toplam maliyeti, fatura bedeli ile birlikte tüm alış giderlerinin toplamı olan 222.000222.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 222.000222.000 TL seçeneği, Tekdüzen Hesap Planı'ndaki 'Maliyet Esası' kavramına uygundur. Bir stok kaleminin maliyeti; satın alma bedeli, ithalat vergileri (gümrük), nakliye, yükleme-boşaltma (hamaliye) ve sigorta gibi doğrudan varlıkla ilişkilendirilebilen tüm harcamaları içermelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetine dahil edilecek unsurların belirlenmesi
Fatura bedeli (200.000200.000), Gümrük vergisi (15.00015.000), Nakliye (4.0004.000), Sigorta (2.0002.000) ve Hamaliye (1.0001.000) unsurlarının tamamı maliyete eklenmelidir.
Muhasebe standartlarına göre bir varlığın maliyeti, o varlığın işletmeye getirilmesi ve kullanılabilir/satılabilir hale gelmesi için yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsar.
2
Toplam tutarın hesaplanması
200.000+15.000+4.000+2.000+1.000=222.000200.000 + 15.000 + 4.000 + 2.000 + 1.000 = 222.000 TL
Tüm maliyet bileşenleri toplanarak nihai stok giriş değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları (Maliyet Esası Kavramı)

İpuçları

1
Maliyet esası kavramını hatırlayınız: Bir varlığın maliyeti sadece fatura bedelinden mi ibarettir?
2
Stokların işletme deposuna girene kadar yapılan gümrük, nakliye ve sigorta gibi harcamaların tamamı varlığın değerine eklenir.
3
Sorudaki tüm kalemleri (fatura, gümrük, nakliye, sigorta, hamaliye) toplayarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İthalat sırasında ödenen ve indirilebilir nitelikte olan KDV'nin neden maliyete eklenmediğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 32Soru

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem içi stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdadır:

İşlem TürüMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar
Dönem Başı Stok2002005050 TL
Dönem İçi Alışlar8008005050 TL
Alış Nakliye Giderleri-2.0002.000 TL
Alış İskontoları-1.0001.000 TL

Dönem sonunda yapılan fiili sayımda işletme deposunda 250250 adet mal olduğu saptanmıştır. İşletme stok değerleme yöntemi olarak "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini uyguladığına göre, işletmenin dönem sonu "Satılan Ticari Malların Maliyeti" (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 38.25038.250

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) 38.25038.250 TL'dir.
Doğru seçenek, işletmenin dönem başı mevcudu (10.00010.000 TL), dönem içi alışları (40.00040.000 TL), nakliye maliyeti (2.0002.000 TL) ve alış iskontosunun (1.000-1.000 TL) net etkisiyle oluşan 51.00051.000 TL'lik toplam maliyetin, toplam 1.0001.000 birime bölünmesiyle bulunan 5151 TL'lik ortalama maliyet esas alınarak hesaplanmıştır. Kalan 250250 birim stok 12.75012.750 TL değerinde olduğundan, satılan malların maliyeti fark tutarı olan 38.25038.250 TL olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Satışa Hazır Malın Toplam Maliyetini (GDBM) hesaplayınız.
GDBM = (200×50)+(800×50)+2.0001.000=51.000(200 \times 50) + (800 \times 50) + 2.000 - 1.000 = 51.000 TL
Stok maliyetine alış bedeli ve nakliye eklenir, iskontolar ise maliyetten indirilir.
2
Ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesaplayınız.
Ortalama Birim Maliyet = 51.000/(200+800)=5151.000 / (200 + 800) = 51 TL
Toplam maliyet, toplam stok miktarına bölünerek birim başına düşen ortalama değer bulunur.
3
Dönem sonu stok tutarını (DSMM) hesaplayınız.
DSMM = 250 adet×51 TL=12.750250 \text{ adet} \times 51 \text{ TL} = 12.750 TL
Elde kalan stoklar, hesaplanan ortalama birim maliyet üzerinden değerlenir.
4
Satılan Ticari Malların Maliyetini (STMM) hesaplayınız.
STMM = 51.00012.750=38.25051.000 - 12.750 = 38.250 TL
Aralıklı envanter yönteminde satışa hazır malların toplam maliyetinden elde kalanların maliyeti çıkarılarak satılanların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde mal maliyeti unsurları ve ağırlıklı ortalama maliyet hesaplama mantığı.

Daha Fazla Pratik

Aynı verileri kullanarak FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemine göre STMM tutarını hesaplamayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 33Soru

Bir işletme, dönem içerisinde tanesi 100100 TL'den 1.0001.000 adet ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu alış işlemiyle ilgili olarak ortaya çıkan 5.0005.000 TL tutarındaki nakliye gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. İşletme stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem sonunda yapılan envanter ve değerleme çalışmaları neticesinde, bu malların tamamının net gerçekleşebilir değerinin 90.00090.000 TL olduğu saptanmıştır.

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereğince işletmenin dönem sonunda ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.00015.000

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı 15.00015.000 TL'dir.
Ticari malların maliyet bedeli, alış bedeli ile alışa ilişkin nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderlerin toplamından oluşur (100.000+5.000=105.000100.000 + 5.000 = 105.000 TL). Muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereğince, dönem sonu değerleme gününde stokların piyasa değeri maliyet bedelinin altına düşmüşse, işletme bu fark kadar karşılık ayırmalıdır. Yapılan hesaplamada maliyet bedeli olan 105.000105.000 TL ile net gerçekleşebilir değer olan 90.00090.000 TL arasındaki 15.00015.000 TL fark, ayrılması gereken karşılık tutarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari malların toplam alış bedelini hesaplayınız.
1.000 adet×100 TL=100.0001.000 \text{ adet} \times 100 \text{ TL} = 100.000 TL
Maliyetin ana unsuru olan fatura bedelini belirlemek için.
2
Alışla ilgili yan giderleri (nakliye) alış bedeline ekleyerek toplam maliyet bedelini bulunuz.
100.000 TL+5.000 TL=105.000100.000 \text{ TL} + 5.000 \text{ TL} = 105.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı gereği nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler stok maliyetine dahil edilmelidir.
3
Maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırarak değer düşüklüğü farkını bulunuz.
105.000 TL(Maliyet)90.000 TL(NetDeg˘er)=15.000105.000 \text{ TL} (Maliyet) - 90.000 \text{ TL} (Net Değer) = 15.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, varlığın değeri maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark için karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok maliyetinin unsurları ve stok değer düşüklüğü karşılığı (158) uygulaması.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü farkı için yapılacak yevmiye kaydını (654 Karşılık Giderleri borçlu, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı alacaklı) çalışarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 150.000150.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu stok hareketlerine ilişkin gerçekleşen diğer işlemler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

İşlem TürüTutar (TL)
Nakliye Gideri (Nakden ödenmiştir)6.0006.000
Alış İadeleri (Satıcıya geri gönderilenler)15.00015.000
Alış İskontosu (Erken ödeme nedeniyle sağlanan)3.0003.000

Bu verilere göre, işletmenin bu işlemler sonucunda elde ettiği ticari malların 'net alış maliyeti' kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 138.000138.000

Cevap

İşletmenin elde ettiği ticari malların net alış maliyeti 138.000138.000 TL'dir.
Net alış maliyeti hesaplanırken brüt alış bedeline (150.000150.000 TL) nakliye gibi alış giderleri (6.0006.000 TL) eklenir; alış iadeleri (15.00015.000 TL) ve alış iskontoları (3.0003.000 TL) ise bu tutardan düşülür. İşlem sonucunda 150.000+6.00015.0003.000=138.000150.000 + 6.000 - 15.000 - 3.000 = 138.000 TL sonucuna ulaşılır. KDV indirilecek bir vergi olduğu için bu hesaplamaya dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt alış bedeli ile nakliye giderini toplayarak toplam alış maliyetini hesapla.
150.000+6.000=156.000150.000 + 6.000 = 156.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stokların maliyetine alış bedelinin yanı sıra nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler de eklenir.
2
Toplam maliyetten alış iadelerini çıkar.
156.00015.000=141.000156.000 - 15.000 = 141.000 TL
Satıcıya geri gönderilen malların bedeli, elde kalan stokların toplam maliyetini azaltır.
3
Kalan tutardan alış iskontosunu düş.
141.0003.000=138.000141.000 - 3.000 = 138.000 TL
Erken ödeme veya benzeri nedenlerle sağlanan kasa iskontoları, stok maliyetini azaltan unsurlar arasında yer alır.
4
KDV tutarının maliyete etkisini değerlendir.
KDV tutarı (138.000×0,20=27.600138.000 \times 0,20 = 27.600 TL) maliyete dahil edilmez.
Katma Değer Vergisi, işletme için indirilecek bir vergi yükümlülüğü olduğundan varlığın maliyetine eklenmez, ayrı bir hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli Hesaplaması

İpuçları

1
Stokların maliyetine hangi giderlerin ekleneceğini ve hangi indirimlerin düşüleceğini düşünün.
2
KDV'nin bir maliyet unsuru olup olmadığını ve nakliye giderinin stok hesabında mı yoksa gider hesabında mı izleneceğini hatırlayın.
3
Hesaplama formülü: Brüt Alış + Alış Giderleri - Alış İadeleri - Alış İskontoları şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) hesaplaması yaparken dönem başı stok tutarını da içeren soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru

Aralıklı envanter yöntemini ve ağırlıklı ortalama maliyet yöntemini kullanan bir işletmenin dönem içi stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlemMiktar (Adet)Birim Fiyat (TL)Toplam (TL)
Dönem Başı Stok10010020202.0002.000
Dönem İçi Alış400400252510.00010.000
Alış Nakliye Gideri--1.0001.000

Dönem sonunda yapılan fiziki sayım sonucunda stokta 150150 adet mal olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu malların dönem sonu toplam piyasa değerinin 3.7003.700 TL olduğu belirlenmiş ve işletme ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli muhasebe işlemlerini gerçekleştirmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda stokların raporlanacak net değeri kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.7003.700

Cevap

İşletmenin dönem sonu bilançosunda stoklar 3.7003.700 TL net değerle raporlanmalıdır.
Yapılan hesaplamalar sonucunda dönem sonu stoklarının ağırlıklı ortalama birim maliyeti 2626 TL, toplam maliyet bedeli ise 3.9003.900 TL olarak bulunmuştur. İşletme ihtiyatlılık kavramı gereği stokları maliyet bedeli (3.9003.900 TL) ile net gerçekleşebilir değer (piyasa değeri - 3.7003.700 TL) arasında hangisi düşükse o değerle raporlamalıdır. Bu durumda 3.7003.700 TL düşük değer olduğu için bilanço net değeri bu tutar üzerinden gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam stok maliyetinin ve miktarının hesaplanması
Toplam Maliyet: 2.000+10.000+1.000=13.0002.000 + 10.000 + 1.000 = 13.000 TL; Toplam Miktar: 100+400=500100 + 400 = 500 adet.
Ağırlıklı ortalama maliyeti bulmak için satışa hazır tüm malların toplam maliyeti ve miktarı gereklidir.
2
Ağırlıklı ortalama birim maliyetin hesaplanması
Birim Maliyet: 13.000/500=2613.000 / 500 = 26 TL/adet.
Eldeki her bir birimin ortalama maliyet değerini belirlemek için kullanılır.
3
Dönem sonu stok maliyet bedelinin hesaplanması
Stok Maliyet Bedeli: 150 adet×26 TL=3.900150 \text{ adet} \times 26 \text{ TL} = 3.900 TL.
Sayım sonucunda kalan malların muhasebe kayıtlarındaki toplam değeridir.
4
Maliyet bedeli ile piyasa değerinin karşılaştırılması
Maliyet (3.9003.900 TL) > Piyasa (3.7003.700 TL) olduğu için düşük olan 3.7003.700 TL esas alınır.
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların piyasa değeri maliyetinin altına düştüğünde düşük olan değerle raporlanması ve aradaki fark için karşılık ayrılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Stok Değerleme ve Değer Düşüklüğü Karşılığı (VUK ve TMS uyumlu)

Daha Fazla Pratik

İhtiyatlılık kavramı gereği ayrılan 200200 TL'lik karşılığın '654 Karşılık Giderleri' hesabında nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

Aralıksız envanter yöntemini uygulayan bir işletme, daha önce 80.00080.000 TL tutarla kredili olarak satın aldığı ticari malların bedelini vadesinden önce ödediği için satıcı tarafından kendisine %10\%10 oranında alış iskontosu yapılmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabı 8.0008.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Doğru yanıt, Ticari Mallar hesabının iskonto tutarı kadar alacaklandırılacağını belirten seçenektir.
Aralıksız envanter (sürekli envanter) sisteminde, işletme stok hareketlerini (alış, satış, iade, iskonto, gider) anlık olarak takip eder. Bu yöntemde malın maliyetini düşüren alış iskontoları, doğrudan '153 Ticari Mallar' hesabının alacak tarafına kaydedilerek malın defter değerinden düşülür. Soru verilerine göre 80.00080.000 TL'nin %10\%10'u olan 8.0008.000 TL, Ticari Mallar hesabına alacak olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İskonto tutarını hesaplayınız.
80.000×0,10=8.00080.000 \times 0,10 = 8.000 TL
İskonto oranı toplam alış bedeli üzerinden uygulanır.
2
Kullanılan envanter yöntemine göre kayıt kuralını belirleyiniz.
Aralıksız envanter yöntemi
Bu yöntemde stokların maliyetini artıran veya azaltan tüm işlemler anlık olarak 153 Ticari Mallar hesabına kaydedilir.
3
İşlemin hesaplar üzerindeki etkisini analiz ediniz.
Satıcılara olan borç azalır (320 Borç), stok maliyeti azalır (153 Alacak).
Alış iskontosu işletme için bir maliyet azaltıcı unsurdur.

Anahtar Kavram

Aralıksız Envanter Yönteminde Alış İskontosu Kaydı

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde alış iskontolarının dönem sonu maliyet hesaplamasındaki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları öncesinde ticari mal hareketlerine ilişkin verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ticari Mal HareketleriTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar40.00040.000
Dönem İçi Alışlar180.000180.000
Alış Nakliye Giderleri12.00012.000
Alış İadeleri8.0008.000
Alış İskontoları4.0004.000
Dönem Sonu Ticari Mallar (Fiziki Sayım)50.00050.000

Buna göre, işletmenin dönem sonu itibarıyla Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 170.000170.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 170.000170.000 TL'dir.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken öncelikle net alışlar bulunur. Verilen örnekte alış nakliye giderleri (12.00012.000 TL) maliyete eklenirken, alış iade ve iskontoları (12.00012.000 TL toplam) maliyetten düşülmüştür. Böylece net alış tutarı 180.000180.000 TL olarak kalmıştır. Dönem başı stok (40.00040.000 TL) ile net alışlar toplandığında satışa hazır mal maliyeti 220.000220.000 TL olur. Bu tutardan dönem sonu sayım sonucu tespit edilen 50.00050.000 TL düşüldüğünde 170.000170.000 TL maliyet tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış Maliyetini hesapla
Net Alışlar = 180.000+12.000(8.000+4.000)=180.000180.000 + 12.000 - (8.000 + 4.000) = 180.000 TL
Stok maliyetine alış bedeli ve nakliye eklenir; iade ve iskontolar düşülür.
2
Satışa Hazır Mal Maliyetini (SHMM) hesapla
SHMM = 40.000(DBS)+180.000(NetAlıs\clar)=220.00040.000 (DBS) + 180.000 (Net Alışlar) = 220.000 TL
Dönem başında elde bulunan ve dönem içi net alınan malların toplamı satışa sunulabilecek maksimum stoku gösterir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla
STMM = 220.000(SHMM)50.000(DSS)=170.000220.000 (SHMM) - 50.000 (DSS) = 170.000 TL
Aralıklı envanterde, satışa hazır mallardan dönem sonunda kalanlar çıkarılarak satılan malların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplama

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde satış anında yapılan kayıt farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 250.000250.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Satın alınan bu malların işletme deposuna taşınması için 10.00010.000 TL nakliye bedeli işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Dönem sonunda yapılan envanter incelemesinde, stokta bulunan bu malların net gerçekleşebilir değerinin 230.000230.000 TL olduğu tespit edilmiştir. İşletme, değer düşüklüğünün tamamı için karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30.00030.000

Cevap

İşletmenin ayırması gereken karşılık tutarı 30.00030.000 TL'dir.
Doğru sonuç, malın fatura bedeli olan 250.000250.000 TL'ye, maliyet unsuru sayılan 10.00010.000 TL nakliye giderinin eklenmesiyle bulunan 260.000260.000 TL maliyet bedelinden, tespit edilen 230.000230.000 TL piyasa değerinin çıkarılmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların maliyet bedelini hesaplayınız.
250.000+10.000=260.000250.000 + 10.000 = 260.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre alış giderleri (nakliye, sigorta vb.) malın maliyetine eklenmelidir.
2
Maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırınız.
260.000>230.000260.000 > 230.000
İhtiyatlılık kavramı gereği, piyasa değeri maliyetinin altına düşen stoklar için karşılık ayrılır.
3
Karşılık tutarını fark üzerinden hesaplayınız.
260.000230.000=30.000260.000 - 230.000 = 30.000 TL
Değer düşüklüğü tutarı, kayıtlı maliyet ile piyasa değeri arasındaki olumsuz farktır.

Anahtar Kavram

Stok maliyet unsurları ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırma.
Soru 39Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 120.000120.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Malların işletme deposuna taşınması için ödenen 5.0005.000 TL tutarındaki nakliye bedeli, işletme muhasebecisi tarafından yanlışlıkla '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydedilmiştir. Dönem sonunda yapılan envanter çalışmalarında, söz konusu malların net gerçekleşebilir değerinin 118.000118.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hatalı yapılan nakliye kaydının dönem sonunda düzeltildiği ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değer düşüklüğü karşılığının ayrıldığı varsayıldığında, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7.0007.000

Cevap

İşletmenin '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabına kaydetmesi gereken tutar 7.0007.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan yedi bin TL tutarı, malın alış bedeli (120.000120.000 TL) ile maliyete dahil edilmesi gereken nakliye bedelinin (5.0005.000 TL) toplamı olan 125.000125.000 TL maliyet bedelinden, dönem sonu piyasa değeri olan 118.000118.000 TL'nin çıkarılmasıyla hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların doğru maliyet bedelinin hesaplanması
120.000120.000 (Alış Bedeli) + 5.0005.000 (Nakliye) = 125.000125.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe standartları gereği, stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye, sigorta gibi giderler malın maliyetine eklenmelidir.
2
Değer düşüklüğü miktarının belirlenmesi
125.000125.000 (Maliyet) - 118.000118.000 (Piyasa Değeri) = 7.0007.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
3
Muhasebe kaydının yapılması
654 Karşılık Giderleri Borçlu (7.0007.000 TL), 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Alacaklı (7.0007.000 TL)
Değer düşüklüğü karşılığı ayrıldığında gider hesabı borçlandırılırken, aktif düzenleyici olan karşılık hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılan bir malın ilerleyen dönemde daha yüksek bir bedelle satılması durumunda yapılacak muhasebe kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

Bir işletme, %20\%20 KDV hariç 300.000300.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Satıcı firma, fatura üzerinden %5\%5 oranında ticari iskonto uygulamıştır. Malların işletme deposuna getirilmesi için 8.0008.000 TL nakliye ve 4.0004.000 TL sigorta gideri peşin olarak ödenmiştir. Ayrıca bu alım işlemi için kullanılan kredi nedeniyle dönem sonunda 6.0006.000 TL faiz tahakkuk ettiği belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı yevmiye kaydında '153 Ticari Mallar' hesabının borç tarafına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 297.000297.000

Cevap

İşletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına borç kaydedeceği doğru maliyet tutarı 297.000297.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 297.000297.000 TL tutarı, 300.000300.000 TL brüt bedelden %5\%5 ticari iskonto (15.00015.000 TL) düşüldükten sonra kalan 285.000285.000 TL'ye, stokun maliyet unsuru sayılan 8.0008.000 TL nakliye ve 4.0004.000 TL sigorta giderinin eklenmesiyle elde edilir. Kredi faizi ise stok maliyeti ile ilişkilendirilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış bedelini hesapla
300.000(300.000×0,05)=285.000300.000 - (300.000 \times 0,05) = 285.000 TL
Fatura üzerinde yapılan ticari iskontolar, malın brüt alış bedelinden düşülerek net alış bedeline ulaşılmasını sağlar.
2
Stok maliyetine eklenecek giderleri belirle ve ekle
285.000+8.000+4.000=297.000285.000 + 8.000 + 4.000 = 297.000 TL
VUK ve genel muhasebe ilkelerine göre, malın işletme deposuna girene kadar katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilir.
3
Finansman giderlerini (faiz) değerlendir
6.0006.000 TL tutarındaki faiz '780 Finansman Giderleri' hesabında izlenir.
Ticari malların alımı için kullanılan kredilere ilişkin faizler, stokun maliyetine dahil edilmeyip doğrudan dönem gideri olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Ticari İskonto Uygulaması

İpuçları

1
Stokların maliyet bedeli, alış bedeli ile alış giderlerinin toplamından oluşur.
2
Fatura üzerinde yapılan iskontolar kayıtlara hiç alınmaz, doğrudan malın bedelinden düşülür.
3
Ticari malların satın alınması için kullanılan kredilerin faizleri stok maliyetine eklenmez, finansman gideri olarak kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılmasına ilişkin bir soruyla konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 8Sonraki